Trung học nghề không phải là lựa chọn thứ yếu, càng không phải là con đường dành cho những học sinh không tiếp tục học trung học phổ thông, mà phải được xây dựng thành một hướng giáo dục có chất lượng, có chuẩn mực, có giá trị xã hội và được công nhận bình đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Việc Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) chính thức bổ sung hình thức giáo dục Trung học nghề từ năm 2026 được xem là một bước điều chỉnh đáng chú ý trong cấu trúc hệ thống giáo dục quốc dân. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hơn không nằm ở tên gọi của một loại hình đào tạo mới, mà ở cách tiếp cận mới đối với giáo dục nghề nghiệp.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 46/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường trung học nghề, nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất về tổ chức và hoạt động của trường trung học nghề.
Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, được xem là bước điều chỉnh chính sách mang tính nền tảng, tạo chuyển động sâu sắc trong cấu trúc, phương thức vận hành và định hướng phát triển dài hạn của toàn bộ hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam.
GS.TSKH.BS Dương Quý Sỹ - Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, Chủ tịch Hội đồng Trường Cao đẳng Y tế Lâm Đồng cho rằng: Việc luật hóa mô hình trung học nghề mở ra cơ hội phân luồng và học tập suốt đời cho người học.
Việc xây dựng mô hình trung học nghề đặt ra yêu cầu làm rõ vị trí pháp lý, mục tiêu đào tạo, thay đổi về tư duy và thiết kế chương trình, bảo đảm điều kiện triển khai.
Việc "khai sinh" mô hình trung học nghề với bằng cấp tương đương THPT được kỳ vọng xóa bỏ định kiến học nghề là "đường cùng", giải bài toán quá tải cho kỳ thi lớp 10 công lập.
Lịch sử giáo dục Việt Nam từng có các chương trình giáo dục tương đương cấp THPT, với tên gọi trung học kỹ thuật, phổ thông công nghiệp (thập niên 70); trung học nghề, trung học chuyên nghiệp, trung cấp chuyên nghiệp (thập niên 80-90).
Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) vừa được Quốc hội khóa XV thông qua đã lần đầu tiên bổ sung mô hình trung học nghề - loại hình giáo dục kết hợp dạy văn hóa phổ thông cốt lõi với đào tạo nghề. Theo GS.TSKH.BS Dương Quý Sỹ, đây là lựa chọn chính sách có tầm nhìn dài hạn, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn phân luồng sau trung học cơ sở và đặt nền móng cho phát triển nguồn nhân lực chất lượng trong giai đoạn mới.
