Ngôi trường nội trú và khát vọng gieo chữ ở vùng biên Phong Thổ

Ngôi trường của hy vọng

Xã Phong Thổ có biên giới giáp huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Toàn xã rộng hơn 266 km², với 23.000 dân, đa phần là đồng bào dân tộc Mông, Dao, Thái, Hà Nhì... Ở nơi đây, cái nghèo vẫn bám theo từng nếp nhà, tỷ lệ hộ nghèo chiếm 14%, hộ cận nghèo 16,5%.

Giữa khó khăn ấy, công tác giáo dục vẫn được địa phương và người dân đặt lên hàng đầu. Toàn xã hiện có 12 trường học với hơn 6.000 học sinh, trong đó gần 750 em được hưởng chính sách bán trú. Tuy nhiên, cơ sở vật chất trường lớp học còn thiếu, không đồng bộ và phân tán, tỷ lệ học sinh tiểu học và THCS được ở bán trú còn thấp. Điều kiện dạy và học còn hết sức khó khăn, ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế - xã hội, chất lượng nguồn nhân lực của địa phương.

Triển khai thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị tại Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 về chủ trương đầu tư xây dựng trường học nội trú liên cấp Tiểu học và THCS cho các xã biên giới, UBND tỉnh Lai Châu đã tổ chức rà soát và đề xuất danh mục, phương án đầu tư xây dựng 11 trường phổ thông nội trú (PTNT) liên cấp TH&THCS tại 11 xã biên giới của tỉnh Lai Châu, trong đó có xã Phong Thổ.

Dự án Trường PTNT TH&THCS Phong Thổ có tổng mức đầu tư gần 200 tỷ đồng. Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đã hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng 100 tỷ đồng. Dự án được khởi công vào ngày 19/8/2025 và dự kiến hoàn thành trước tháng 9/2026.

Theo kế hoạch, trường sẽ được xây dựng trên khu đất rộng gần 5ha, nằm ở trung tâm xã, thuận lợi cho học sinh các bản đến học. Ngôi trường sẽ có 30 phòng học, khu nội trú, nhà ăn, bếp ăn, khu sinh hoạt, sân thể thao, nhà đa năng, bể bơi và khu nhà công vụ cho giáo viên.

Ông Lê Hữu Hồng, Chủ tịch UBND xã Phong Thổ bày tỏ: “Ngôi trường được đầu tư xây dựng nhằm đảm bảo cơ sở vật chất đồng bộ trường lớp học cho khoảng 1.000 học sinh tiểu học và THCS tại địa bàn xã biên giới Phong Thổ trên tổng số nhu cầu 4.600 học sinh. Từ đó, góp phần từng bước nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh dân tộc thiểu số”.

Theo ông Hồng, ngôi trường mới không chỉ giải quyết vấn đề cơ sở vật chất cho học sinh mà còn mở ra một không gian giáo dục toàn diện, nơi các em có thể học tập, rèn luyện thể chất và kỹ năng sống.

“Khi dự án được thực hiện, xã Phong Thổ sẽ được bổ sung thêm cơ sở vật chất giáo dục phổ thông hiện đại, đồng bộ. Đây sẽ là cơ sở giáo dục toàn diện để nâng cao chất lượng dạy và học, nâng cao thể lực, trí lực cho học sinh cho địa phương, tạo nguồn nhân lực tại chỗ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội” – ông Hồng bày tỏ

Niềm tin gieo giữa mây ngàn

Phong Thổ là xã biên giới có ý nghĩa đặc biệt về quốc phòng và an ninh. Việc xây dựng trường nội trú liên cấp không chỉ giúp hàng nghìn học sinh dân tộc có cơ hội học tập tốt hơn mà còn góp phần giữ chân nguồn nhân lực tại chỗ, phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho địa phương.

Tại lễ khởi công xây dựng trường, ông Lê Văn Lương, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu khẳng định: “Công trình Trường PTNT TH&THCS Phong Thổ nằm trong chủ trương lớn của Bộ Chính trị, nhằm xây dựng hệ thống trường học nội trú liên cấp tại các xã biên giới trên toàn quốc. Khi hoàn thành, đây sẽ là một trong 11 ngôi trường kiểu mẫu của tỉnh Lai Châu – nơi có đủ điều kiện học tập, ăn ở, sinh hoạt cho học sinh và giáo viên”.

Không chỉ mang ý nghĩa về giáo dục, dự án còn là “pháo đài mềm” nơi biên cương – góp phần ổn định dân cư, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước, tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc.

Ông Nguyễn Đình Trường, Hiệu trưởng Trường PTDTBT THCS Huổi Luông, xã Phong Thổ chia sẻ: “Đây là cơ hội tốt để cho con em đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng biên giới có thể được học tập trong môi trường mới khang trang, hiện đại hơn. Khi có trường nội trú, các bản sẽ bớt cảnh học sinh bỏ học, bà con yên tâm gửi con cái để đi làm”.

Anh Tẩn Vần Minh ở bản Thèn Sin có con đang học lớp 7 tại Trường PTDTBT THCS Ma Ly Pho, xã Phong Thổ. Do khoảng cách đi lại từ nhà đến trường gần 6km, nhưng không được hưởng chế độ bán trú theo Nghị định nên anh phải đóng góp để con ở diện “bán trú dân nuôi”. Mỗi tháng anh phải đóng góp 540 nghìn đồng và 10kg gạo để con ở bán trú tại trường.

Anh Minh bày tỏ: “Tôi cảm thấy rất vui khi trường nội trú được thành lập tại xã. Hy vọng con tôi có thể được vào học tại ngôi trường có điều kiện tốt như thế này. Khi ấy, chúng tôi sẽ không phải đóng góp hàng tháng để nuôi con ăn học và có thời gian để tập trung lao động sản xuất”.

Còn em Hoàng Thái Thiện, học sinh lớp 8, Trường PTDTBT THCS Huổi Luông bày tỏ: “Trường mới sẽ hoàn thành khi chúng em bước vào lớp 9. Em mong muốn có thể được học ở ngôi trường khang trang như thế. Đó sẽ là cơ hội để chúng em vững vàng hơn trên con đường chinh phục kiến thức để viết tiếp ước mơ sau này”.

Giữa mênh mông núi rừng Lai Châu, vùng đất biên cương mang tên Phong Thổ – nơi những con chữ vẫn được gieo giữa sương mù, ước mơ của học trò vẫn thắp sáng dù thiếu thốn đủ bề. Ở đó, một ngôi trường mới đang được ấp ủ, không chỉ bằng bê tông và gạch đá, mà bằng niềm tin và tình yêu thương dành cho thế hệ mai sau của đất nước.