Chỉ còn 2 ngày nữa, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ chính thức diễn ra trên cả nước. Phóng viên Báo điện tử Chính phủ đã có cuộc trao đổi với GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo về các phương án ứng phó với rủi ro và công tác bảo mật, giám sát chất lượng kỳ thi.

Thưa ông, việc triển khai chính quyền hai cấp và sáp nhập địa giới hành chính đang khiến địa bàn thi tại nhiều địa phương mở rộng, tạo ra những thách thức không nhỏ cho công tác tổ chức. Bộ Giáo dục và Đào tạo có hướng dẫn và kịch bản ứng phó như thế nào?
Ông Huỳnh Văn Chương: Dù quy mô các hội đồng thi có xu hướng tập trung hơn, song số lượng thí sinh tăng và địa bàn tại nhiều tỉnh được mở rộng rõ rệt. Đây là bài toán đòi hỏi các địa phương như Lâm Đồng, Thành phố Hồ Chí Minh, Ninh Bình, Phú Thọ phải tính toán rất kỹ phương án vận chuyển đề thi từ hội đồng in sao đến các điểm thi bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã làm việc trực tiếp, thống nhất các giải pháp kỹ thuật với giám đốc sở giáo dục và đào tạo của các địa phương. Bên cạnh đó, trước các diễn biến bất thường của thời tiết vào tháng 6 như nắng nóng gay gắt hoặc mưa lũ, thiên tai, chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia để kịp thời đưa ra cảnh báo sớm, tuyệt đối không chủ quan trong mọi tình huống.
Trước nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), ngành giáo dục phối hợp với lực lượng công an triển khai các giải pháp phòng ngừa ra sao, thưa ông?
Ông Huỳnh Văn Chương: Chúng tôi xác định hai mũi nhọn hành động. Thứ nhất là kiểm soát bằng công nghệ. Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các địa phương tăng cường các biện pháp kỹ thuật nhằm phát hiện, ngăn chặn thiết bị gian lận công nghệ cao ngay từ khâu kiểm tra trước khi vào phòng thi.
Thứ hai, và cũng là yếu tố quyết định, là ý thức trách nhiệm của con người. Bộ Công an đã tổ chức tập huấn chuyên sâu cho lực lượng chức năng của toàn bộ các tỉnh, thành phố để nâng cao năng lực nhận biết thiết bị công nghệ cao cho cán bộ coi thi. Công tác truyền thông đến phụ huynh và học sinh cũng được đẩy mạnh. Cần nhấn mạnh rằng, hành vi làm lộ, lọt đề thi ra bên ngoài không chỉ là vi phạm quy chế thi nghiêm trọng mà còn là hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước độ tối mật, sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Yếu tố con người luôn tiềm ẩn những rủi ro khó lường nhất. Công tác thanh tra, kiểm tra thời gian tới sẽ được siết chặt như thế nào nhằm tối thiểu hóa sai sót, thưa ông?
Ông Huỳnh Văn Chương: Hoạt động kiểm tra được xác định là khâu trọng yếu, thực hiện toàn diện và phủ kín địa bàn trong cả ba giai đoạn: trước, trong và sau kỳ thi. Năm nay, bên cạnh lực lượng thanh tra của Bộ và các địa phương, chúng tôi huy động khoảng 6.000 cán bộ, giảng viên từ các trường đại học, cao đẳng tham gia giám sát.
Đối với các sự cố hoặc tình huống phát sinh trong phòng thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo nghiêm khắc các ban chỉ đạo địa phương phải xử lý nghiêm túc theo đúng quy chế. Cán bộ tại các điểm thi tuyệt đối không được tự ý xử lý các tình huống vượt thẩm quyền để tránh nguy cơ gây ra hậu quả lớn hơn.
Đối với công tác chấm thi, đặc biệt là môn tự luận duy nhất là Ngữ văn, Bộ có giải pháp gì để bảo đảm tính chính xác, công bằng giữa các địa phương?
Ông Huỳnh Văn Chương: Trong khi các môn trắc nghiệm được chấm hoàn toàn bằng máy, công tác chấm thi môn Ngữ văn được Bộ Giáo dục và Đào tạo đặc biệt tăng cường chỉ đạo qua ba giải pháp đồng bộ. Đầu tiên, hội đồng ra đề thi phải bảo đảm cấu trúc đề có độ phân hóa tốt hơn. Tiếp theo, văn bản hướng dẫn và đáp án chấm thi phải chi tiết, rõ ràng để tạo sự đồng đều trong cách đánh giá giữa các hội đồng. Cuối cùng, chúng tôi siết chặt quy trình giám sát tại các Ban Chấm thi tự luận, bắt buộc thực hiện nghiêm túc ba bước: tổ chức chấm thử để thống nhất nhận thức, chấm chung toàn hội đồng và tổ chức chấm kiểm tra ngẫu nhiên nhằm phát hiện, điều chỉnh kịp thời các sai lệch.
Kỳ thi sắp bắt đầu, ông có thông điệp gì gửi tới các thí sinh tại thời điểm này?
Ông Huỳnh Văn Chương: Trong giai đoạn nước rút trước kỳ thi, điều quan trọng nhất lúc này là các em cần có chế độ nghỉ ngơi khoa học, chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần thật tốt để bước vào trường thi với tâm thế tự tin, sẵn sàng nhất.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
(thực hiện)