Gửi bình luận
Liên quan đến đề văn bị phản ánh sai kiến thức, sử dụng ngữ liệu trong SGK, tối 24/5, nhà trường phát đi thông báo cho biết thi chuyên không nên đặt nặng “trúng” hay “lệch” ngữ liệu giữa các bộ SGK.
Trả lời phóng viên Dân trí tối 24/5, PGS.TS Nguyễn Quang Liệu, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho hay: "Đề thi có nội dung kiến thức cơ bản và có sự phân hóa cao. Với đề thi này chắc chắn nhà trường sẽ tìm được những nhân tố mới".
Về ý kiến cho rằng đề thi ra ngữ liệu trong sách giáo khoa là trái quy định của Bộ GD&ĐT, PGS.TS Nguyễn Thị Phương Thùy, giảng viên cao cấp Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết, với đề thi chuyên, không nên đặt nặng câu chuyện “trúng” hay “lệch” ngữ liệu giữa các bộ sách giáo khoa.
“Học sinh thi chuyên cần có khả năng đọc mở rộng, tiếp cận văn bản một cách đa dạng và không phụ thuộc vào một bộ sách cụ thể.
Đề thi chuyên cần có tính sáng tạo, đột phá và phân loại cao. Học sinh giỏi phải biết tìm hướng giải quyết vấn đề ngay cả khi gặp ngữ liệu mới”, PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Thùy nhấn mạnh.
Cô Thùy cho rằng ý kiến tranh luận xoay quanh cách hiểu “em gái tiền phương” là đối tượng trữ tình hay nhân vật trữ tình cho thấy, đề thi chạm tới những vấn đề mang tính chuyên sâu của lý luận văn học.
Nếu hiểu theo nghĩa hẹp, nhân vật trữ tình chỉ là chủ thể phát ngôn thì cách xác định “em gái tiền phương” là đối tượng trữ tình có cơ sở. Tuy nhiên, nếu hiểu theo nghĩa rộng, nhân vật trữ tình bao gồm cả người nói (người truyền tải thông tin) và người nghe (người tiếp nhận thông tin), cách hiểu linh hoạt hơn vẫn có thể chấp nhận được.
Đề thi môn ngữ văn của Trường chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn (Ảnh: Mai Thu Duyên).
PGS.TS Nguyễn Thị Phương Thùy cũng cho rằng, việc học sinh phát hiện yếu tố kịch bên cạnh giọng điệu tự sự và trữ tình là một hướng tiếp cận sáng tạo.
Đây cũng là dạng câu hỏi có khả năng phân loại, học sinh ở mức cơ bản có thể nhận diện chất tự sự, trữ tình, trong khi đó, học sinh có chiều sâu tư duy sẽ nhận diện và phân tích được thêm về tính kịch của văn bản.
Trước đó, ngay sau khi thí sinh thi xong môn ngữ văn (chung) vào lớp 10 Trường THPT chuyên Khoa học xã hội và Nhân văn, xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều về đề thi. Nhiều giáo viên và chuyên gia cho rằng đề thi sai kiến thức cơ bản và dùng ngữ liệu trong sách giáo khoa.
Cụ thể theo một giáo viên, bài thơ "Lá đỏ" nằm trong sách giáo khoa ngữ văn 8 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" (trang 40-41). Trong khi đó, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn ngữ văn quy định rõ cách thức đánh giá, yêu cầu tránh dùng lại các văn bản ngữ liệu đã học để đánh giá được chính xác khả năng đọc hiểu và phân tích, cảm thụ tác phẩm văn học.
Điều này sẽ gây bất công cho các thí sinh không học bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống". Vì khi thí sinh được gặp một ngữ liệu quen thuộc, đã được giáo viên giảng giải, chắc chắn sẽ hiểu sâu hơn, kỹ hơn so với thí sinh không được học văn bản trong chương trình chính khoá.
Vấn đề thứ hai nằm ở câu số 3 của phần đọc hiểu. Giáo viên này cho rằng, câu hỏi mắc lỗi sai cơ bản khi xác định "em gái tiền phương" là "nhân vật trữ tình".
Ở đây, "em gái tiền phương" là đối tượng trữ tình, không phải nhân vật trữ tình.
Thí sinh dự thi vào Trường THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn (Ảnh: Mai Thu Duyên).
Bà Thái Thị Thanh Huyền, Tổ trưởng bộ môn Ngữ văn, Trường THPT chuyên Hà Tĩnh, người sáng lập diễn đàn Văn chương mạn đàm khẳng định câu số 3 của đề thi sai hoàn toàn lệnh hỏi.
"Em gái tiền phương là đối tượng trữ tình, hoặc là nhân vật trong thơ trữ tình. Nhân vật trữ tình phải là chủ thể bộc lộ bày tỏ tình cảm, cụ thể trong bài thơ này là người chiến sĩ trên đường hành quân vào Nam. Ở đây, nhân vật trữ tình xuất hiện dưới dạng thức ẩn”, cô Huyền phân tích.
Cũng theo cô Huyền, ở câu hỏi số 4 cũng sai về bản chất. Cô Huyền cho rằng, tác phẩm không có yếu tố kịch. Đồng thời, việc dùng hai câu thơ cuối "Chào em, em gái tiền phương/ Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn" để bàn luận về vai trò của niềm tin trong cuộc sống là một cách gán ghép khiên cưỡng.
Cô Đỗ Thị Hương Giang, giáo viên bộ môn ngữ văn Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, Ninh Bình, cho biết: "Nhân vật “em gái tiền phương” trong bài thơ “Lá đỏ” (Nguyễn Đình Thi) là một nhân vật trong thơ trữ tình, không phải nhân vật trữ tình.
Nhân vật trữ tình là chủ thể bộc lộ tâm trạng, cảm xúc trong bài thơ và thường là hiện thân của tác giả. Nhân vật trong thơ trữ tình là đối tượng để nhà thơ gửi gắm tình cảm, là nguyên nhân trực tiếp khơi dậy nguồn tình cảm của tác giả.
