Nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục Phạm Minh Hạc từ trần

Sinh năm 1935 tại Hà Nội, GS.TSKH.VS, NGND Phạm Minh Hạc có hơn 60 năm cống hiến cho sự nghiệp giáo dục và khoa học giáo dục Việt Nam. Ông được đánh giá là một trong những người đặt nền móng cho khoa học giáo dục hiện đại Việt Nam, trực tiếp tham gia xây dựng nhiều chủ trương, chính sách lớn của ngành Giáo dục.

Trong sự nghiệp của mình, GS Phạm Minh Hạc từng đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như: Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Giáo dục, Bộ trưởng Bộ Giáo dục (giai đoạn 1987-1990), Thứ trưởng Thứ nhất Bộ Giáo dục và Đào tạo (khi sáp nhập Bộ Giáo dục và Bộ Đại học và Trung học Chuyên nghiệp thành Bộ Giáo dục và Đào tạo), Phó Trưởng ban Thường trực Ban Khoa giáo Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Xóa mù chữ và Phổ cập giáo dục tiểu học, Chủ tịch Hội Cựu giáo chức Việt Nam và gần 30 năm giữ cương vị Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam.

Không chỉ là nhà quản lý giáo dục, GS Phạm Minh Hạc còn là nhà khoa học có uy tín với hơn 80 đầu sách và hàng trăm công trình nghiên cứu; chủ nhiệm 3 chương trình khoa học cấp Nhà nước; là người sáng lập Viện Nghiên cứu Con người và đồng sáng lập Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam. Ông được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm 2010.

Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Giáo dục trong giai đoạn đất nước còn nhiều khó khăn sau đổi mới, GS Phạm Minh Hạc đã để lại dấu ấn với nhiều quyết sách quan trọng, đặc biệt là thúc đẩy mục tiêu quốc gia về xóa mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học. Phương châm chỉ đạo của ông trong giai đoạn này: "Giữ vững để không tan vỡ, khôi phục những cái đã mất, củng cố những cái còn lại và phát triển cái cần thiết" được xem là dấu ấn trong lịch sử phát triển giáo dục Việt Nam.

Ở lĩnh vực nghiên cứu, ông có nhiều đóng góp trong phát triển tâm lý học, tâm lý học giáo dục, triết lý giáo dục, phương pháp giáo dục và khoa học quản lý giáo dục. Nhiều công trình của ông trở thành tài liệu tham khảo quan trọng trong đào tạo giáo viên, nghiên cứu khoa học và hoạch định chính sách giáo dục.

Cuộc đời và sự nghiệp của GS.TSKH.VS, NGND Phạm Minh Hạc gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của nền khoa học giáo dục Việt Nam hiện đại. Những đóng góp của ông trong nghiên cứu khoa học, quản lý giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực và hoạch định chính sách đã để lại dấu ấn sâu sắc đối với ngành Giáo dục.

Trong dịp kỷ niệm 90 năm ngày sinh của Giáo sư hồi đầu năm 2025, lãnh đạo Bộ GD&ĐT từng bày tỏ sự tri ân sâu sắc, đánh giá ông là "bậc đại sư thời hiện đại", người đã đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển của khoa học giáo dục Việt Nam và để lại nhiều bài học quý báu cho các thế hệ cán bộ quản lý, nhà khoa học, nhà giáo hôm nay.

Quá trình công tác của GS.TSKH.VS, NGND Phạm Minh Hạc:

Trước năm 1977: Nghiên cứu sinh tại Liên Xô; bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ khoa học Tâm lý.

Từ năm 1977 - 1980: Trưởng Ban Tâm lý học Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

Từ năm 1980 - 1981: Phó Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam; Đại biểu Quốc hội.

Từ năm 1981 - 1985: Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.

Năm 1985: Thứ trưởng Bộ Giáo dục kiêm Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục.

Năm 1986: Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Khóa VII

Từ năm 1987 - 1990: Bộ trưởng Bộ Giáo dục.

Từ năm 1990 - 1996: Thứ trưởng Thứ nhất Bộ Giáo dục và Đào tạo (khi sáp nhập Bộ Giáo dục và Bộ Đại học và Trung học Chuyên nghiệp thành Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Từ năm 1989 - 2000: Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Xóa mù chữ và Phổ cập giáo dục tiểu học.

Từ năm 1991 - 2006: Chủ nhiệm 03 Chương trình khoa học cấp Nhà nước.

Từ năm 1996 - 2001: Ủy viên Trung ương Đảng khóa VIII; Phó Trưởng ban Thường trực Ban Khoa giáo Trung ương.

Từ năm 1999 - 2007: Sáng lập và là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Từ năm 2004 - 2019: Chủ tịch Hội Cựu giáo chức Việt Nam.

Gần 30 năm là Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam.

Từ năm 2013 - 2015: Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Tiềm năng Con người.