Việc xây dựng một bộ sách giáo khoa thống nhất được xem là bước đi cần thiết để thiết lập mặt bằng chất lượng chung.

Từ năm học 2026-2027, chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc đã mở ra kỳ vọng giảm áp lực chi phí, bảo đảm công bằng trong tiếp cận tri thức, đặc biệt với học sinh vùng khó ở Tây Nguyên.
Tại thôn 5, xã Cư Prao (Đắk Lắk), chị Phạm Thị Nga có 3 con lần lượt học lớp 4, lớp 7 và lớp 10. Mỗi năm, riêng tiền sách giáo khoa đã gần 1,5 triệu đồng. Cộng thêm quần áo, đồ dùng học tập và các khoản đầu năm, tổng chi có thể vượt 5 triệu đồng – khoản không nhỏ với gia đình thu nhập bấp bênh.
“Đầu mỗi năm học phải tính toán, xoay xở đủ đường để lo cho con. Nghe tin sắp tới học sinh cả nước dùng chung một bộ sách giáo khoa, tôi và bà con rất mừng. Nếu sách có thể dùng lại cho năm sau thì giảm bớt áp lực”, chị Nga chia sẻ.
Không riêng gia đình chị Nga, tại thôn Ea Krông (xã Krông Á), anh Hoàng Phúc Kim (dân tộc Dao) cũng mang chung nỗi lo. Gia đình thuộc diện hộ nghèo, ba con đang đi học, mỗi năm phải dành dụm để mua sách mới vì mỗi lớp, trường có thể sử dụng bộ sách khác nhau.
“Trước đây, sách của anh chị để lại không dùng được vì khác bộ. Nếu sắp tới thống nhất, gia đình sẽ đỡ tốn kém hơn. Chỉ mong hạn chế sách bài tập dùng một lần”, anh Kim bày tỏ.
Theo ông Phạm Ngọc Quang – Chủ tịch UBND xã Cư Prao, chủ trương thống nhất sách giáo khoa nhận được sự đồng thuận cao từ người dân, nhất là các hộ khó khăn.
“Khi mỗi nơi dùng một bộ sách khác nhau, học sinh chuyển trường gặp nhiều trở ngại. Việc thống nhất sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này”, ông Quang nhận định.
Chủ trương này được đặt ra trong quá trình triển khai Nghị quyết 281/NQ-CP, với mục tiêu khắc phục bất cập của việc tồn tại nhiều bộ sách giáo khoa, hướng tới sự đồng bộ trong toàn hệ thống.
Ở góc độ nhà trường, bà Nguyễn Thị Tuyết Yến – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tô Hiệu (phường Ea Kao, Đắk Lắk) cho rằng, sử dụng chung một bộ sách sẽ tạo thuận lợi rõ rệt trong sinh hoạt chuyên môn.
“Khi cùng một bộ sách, giáo viên dễ dàng trao đổi, dự giờ, xây dựng bài giảng chung, từ đó nâng cao hiệu quả dạy học”, bà Yến cho biết.
Trong khi đó, ông Nguyễn Tiến Dũng – Hiệu trưởng Trường THPT Võ Nguyên Giáp (xã Ea Ô, Đắk Lắk) nhấn mạnh yếu tố công bằng trong kiểm tra, đánh giá.
“Nội dung thống nhất sẽ giúp việc ra đề, tổ chức thi cử bảo đảm công bằng hơn giữa các đơn vị”, ông Dũng nói.
Từ thực tiễn giảng dạy, thầy Nguyễn Văn Tâm – giáo viên môn Lịch sử với 26 năm công tác kỳ vọng bộ sách mới đi kèm hệ sinh thái học liệu số được chuẩn hóa.
“Sách giáo khoa cần gắn với bài giảng điện tử, video, ngân hàng câu hỏi… để giáo viên, nhất là ở vùng sâu không phải tự xoay xở”, thầy Tâm chia sẻ.
Ở cấp tiểu học, ông Hồ Văn Thanh – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phan Bội Châu (xã Vụ Bổn, Đắk Lắk) cho rằng, sách mới cần “nhẹ” về kiến thức nhưng “sâu” về tư duy, tăng tính thực tiễn, hướng tới phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.

Có thể thấy, trong bối cảnh giáo dục tiếp tục đổi mới, việc xây dựng một bộ sách giáo khoa thống nhất được xem là bước đi cần thiết để thiết lập mặt bằng chất lượng chung.
Tuy nhiên, các nhà giáo cũng lưu ý, thống nhất không đồng nghĩa với “đóng khung”. Điều quan trọng là phải bảo đảm “độ mở” để giáo viên linh hoạt điều chỉnh phương pháp, ngữ liệu phù hợp với đặc thù địa phương.
“Hướng tới một bộ sách chung là cần thiết, nhưng phải song hành với việc phát huy tính sáng tạo của giáo viên trong tổ chức dạy học”, ông Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh.
Khi những bất cập từ thực tiễn được nhìn nhận đầy đủ, “chuẩn sách giáo khoa” mới không chỉ giúp giảm áp lực cho phụ huynh, học sinh, mà còn tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững, đặc biệt ở những vùng còn nhiều khó khăn như Tây Nguyên.
Theo Nghị quyết 281/NQ-CP, Bộ GD&ĐT được giao rà soát, hoàn thiện Chương trình GDPT; Tăng cường các môn khoa học, công nghệ, tin học, nghệ thuật; Nghiên cứu phương án sách giáo khoa theo hướng thống nhất từ năm học 2026-2027. Xây dựng lộ trình đến năm 2030 cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh.