Gửi bình luận
(GDTĐ) - Câu hỏi “Nên chọn ngành học theo sở thích hay theo xu hướng thị trường?” khiến không ít học sinh lớp 12 cảm thấy bối rối. Đây không chỉ là quyết định ảnh hưởng đến 4 năm đại học mà còn đặt nền móng cho cả sự nghiệp sau này.
Nhiều học sinh vẫn chưa định hình rõ sở thích, đam mê hay năng lực của bản thân. Một học sinh lớp 12 ở Hà Nội, chia sẻ: "Em thực sự rất mơ hồ, không rõ mình mạnh ở điểm nào, thích gì và phù hợp với ngành nào." Thậm chí, nhiều bạn chọn ngành học theo xu hướng của bạn bè hoặc vì ngành đó đang "hot" trên thị trường, dù bản thân không thực sự yêu thích hay có năng lực trong lĩnh vực đó. Một học sinh khác thừa nhận mình chọn ngành Công nghệ thông tin chỉ vì "nhiều bạn học" và vì ngành này dễ xin việc, dù môn Tin học không phải là thế mạnh của em.
Ngược lại, có những học sinh lại đối diện với mâu thuẫn giữa đam mê và thực tế. Điều này cho thấy thực tế chung là rất nhiều học sinh đang loay hoay giữa các lựa chọn và chưa thực sự hiểu rõ về chính bản thân mình cũng như những xu hướng nghề nghiệp hiện tại.
Chuyên viên đào tạo của một trường đại học tại TP.HCM cho rằng không có công thức chung cho việc chọn ngành học. Cô khẳng định rằng việc lựa chọn ngành học không nên chỉ dựa vào sở thích hay chạy theo thị trường. "Một lựa chọn bền vững là khi có sự giao thoa giữa sở thích, năng lực cá nhân và xu thế nghề nghiệp tương lai." Nếu chọn ngành theo xu hướng, người học có thể dễ dàng tìm việc sau khi tốt nghiệp, nhưng nếu thiếu đam mê và năng lực, công việc đó có thể không duy trì lâu dài. Ngược lại, nếu chỉ chọn ngành dựa vào đam mê mà không chú ý đến thị trường, học sinh dễ đối diện với tình trạng thất nghiệp hoặc thu nhập không ổn định.
Học sinh cần phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa sở trường, đam mê và yêu cầu của thị trường lao động. Để chọn một ngành nghề phù hợp, học sinh cần xem xét các yếu tố như sở thích cá nhân, năng lực học tập và nhu cầu nhân lực của xã hội. Việc tự đánh giá khả năng của bản thân sẽ giúp các bạn định hình ngành học phù hợp, đồng thời tránh được việc chọn ngành chỉ vì nó đang "hot" trong xã hội mà không thực sự hiểu rõ công việc sẽ phải làm.
Mặc dù đam mê là yếu tố quan trọng, nhưng việc theo đuổi đam mê mà không có năng lực hay không đánh giá được nhu cầu thực tế của xã hội cũng có thể dẫn đến thất bại. Đặc biệt là trong một xã hội thay đổi nhanh chóng như hiện nay, các ngành nghề “hot” có thể biến động theo thời gian. Chính vì vậy, học sinh cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về thị trường lao động trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Ngoài ra, việc tham khảo ý kiến từ các bậc thầy cô, anh chị đi trước và các chuyên gia cũng giúp học sinh có cái nhìn toàn diện hơn về ngành nghề mà mình lựa chọn.
Một trong những cách để dung hòa giữa sở thích và xu hướng là tìm hiểu về các ngành liên quan hoặc các mảng nhỏ trong ngành mình yêu thích. Chẳng hạn, nếu học sinh yêu thích vẽ nhưng lo ngại về cơ hội việc làm, họ có thể cân nhắc các ngành thiết kế đồ họa hoặc kiến trúc. Ngoài ra, việc nắm bắt thông tin về xu hướng thị trường và lắng nghe lời khuyên từ người đi trước cũng rất quan trọng trong quá trình lựa chọn ngành học.
Việc chọn ngành học là một quyết định quan trọng và ảnh hưởng lâu dài. Vì vậy, học sinh cần cân nhắc kỹ lưỡng, hiểu rõ sở thích và năng lực của bản thân, đồng thời cập nhật thông tin về nhu cầu lao động và xu hướng nghề nghiệp hiện tại. Khi bạn chọn được ngành mà mình có thể học tốt, làm tốt và sống ổn với nó, đó chính là con đường sự nghiệp vững bền và đầy triển vọng trong tương lai.
