Gửi bình luận
Với đặc thù nghề nghiệp, quy định điểm sàn ngành Luật tối thiểu 20 điểm nhằm nâng chất lượng nhân lực đầu vào với ngành này.
Theo quy định của Bộ GD&ĐT từ mùa tuyển sinh đại học năm 2026, thí sinh muốn xét tuyển vào nhóm ngành pháp luật phải đạt tối thiểu 20/30 điểm cho 3 bài thi Tốt nghiệp THPT, không nhân hệ số, không cộng điểm ưu tiên.
Với các phương thức khác, thí sinh đăng ký vào các nhóm ngành Luật phải đạt kết quả học tập lớp 12 mức tốt và tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tối thiểu là 18, hoặc điểm xét tốt nghiệp THPT đạt từ 8,5 trở lên.
Với việc quy định điểm sàn, theo dữ liệu của Bộ GD&ĐT ngành Luật năm nay ghi nhận số thí sinh trúng tuyển giảm mạnh từ hơn 32.000 thí sinh vào năm 2025 còn khoảng 24.500 năm 2026, tức giảm gần 24%. Sự sụt giảm này ảnh hưởng lớn đến các cơ sở giáo dục đại học đào tạo ngành Luật, đặc biệt là khối trường ngoài công lập khi nguồn tuyển thường xếp sau các trường công lập. Hiện nay, cả nước có khoảng hơn 100 cơ sở giáo dục đại học đào tạo khối ngành Luật.
Giám đốc tuyển sinh một trường đại học tư thục tại TPHCM cho biết, với ngưỡng điểm xét tuyển mức 20 điểm, khối ngành Luật gần như không tuyển nổi khi năm nay số thí sinh trúng tuyển rất thấp. “Nếu tình trạng này kéo dài, sẽ có nguy cơ đóng ngành”, ông nói.
Đồng quan điểm, đại diện một trường ngoài công lập khác ở TPHCM cũng thừa nhận, ngưỡng điểm 20 điểm với ngành luật tạo áp lực rất lớn lên nhà trường. Ông cho biết, năm nay trường chỉ tuyển khoảng trên dưới 30 sinh viên cho 2 ngành Luật và Luật kinh tế. “Trường ra thông báo xét tuyển bổ sung, tài trợ học bổng miễn giảm học phí, quà tặng cho tân sinh viên trúng tuyển nhưng số lượng tuyển tăng lên không bao nhiêu”, ông nói.
Chia sẻ về quy định điểm sàn ngành Luật tại một hội nghị ở TPHCM mới đây, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân nhìn nhận, có 2 lý do chính khiến tuyển sinh ngành Luật năm nay bị thu hẹp.
Đầu tiên là sự tác động của điểm sàn ở mức 20 điểm lần đầu tiên áp dụng cho ngành Luật nhằm đảm bảo ngưỡng chất lượng đầu vào, tương tự cách làm với khối ngành Sức khỏe và Sư phạm. Quy định này khiến nhiều trường, nhất là nhóm tư thục, khó tuyển sinh hơn. Trong khi đó, nhiều trường top trên, không có trường nào tuyển thiếu.
Thứ trưởng Lê Quân cho biết, khi áp dụng điểm sàn cho ngành Luật nhiều trường từng lo lắng, thậm chí phản đối. “Có đề xuất mức điểm sàn giảm xuống nhưng chúng tôi kiên quyết mức điểm 20 nhằm nâng cao chất lượng nhân lực ngành Luật theo yêu cầu của Trung ương”, Thứ trưởng Lê Quân nói.
Nguyên nhân thứ hai là sự dịch chuyển cơ cấu ngành nghề theo nhu cầu xã hội ảnh hưởng đến lựa chọn của thí sinh. Các em có xu hướng chuyển dịch mạnh sang nhóm ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học) và trí tuệ nhân tạo.
Thống kê cho thấy nhóm STEM có số lượng trúng tuyển đông nhất năm nay với gần 242.000 em, tăng 1,7%. Sự chuyển dịch nhu cầu chọn ngành cũng khiến ngành luật bị thu hẹp nguồn tuyển.
Theo ThS Từ Hữu Công (Trường Đại học Bình Dương), việc áp dụng ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào với lĩnh vực pháp luật được xem là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc sụt giảm thí sinh vào đại học năm nay. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ tích cực, ông cho rằng nếu chỉ nhìn sự sụt giảm qua số lượng tuyển sinh sẽ dễ bỏ qua ý nghĩa dài hạn của chính sách nâng chuẩn.
Là giảng viên dạy nhiều môn liên quan đến Luật, ThS Công cho rằng, đây là lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào hoạt động tư pháp, quản trị, kinh doanh và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con người. Một sai sót trong nhận thức hoặc áp dụng pháp luật có thể kéo theo những hệ quả không nhỏ đối với cá nhân, doanh nghiệp và xã hội. "Vì vậy, nâng chuẩn đầu vào trước hết là bước xác lập yêu cầu nghiêm túc đối với chất lượng người học, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo tổ chức giảng dạy theo chuẩn năng lực cao hơn", ThS Công nói.
Ở góc độ khác của đào tạo, ông cho rằng điểm tuyển sinh cao không đồng nghĩa với chất lượng cử nhân Luật tốt. Nếu chương trình vẫn nặng lý thuyết, thiếu thực hành và chậm cập nhật thực tiễn, việc nâng điểm sàn khó tạo ra chuyển biến thực chất. Chuẩn đầu vào chỉ thực sự có ý nghĩa khi được nối tiếp bằng chuẩn đào tạo và chuẩn đầu ra tương xứng.
Nhìn rộng hơn, ThS Từ Hữu Công đánh giá, việc đưa ra ngưỡng điểm sàn ngành Luật cũng là cách để các trường đại học lựa chọn con đường tiếp tục cạnh tranh bằng chỉ tiêu, học phí, truyền thông tuyển sinh hay bằng chất lượng đào tạo và triển vọng nghề nghiệp.
Ông nhìn nhận, trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi, chương trình đào tạo luật cần vượt khỏi cách tiếp cận thiên về ghi nhớ điều khoản, chuyển mạnh sang năng lực phân tích tình huống, tư duy phản biện, giải quyết tranh chấp, soạn thảo hợp đồng và tư vấn pháp lý.
Đặc biệt, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra yêu cầu mới đối với nghề luật. Sinh viên không chỉ cần biết sử dụng công nghệ để tra cứu, xử lý thông tin mà còn phải có khả năng kiểm chứng căn cứ pháp lý, nhận diện sai lệch và chịu trách nhiệm về những nhận định chuyên môn.
Do đó, trường đại học cần mở rộng hợp tác với tòa án, tổ chức hành nghề luật, doanh nghiệp và bộ phận pháp chế; đưa tình huống thực tế vào giảng đường, phát triển phiên tòa giả định, hoạt động tư vấn pháp luật cộng đồng và học phần thực hành nghề nghiệp. Quan trọng hơn, cơ sở đào tạo phải công khai những giá trị mà người học có thể nhận được: năng lực nghề nghiệp, cơ hội thực tập, khả năng thích ứng và triển vọng việc làm.
Chuyên gia cho rằng, sức hút bền vững của ngành Luật không thể chỉ được tạo ra trong mỗi mùa tuyển sinh, mà phải được xây dựng từ chất lượng của từng khóa đào tạo. Có thể số lượng sinh viên giảm sẽ tạo áp lực trước mắt cho một số trường. Nhưng về lâu dài, đây cũng là cơ hội để giáo dục đại học chuyển từ tư duy tuyển đủ người học sang đào tạo đúng năng lực xã hội cần. "Bởi thước đo thành công của đào tạo luật không nằm ở số sinh viên bước vào giảng đường, mà ở năng lực và trách nhiệm nghề nghiệp của những cử nhân bước ra từ đó", ThS Công nói.
Theo quy chế của Bộ GD&ĐT, ngành Luật, Khoa học sức khoẻ và Sư phạm là 3 ngành học áp dụng điểm sàn đảm bảo chất lượng đầu vào. Năm nay, điểm sàn ngành Sư phạm dao động từ 19 - 20 điểm tuỳ ngành. Với ngành Khoa học sức khoẻ mức điểm sàn dao động 18 - 22 điểm tuỳ ngành.
