Gửi bình luận
Quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ mở ra chương mới cho công tác bảo tồn di sản, khẳng định vị thế của Quần thể di tích Tây Sơn thượng đạo trong hệ thống di sản văn hóa quốc gia.
Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn thượng đạo tại tỉnh Gia Lai. Đây là di tích duy nhất gắn liền với phong trào nông dân Tây Sơn ở khu vực Tây nguyên, đồng thời là cầu nối giao lưu quan trọng giữa miền xuôi và miền núi.
Theo quyết định, quy mô nghiên cứu lập quy hoạch có tổng diện tích 66,55 ha, bao gồm các điểm di tích trải dài trên địa bàn P.An Khê và các xã Cửu An, Ya Hoi, Kông Bơ La, Kông Chro. Mỗi điểm di tích đều mang một câu chuyện riêng, từ An Khê Trường, An Khê Đình… đến Núi Hoàng Đế, Hòn đá Ông Nhạc, Vườn Mít và cánh đồng cô Hậu, Hồ nước và Kho tiền ông Nhạc…
Mục tiêu đặt ra là biến Quần thể di tích Tây Sơn thượng đạo trở thành một trong những trung tâm văn hóa, tín ngưỡng của tỉnh Gia Lai, có giá trị tiêu biểu về du lịch văn hóa, địa chất, địa hình và các di tích khảo cổ học thời kỳ đá cũ An Khê. Di tích cũng sẽ hình thành điểm đến hấp dẫn khách du lịch, tạo nguồn thu cho địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo nguồn lực để bảo tồn di tích.
Quyết định đã đề ra những định hướng cụ thể cho từng điểm di tích. Với khu vực An Khê Trường, An Khê Đình và điện thờ Tây Sơn Tam Kiệt, quy hoạch sẽ hình thành khu trung tâm cho toàn di tích, phục vụ các hoạt động lễ hội, sự kiện chính trị của địa phương và làm cơ sở hậu cần tiếp đón du khách. Đối với Lũy An Khê - một công trình quân sự quan trọng trong lịch sử sẽ được nghiên cứu, khảo cổ để phục dựng, tôn tạo từng đoạn khi có điều kiện.
Các di tích như Miếu Xà, Cây Ké phất cờ, Cây cầy nổi trống sẽ được bảo tồn và phát triển thành những điểm tham quan đặc sắc, đảm bảo bảo tồn các giá trị văn hóa cốt lõi của người Ba Na. Đặc biệt, Vườn Mít và cánh đồng cô Hậu sẽ được phát triển thành cụm di tích tham quan và trải nghiệm sinh thái, nơi du khách có thể hòa mình vào thiên nhiên và tìm hiểu lịch sử.
Một trong những điểm sáng của quy hoạch là định hướng liên kết không gian phát huy giá trị di tích theo 3 trục động lực chính. Về văn hóa - lịch sử, di tích sẽ kết nối với hệ thống di tích lịch sử - văn hóa khác trên địa bàn Bình Định (cũ) và khu vực Tây nguyên, đặc biệt là các di tích gắn liền với phong trào Tây Sơn, hình thành mạng lưới tham quan - nghiên cứu - giáo dục truyền thống.
Về sinh thái và văn hóa cộng đồng, quy hoạch gắn kết cảnh quan sinh thái tự nhiên với không gian di tích, kết nối với các làng nghề truyền thống, lễ hội dân gian và sinh hoạt văn hóa của cộng đồng địa phương. Điều này vừa bảo tồn bản sắc văn hóa, vừa nâng cao sinh kế bền vững cho cư dân, hình thành không gian "di sản sống" nơi cộng đồng trở thành chủ thể bảo tồn và phát huy giá trị di tích.
Về du lịch, các sản phẩm du lịch trải nghiệm sẽ được phát triển đa dạng, từ tham quan, tìm hiểu lịch sử, du lịch sinh thái, đi bộ dã ngoại theo "dấu chân nghĩa quân Tây Sơn", đến trải nghiệm văn hóa cộng đồng, đảm bảo nguyên tắc bảo tồn bền vững và không làm biến dạng giá trị gốc của di tích.
Quyết định cũng đã phân công rõ trách nhiệm cho các cơ quan. UBND tỉnh Gia Lai là cơ quan tổ chức lập quy hoạch, chịu trách nhiệm bố trí nguồn vốn, phê duyệt dự toán và lựa chọn đơn vị tư vấn. Bộ VH-TT-DL là cơ quan chủ trì thẩm định và trình duyệt, đồng thời giám sát, kiểm tra tiến độ lập quy hoạch. Thời gian lập quy hoạch được quy định không quá 24 tháng kể từ ngày nhiệm vụ lập quy hoạch được duyệt.
Việc phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị Quần thể di tích Tây Sơn thượng đạo khẳng định vai trò của di tích trong việc giáo dục truyền thống lịch sử cho thế hệ trẻ. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích này chính là gìn giữ bản sắc dân tộc, khơi dậy niềm tự hào về lịch sử vẻ vang của cha ông. Hơn nữa, trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, di tích Tây Sơn thượng đạo còn là tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch văn hóa, tạo sinh kế cho người dân địa phương, góp phần xóa đói giảm nghèo và phát triển bền vững vùng Tây nguyên.
