Gửi bình luận
Cùng với đà chuyển đổi số toàn diện của ngành Giáo dục, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động đưa thư viện lên không gian số.
Việc ứng dụng phần mềm quản lý, số hóa tài liệu và xây dựng kho học liệu điện tử không chỉ giúp giảm tải thủ tục hành chính mà còn mở ra không gian đọc linh hoạt, hiện đại cho giáo viên và học sinh.
Tại Phân hiệu 2, Trường Tiểu học Hoa Sen, phường Thành Sen, việc ứng dụng công nghệ được thực hiện trong nhiều khâu của hoạt động thư viện.
Bà Phan Thị Thanh Nga - Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Phần mềm thư viện được đưa vào sử dụng nhằm hỗ trợ công tác quản lý tài liệu và phục vụ bạn đọc. Giáo viên được huy động tham gia nhập dữ liệu, qua đó từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý”.
Theo bà Nga, cùng với việc cập nhật thông tin về sách, nhà trường tập hợp các bài giảng của giáo viên để xây dựng kho tài liệu bài giảng điện tử trong thư viện số. Các loại hồ sơ, sổ sách như sổ mượn - trả, sổ đăng ký và nhật ký thư viện được quản lý, kết nối thông qua phần mềm.
Cách làm này thay đổi một số công đoạn vốn được thực hiện thủ công. Thay vì chỉ dựa vào sổ theo dõi, thông tin về tài liệu và hoạt động mượn - trả được cập nhật trên hệ thống, hỗ trợ cán bộ thư viện trong quá trình quản lý.
Không chỉ phục vụ công tác nội bộ, hệ thống thư viện số còn tạo thêm phương thức tiếp cận tài liệu cho người sử dụng. Giáo viên, học sinh có thể tìm kiếm nguồn tài nguyên thông tin thông qua thiết bị có kết nối Internet mà không nhất thiết phải đến trực tiếp thư viện đối với những tài liệu đã được đưa lên hệ thống.
Theo cô Nguyễn Thương Huyền, nhân viên thư viện Trường Tiểu học Thạch Quý, trước đây nhà trường cũng liên kết với thư viện của một số trường trên cùng địa bàn để độc giả có thể truy cập nguồn tài liệu theo hình thức liên thư viện. Việc kết nối này giúp mở rộng nguồn tài liệu số phục vụ bạn đọc, đồng thời không phát sinh chi phí đối với người sử dụng.
Ở Trường THCS Mỹ Châu, xã Mai Phụ, ứng dụng công nghệ được triển khai gắn với quản lý và khai thác thư viện. Cô Lê Thị Kim - cán bộ thư viện nhà trường, cho biết phần mềm VietBiblio được sử dụng trong các khâu nhập dữ liệu, phân loại tài liệu, theo dõi việc mượn và trả sách.
“Việc sử dụng phần mềm giúp các khâu quản lý được thực hiện tập trung hơn, đồng thời hỗ trợ giáo viên và học sinh tra cứu đầu sách, tài liệu theo nhu cầu học tập, nghiên cứu”, cô Kim cho hay.
Một chức năng khác được nhà trường khai thác là thống kê dữ liệu sử dụng thư viện. Thông qua số lượt mượn và tần suất sử dụng tài liệu, cán bộ thư viện có thêm cơ sở để theo dõi mức độ khai thác kho sách, từ đó phục vụ việc đánh giá hoạt động thư viện.
Cùng với phần mềm, Trường THCS Mỹ Châu duy trì không gian đọc trực tiếp dành cho học sinh. Phòng thư viện được bố trí theo hướng tạo không gian đọc và tổ chức các hoạt động liên quan đến sách. Hệ thống cửa kính giúp tận dụng ánh sáng tự nhiên; màu sắc và cách bố trí không gian được lựa chọn phù hợp với học sinh.
Thư viện vì vậy không chỉ được sử dụng cho việc tìm kiếm, đọc sách mà còn là địa điểm tổ chức các hoạt động học tập, trải nghiệm và liên quan đến văn hóa đọc.
Bà Lê Thị Thu Hương - Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo và sự kiện về sách được tổ chức tại trường được lưu trữ trên phần mềm thư viện. Đây là nguồn thông tin giúp người sử dụng theo dõi các hoạt động thư viện và phục vụ công tác quản lý”.
Tại Trường THPT Cẩm Bình, xã Cẩm Bình, việc ứng dụng công nghệ trong thư viện tạo thêm phương thức để học sinh và giáo viên tiếp cận tài liệu dạy học.
Theo cô Trần Thị Bình, cán bộ thư viện nhà trường, một trong những vấn đề được đặt ra là làm thế nào để khai thác hiệu quả hơn những tài liệu hiện có.
“Đến nay, thư viện Trường THPT Cẩm Bình đã số hóa phần lớn sách giáo khoa, sách tham khảo cùng nhiều tài liệu phục vụ dạy và học. Cùng đó, hệ thống quản lý sách bằng mã vạch được sử dụng trong hoạt động mượn - trả.
Dữ liệu thư viện được tích hợp trực tuyến, giúp học sinh có thể tra cứu danh mục tài liệu và kiểm tra tình trạng sách trước khi đến thư viện. Việc đăng ký mượn tài liệu cũng được thực hiện thông qua ứng dụng hoặc trang web của nhà trường theo hệ thống mà trường triển khai”, cô Bình chia sẻ.
Với học sinh, thay đổi dễ nhận thấy là việc tìm kiếm thông tin không còn hoàn toàn phụ thuộc vào thời gian mở cửa của thư viện hoặc việc phải trực tiếp kiểm tra từng giá sách.
Em Dương Thị Lan Anh - học sinh lớp 12A1, Trường THPT Cẩm Bình, cho biết: “Trước đây khi cần tìm tài liệu, học sinh phải đến trực tiếp thư viện. Trong trường hợp tài liệu cần tìm đã được bạn khác mượn, việc tiếp cận tài liệu cũng phải chờ đợi. Khi thư viện được số hóa, học sinh có thể sử dụng điện thoại hoặc máy tính để tra cứu thông tin, kiểm tra tình trạng sách và đăng ký mượn”.
Từ góc độ quản lý thư viện, việc số hóa cũng giúp dữ liệu về sách và hoạt động sử dụng sách được cập nhật có hệ thống hơn. Các thông tin về tài liệu, tình trạng mượn - trả và mức độ sử dụng có thể được khai thác phục vụ công tác quản lý.
Tại Trường THPT Lý Tự Trọng (xã Thạch Hà), nhà trường cũng từng bước xây dựng thư viện điện tử, cập nhật dữ liệu sách và ứng dụng phần mềm quản lý.
Ông Phan Quang Tấn - Hiệu trưởng Trường THPT Lý Tự Trọng cho biết cùng với số hóa sách giáo khoa và các tài liệu học tập, nhà trường thực hiện liên thông dữ liệu thư viện, tạo điều kiện để giáo viên và học sinh tiếp cận nguồn học liệu phục vụ dạy và học.
Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ không thay thế hoàn toàn thư viện truyền thống. Tại Trường THPT Lý Tự Trọng vẫn duy trì không gian đọc trực tiếp và tổ chức các hoạt động nhằm hình thành thói quen đọc sách cho học sinh: Giới thiệu sách, tổ chức các câu lạc bộ về sách… Các hoạt động này được triển khai bên cạnh việc khai thác nguồn học liệu trên môi trường số.
“Thực tế tại các trường cho thấy mức độ số hóa không đồng đều. Có trường đã sử dụng phần mềm để quản lý toàn bộ hoặc phần lớn dữ liệu thư viện; có trường đang trong quá trình cập nhật sách, tài liệu và xây dựng thư viện điện tử.
Một số cơ sở kết hợp liên thông dữ liệu để mở rộng nguồn học liệu cho người sử dụng. Cùng đó, các trường tiếp tục đầu tư cho thư viện thân thiện, thư viện xanh và tổ chức hoạt động giới thiệu sách, kể chuyện theo sách, đọc sách theo thời khóa biểu.
Điều này đặt việc số hóa thư viện trong tổng thể hoạt động phát triển văn hóa đọc, thay vì xem công nghệ là phương thức thay thế không gian thư viện truyền thống”, ông Đậu Quang Hồng - Trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh cho biết.
