Đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại ở ý tưởng hay nghiên cứu, mà phải trở thành hành động cụ thể, kết quả thực chất và giá trị đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước.

Hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới 21/4 do Liên Hợp Quốc phát động, sáng 21/4, tại Hà Nội, Bộ KH&CN tổ chức Lễ hưởng ứng năm 2026 nhằm lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, thúc đẩy chuyển đổi từ nhận thức sang hành động, huy động đồng bộ các nguồn lực để triển khai hiệu quả hoạt động đổi mới sáng tạo trên tất cả các ngành, lĩnh vực.
Sự kiện không chỉ là hoạt động tham gia vào một sáng kiến toàn cầu, mà còn là dịp để Việt Nam khẳng định quyết tâm chính trị đưa đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột của mô hình phát triển, là động lực chủ đạo thúc đẩy tăng trưởng dựa trên năng suất, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện bền vững chất lượng cuộc sống của người dân.
Phát biểu tại lễ hưởng ứng, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định nhấn mạnh, việc hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới 21/4 mang ý nghĩa thiết thực, thể hiện sự hòa nhịp của Việt Nam với một sáng kiến toàn cầu, đồng thời khẳng định mạnh mẽ quyết tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong việc đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột phát triển quốc gia.
Năm nay, Việt Nam lựa chọn chủ đề: "Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả" và "Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực". Hai thông điệp này thể hiện rõ định hướng: Đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại ở ý tưởng hay nghiên cứu, mà phải trở thành hành động cụ thể, kết quả thực chất và giá trị đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước.
Đối với Việt Nam, trước mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số và đòi hỏi chất lượng tăng trưởng phải cao hơn, bền vững, dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và năng lực đổi mới. Chúng ta không thể tiếp tục phát triển chủ yếu dựa vào lợi thế chi phí thấp hay khai thác tài nguyên. Muốn phát triển nhanh và bền vững, chúng ta phải dựa vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, và nguồn nhân lực chất lượng cao. Chính vì vậy, đổi mới sáng tạo có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn tới.
Để đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển quan trọng của đất nước, mỗi chủ thể trong hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia cần phát huy đầy đủ vai trò và trách nhiệm của mình. Viện nghiên cứu và trường đại học đóng vai trò tạo ra tri thức và công nghệ, Doanh nghiệp đóng vai trò ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và tổ chức thực thi.
Khi ba trụ cột này được kết nối hiệu quả, hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia sẽ vận hành thông suốt và tạo ra giá trị gia tăng, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế-xã hội của đất nước.
Đổi mới sáng tạo không phải là đặc quyền của một nhóm nhỏ, mà là nhiệm vụ của toàn xã hội. Mọi nguồn lực sáng tạo cần được khơi dậy, kết nối và chuyển hóa thành các kết quả phát triển cụ thể, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tại sự kiện, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cho biết, trên phạm vi toàn cầu, Hiệp ước Số Toàn cầu của Liên Hợp Quốc kêu gọi thu hẹp khoảng cách số, mở rộng tính bao trùm và định hướng đổi mới một cách có trách nhiệm. Tại Việt Nam, tầm nhìn này cộng hưởng sâu sắc với Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào vị trí trung tâm của phát triển quốc gia.
Theo bà Pauline Tamesis, Nghị quyết 57 gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng đổi mới không phải là lựa chọn, mà là điều tất yếu. Đổi mới giúp biến thách thức thành cơ hội và ý tưởng thành động lực của thịnh vượng. Việt Nam không chỉ sẵn sàng đổi mới mà còn có thể trở thành nguồn cảm hứng về sáng tạo trên phạm vi toàn cầu.
"Vì vậy, hãy để ngày hôm nay không chỉ là một lễ kỷ niệm. Hãy đầu tư vào con người, kết nối ý tưởng và chia sẻ cơ hội số cho tất cả mọi người. Hãy cùng cam kết, từ Chính phủ, các nhà đổi mới, nhà giáo dục đến các nhà lãnh đạo trẻ – biến sáng tạo thành giải pháp, và ý tưởng thành tác động thực tiễn. Việt Nam không chỉ có thể trở thành quốc gia tiên phong trong đổi mới, mà còn là biểu tượng toàn cầu về sáng tạo", bà Pauline Tamesis nói.
Trong khuôn khổ Lễ hưởng ứng, Diễn đàn phát triển hệ thống Trung tâm Đổi mới sáng tạo được tổ chức, tạo không gian để các diễn giả trao đổi, thảo luận về vai trò, mô hình tổ chức, cơ chế vận hành và việc triển khai chính sách đối với các Trung tâm Đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Diễn đàn tập trung đề xuất các giải pháp nhằm phát huy vai trò của Trung tâm như một thiết chế trung gian hiệu quả trong tìm kiếm, kết nối và thúc đẩy ứng dụng các giải pháp đổi mới sáng tạo để giải quyết các bài toán của ngành, lĩnh vực và địa phương; cung cấp dịch vụ hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp và người dân. Qua đó, góp phần tạo lập giá trị gia tăng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Bộ KH&CN khuyến khích các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp chủ động triển khai các hoạt động hưởng ứng phù hợp với điều kiện thực tiễn, gắn với chức năng, nhiệm vụ và các bài toán phát triển cụ thể; đồng thời chú trọng phát hiện, tôn vinh và nhân rộng các mô hình hiệu quả, sáng kiến tiêu biểu, cách làm hay trong ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Thông qua chuỗi hoạt động hưởng ứng, được triển khai trên phạm vi toàn quốc, Bộ KH&CN mong muốn lan tỏa thông điệp mạnh mẽ, thúc đẩy sự thống nhất giữa nhận thức và hành động trong toàn xã hội; huy động sự tham gia chủ động, trách nhiệm của mọi chủ thể cùng chung tay thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Qua đó, từng bước đưa đổi mới sáng tạo trở thành sự nghiệp của toàn dân, thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, hình thành và bồi đắp bền vững văn hóa đổi mới sáng tạo trong cộng đồng, góp phần tạo dựng nền tảng phát triển bền vững cho đất nước.