Gửi bình luận
Người dân xã Lũng Cú (Tuyên Quang) đang từng bước chuyển sang những cây trồng có giá trị kinh tế cao góp phần thay đổi cuộc sống.
Những ngày tháng 9, vùng cao Lũng Cú bước vào mùa thu hoạch và chăm sóc những cây trồng mới. Trên các triền núi đá, màu xanh của gừng, lúa đặc sản, cây dược liệu, ớt thương phẩm… đang dần thay đổi diện mạo sản xuất nông nghiệp.
Theo lãnh đạo xã Lũng Cú, địa phương xác định chuyển đổi cơ cấu cây trồng là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị sản xuất, tạo sinh kế ổn định cho người dân. Thay vì sản xuất manh mún, tự phát, xã tập trung lựa chọn những cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và có khả năng tiêu thụ trên thị trường.
Trong đó, gừng chuyên canh được xác định là một trong những cây trồng chủ lực. Hiện diện tích gừng toàn xã đạt gần 180ha, với hơn 360 hộ tham gia. Năng suất dự kiến khoảng 25 tấn/ha, giá bán khoảng 8.000 đồng/kg. Những con số này cho thấy dư địa lớn để nâng cao giá trị trên diện tích đất sản xuất vốn nhiều khó khăn của vùng cao.
Cùng với gừng, giống lúa đặc sản Khẩu Mang được đưa vào sản xuất tại các thôn Ma Lé và Tắc Tằng. Gần 10ha lúa đang trong thời kỳ làm đòng, với khoảng 50 hộ tham gia. Năng suất dự kiến 50-55 tạ/ha, trong khi giá bán gạo khoảng 40.000 đồng/kg.
Việc lựa chọn những sản phẩm có giá trị kinh tế cao đang mở ra cách nghĩ mới cho người dân. Không chỉ sản xuất đủ ăn, bà con từng bước hướng đến sản xuất hàng hóa, gắn sản xuất với thị trường và giá trị của từng sản phẩm.
Một trong những điểm đáng chú ý trong quá trình chuyển đổi sản xuất tại Lũng Cú là vai trò của đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở.
Theo Trung tâm Dịch vụ công xã, cán bộ kỹ thuật được phân công bám sát đồng ruộng, hướng dẫn người dân từ khâu làm đất, xử lý giống đến chăm sóc theo hướng an toàn sinh học. Với những cây trồng mới, việc hướng dẫn trực tiếp giúp người dân giảm tâm lý e ngại, đồng thời từng bước làm chủ kỹ thuật.
Chị Đàm Thu Huyền, kỹ sư nông nghiệp của Trung tâm Dịch vụ công xã, thường xuyên xuống tận nương để hướng dẫn bà con. Từ cách bón phân, chăm sóc cây đến theo dõi, phòng trừ dịch bệnh trong chăn nuôi, những kiến thức kỹ thuật được chuyển giao trực tiếp, dễ hiểu, dễ áp dụng.
Cách làm này có ý nghĩa đặc biệt ở địa bàn vùng cao, nơi trình độ sản xuất giữa các hộ còn khác nhau và việc tiếp cận thông tin kỹ thuật của người dân còn hạn chế.
Không chỉ cây gừng và lúa Khẩu Mang, nhiều mô hình mới cũng đang được thử nghiệm. Các loại cây dược liệu như Đương quy, Sâm bố chính được trồng tại Ma Lé, Tắc Tằng và Sán Trồ, bước đầu sinh trưởng thuận lợi. Năng suất dự kiến 15-16 tấn/ha, giá bán khoảng 15.000 đồng/kg.
Mô hình trồng ớt thương phẩm tại Ma Lé, Khai Hoang, Bản Thùng cũng đang bước vào thời kỳ thu hoạch, năng suất ước đạt 15 tấn/ha. Cùng với đó là các mô hình lạc hoa, chanh tứ mùa được hỗ trợ giống, mở thêm hướng lựa chọn sinh kế cho người dân.
Ở Lũng Cú, chuyển đổi sản xuất không chỉ là câu chuyện của ngành Nông nghiệp. Từ cấp ủy, chính quyền đến các lực lượng đóng quân trên địa bàn đều tham gia bằng những việc làm cụ thể.
Khối Đảng ủy, Khối UBND xã, Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự và Đồn Biên phòng Lũng Cú đã trích nguồn vốn đóng góp để xây dựng các mô hình trồng dẻ, gừng, ớt và rau chuyên canh. Lực lượng giáo viên tại các liên trường Lũng Táo, Ma Lé, Lũng Cú cũng tham gia phủ xanh đất trống quanh trường bằng cây hạt dẻ và rau sạch.
Theo ông Nguyễn Văn Toại, Bí thư Chi bộ thôn Ma Lé, việc cán bộ, Đảng viên đi trước, làm trước tạo niềm tin để người dân mạnh dạn thay đổi.
Từ sự vận động của chi bộ, nhiều hộ đã bắt đầu tích tụ đất đai, thử nghiệm các loại cây trồng mới. Một số hộ như Vàng Mí Nhù, Giàng Mí Mua, Sùng Mí Say chủ động mở rộng diện tích trồng hạt dẻ, gừng, măng lục trúc thương phẩm.
Đây được xem là sự chuyển biến quan trọng trong tư duy sản xuất, từ trông chờ vào những gì sẵn có sang chủ động lựa chọn cây trồng, tích tụ đất đai và đầu tư cho sản xuất hàng hóa.
Bên cạnh những cây trồng mới, Lũng Cú vẫn duy trì các vùng cây ăn quả ôn đới như đào, lê, mận và hạt dẻ. Chăn nuôi tiếp tục là một trụ cột trong cơ cấu kinh tế với tổng đàn trâu, bò gần 6.000 con; đàn lợn hơn 6.200 con và đàn dê gần 2.800 con. Địa phương đã hình thành hàng chục hộ chăn nuôi hàng hóa quy mô vừa và lớn.
Nghề nuôi ong cũng đang phát triển với tổng quy mô hơn 1.000 tổ. Một số hộ như ông Khổng Quốc Văn, ông Sử và Dinh Pó phát triển từ vài chục đến hàng trăm đàn ong, từng bước tạo nguồn thu từ sản phẩm mật ong.
Điểm đáng chú ý là các mô hình không phát triển riêng lẻ mà đang được đặt trong định hướng xây dựng nền nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch. Đây là hướng đi phù hợp với lợi thế cảnh quan, văn hóa và vị trí đặc biệt của Lũng Cú.
Từ những cây trồng mới trên đất đá, những đàn ong trong vườn nhà hay những diện tích lúa đặc sản, câu chuyện ở Lũng Cú cho thấy giảm nghèo bền vững trước hết cần bắt đầu từ việc tạo sinh kế phù hợp.
Khi người dân có đất để sản xuất, có kỹ thuật để làm, có sản phẩm đáp ứng thị trường và có cán bộ đồng hành, những mảnh đất khó cũng có thể trở thành nguồn sinh kế.
Với Lũng Cú, hành trình ấy đang được bắt đầu bằng sự thay đổi trong tư duy sản xuất và tinh thần cùng làm, cùng hưởng lợi. Đó cũng là nền tảng để người dân vùng cực Bắc từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và xây dựng một tương lai bền vững hơn ngay trên quê hương mình.
