Món quà đặc biệt Bác Hồ tặng Nhân dân vùng 'tuyến lửa' Quảng Trị

Chiếc máy cày hiệu Zetor-25K do Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Nhân dân xã Vĩnh Kim, huyện Vĩnh Linh (nay thuộc xã Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị) cách đây 67 năm không chỉ là phần thưởng cho thành tích lao động sản xuất mà còn là biểu tượng thiêng liêng, thể hiện tình cảm sâu nặng Bác dành cho vùng đất giới tuyến anh hùng.

Đến nay, kỷ vật ấy vẫn được gìn giữ trang trọng, trở thành niềm tự hào và nguồn động lực để các thế hệ người dân tiếp tục vun đắp truyền thống quê hương.

67 năm gìn giữ kỷ vật Bác Hồ tặng

Trong không gian Nhà truyền thống xã Kim Thạch (cũ), nay thuộc xã Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị, chiếc máy cày Zetor-25K vẫn được lưu giữ cẩn thận như một kỷ vật thiêng liêng.

Trải qua 67 năm, hiện vật ấy không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn gợi nhắc về tình cảm sâu nặng của Bác Hồ đối với nhân dân vùng “tuyến lửa” Vĩnh Linh.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Vĩnh Kim (Vĩnh Linh) từ một vùng chiến địa khô cằn, nghèo khó bắt đầu bước vào công cuộc kiến thiết quê hương.

Từ trong muôn vàn khó khăn, người dân nơi đây vẫn bền bỉ lao động sản xuất, từng bước xây dựng các tổ đổi công, rồi phát triển thành hợp tác xã cấp cao toàn xã. HTX Vĩnh Kim đã vươn lên thành mô hình HTX cao cấp đầu tiên của tỉnh, là điểm sáng nổi bật của cả vùng giới tuyến.

Đối với quân và dân Vĩnh Linh, Bác Hồ luôn dành tình cảm đặc biệt. Trong những năm kháng chiến, Vĩnh Linh nằm ở vị trí giới tuyến, trực tiếp đối mặt với bom đạn và sự đánh phá của kẻ thù. Dù không thể trực tiếp vào thăm, Bác luôn theo dõi tình hình địa phương và kịp thời động viên nhân dân nơi đây.

Khi lãnh đạo xã Vĩnh Kim có dịp ra Hà Nội báo cáo với Bác Hồ về tình hình xây dựng HTX ở quê nhà, Người đã dành thời gian ân cần thăm hỏi đời sống bà con. Không chỉ quan tâm đến sản xuất, Bác còn hỏi cụ thể về chuyện ăn ở, mùa màng, cuộc sống của người dân.

Bác căn dặn: “Vĩnh Kim ruộng ít phải trồng thêm màu, hai chân đó đi cho thật vững”. Lời dặn giản dị nhưng thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Người đối với vùng quê còn nhiều khó khăn.

Nhờ đẩy mạnh phong trào thi đua sản xuất, tích cực thâm canh và làm thủy lợi, năng suất lúa của Vĩnh Kim đạt khoảng 5 tấn thóc/ha mỗi vụ.

Với những thành tích nổi bật trong lao động sản xuất và xây dựng chủ nghĩa xã hội, tháng 12/1959, HTX nông nghiệp cùng cán bộ, nhân dân xã Vĩnh Kim vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng chiếc máy cày hiệu Zetor-25K do nước bạn Tiệp Khắc tặng Người.

Đó là phần thưởng đặc biệt, thể hiện sự ghi nhận và động viên của Bác đối với nhân dân vùng giới tuyến.

Ông Dương Thế Hà, Phó Chủ tịch HĐND xã Cửa Tùng (trước là Chủ tịch UBND xã Kim Thạch) cho biết, chiếc máy cày Bác Hồ tặng cho nhân dân Vĩnh Kim trở thành nguồn động viên rất lớn.

Từ món quà đặc biệt Bác Hồ tặng, Vĩnh Kim trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu phong trào sản xuất của địa phương. Truyền thống ấy tiếp tục được người dân gìn giữ và phát huy trong phát triển kinh tế hôm nay.

Kỷ vật thiêng liêng giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ

Không chỉ mang ý nghĩa lịch sử, chiếc máy cày Bác Hồ tặng trở thành biểu tượng giáo dục truyền thống đối với nhiều thế hệ người dân Vĩnh Linh.

Hiện nay, chiếc máy cày được bảo quản tại Nhà truyền thống xã Kim Thạch (cũ) và thường xuyên đón khách tham quan, học sinh, đoàn viên thanh niên đến tìm hiểu về lịch sử địa phương.

Nhiều thế hệ trẻ ở Vĩnh Kim lớn lên cùng những câu chuyện về “máy cày Bác Hồ”. Trong các buổi sinh hoạt Đoàn và những tiết học lịch sử địa phương, hình ảnh chiếc máy cày luôn được nhắc đến như biểu tượng của tinh thần vượt khó, ý chí lao động và lòng biết ơn đối với Bác Hồ.

Để giáo dục truyền thống cho học sinh, Trường Tiểu học Kim Thạch (xã Cửa Tùng) thường xuyên tổ chức cho các em tham quan, tìm hiểu về hiện vật lịch sử này.

Ông Dương Vĩnh Bắc, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kim Thạch cho biết, thông qua hoạt động tham quan và giới thiệu về kỷ vật Bác Hồ tặng, nhà trường mong muốn giúp học sinh hiểu hơn về truyền thống quê hương và tình cảm của Bác dành cho Nhân dân Vĩnh Linh.

Theo ông Nguyễn Thanh Hội, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội (xã Cửa Tùng, Quảng Trị), UBND xã giao Phòng Văn hóa là cơ quan chuyên môn tham mưu quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị của kỷ vật Bác Hồ tặng.

“Hiện chiếc máy cày được bảo quản tại Nhà truyền thống xã Kim Thạch cũ. Thời gian tới, địa phương sẽ có phương án lưu giữ tập trung các hiện vật lịch sử, trong đó có chiếc máy cày của Bác Hồ tặng”, ông Hội thông tin.

Cũng theo ông Nguyễn Thanh Hội, thời gian qua, các trường học trên địa bàn thường xuyên tổ chức cho học sinh tham quan Nhà truyền thống, giới thiệu các hiện vật nhằm giúp học sinh hiểu thêm về tình cảm của Bác Hồ đối với nhân dân Vĩnh Linh anh hùng.

Trải qua thời gian và chiến tranh, chiếc máy cày vẫn được gìn giữ như một minh chứng sống động về tình cảm của Bác Hồ đối với Nhân dân vùng giới tuyến.

Đối với người dân Vĩnh Linh nói chung và xã Cửa Tùng nói riêng, đây là kỷ vật thiêng liêng, là niềm tự hào và nguồn động lực lớn để các thế hệ tiếp tục đoàn kết, chung sức xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Năm 1967, chiếc máy cày Bác Hồ tặng bị hỏng và được đưa ra Hà Nội sửa chữa, nhưng do chiến tranh ác liệt kéo dài nên phải lưu lại tại xưởng và mất tin tức từ đó.

Đến năm 1979, xã Vĩnh Kim quyết tâm tìm lại món quà của Bác. Sau 2 tháng nỗ lực sửa chữa, tháng 2/1981, chiếc máy cày được đưa về quê hương sau bao năm lưu lạc. Năm 2007, máy cày được đặt trang trọng tại Nhà truyền thống xã như một kỷ vật thiêng liêng của vùng đất anh hùng.