Gửi bình luận
Xây dựng môi trường giáo dục tích cực, truyền cảm hứng không chỉ là yêu cầu sư phạm, mà còn là giải pháp nền tảng nhằm khơi dậy động lực học tập
Giáo viên không chỉ truyền đạt tri thức, mà còn là người gieo mầm khát vọng, đánh thức niềm tin và nuôi dưỡng ước mơ cho học sinh. Giảng dạy môn Khoa học tự nhiên, nhiều năm đứng lớp với những bài học gắn liền với thí nghiệm, quan sát và suy luận, cô Vũ Thúy Hoa Vân - Trường THCS Trần Duy Hưng (Yên Hòa, Hà Nội) nhận thấy, điều giúp học sinh học tốt không chỉ là kiến thức, mà chính là cảm hứng, niềm tin vào bản thân.
“Tôi luôn trăn trở xây dựng một lớp học hạnh phúc, nơi người thầy thực sự trở thành nguồn cảm hứng. Giáo viên truyền cảm hứng không phải là người nói nhiều, mà biết khơi gợi sự tò mò, niềm vui học tập”. Chia sẻ điều này, cô Vũ Thúy Hoa Vân cho biết luôn cố gắng để học sinh được trực tiếp trải nghiệm trong mỗi giờ học.
Chẳng hạn, cô cho học sinh quan sát thí nghiệm quỳ tím đổi màu và liên hệ với các chất quen thuộc như nước chanh, giấm ăn khi dạy bài “Tính chất của acid”. Học sinh được dự đoán, quan sát, tự giải thích hiện tượng; từ đó hiểu rằng, kiến thức Hóa học gắn liền với đời sống hằng ngày và trở nên gần gũi, dễ nhớ hơn.
Hoặc, khi dạy bài “Hệ hô hấp”, cô không chỉ trình bày cấu tạo phổi, mà còn tổ chức cho học sinh thảo luận về tác hại của khói thuốc lá và ô nhiễm không khí. Việc liên hệ trực tiếp với sức khỏe bản thân, gia đình giúp học sinh hứng thú hơn, mạnh dạn chia sẻ, chủ động tham gia vào giờ học.
“Tôi đặc biệt chú trọng tạo môi trường học tập an toàn, tôn trọng. Trong lớp, học sinh được quyền nêu ý kiến, được phép sai, được sửa sai. Có em nhút nhát, thường xuyên sợ trả lời sai câu hỏi, tôi không chấm điểm những lần trả lời chưa đúng, mà chỉ nhẹ nhàng gợi mở, động viên. Sau một thời gian, em mạnh dạn hơn, chủ động phát biểu và kết quả học tập cũng tiến bộ rõ rệt.
Qua đó, tôi nhận ra, khi học sinh không còn sợ sai, các em sẽ dám học, vươn lên; ghi nhận sự cố gắng quan trọng không kém đánh giá kết quả. Những nhận xét cụ thể, tích cực có tác dụng tạo động lực lâu dài hơn điểm số. Vì vậy, tôi luôn chú trọng đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh, khuyến khích các em tự so sánh với chính mình thay vì so sánh với bạn bè”, cô Vũ Thúy Hoa Vân chia sẻ.
Cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò người thầy, cô Lê Thị Trường - giáo viên Trường Tiểu học Vạn Thắng (xã Cổ Đô, Hà Nội), cho rằng giáo viên truyền cảm hứng trước hết phải sống thật với nghề và với học sinh. Điều chạm đến các em không chỉ là bài giảng, mà cách thầy cô tin tưởng, động viên và đồng hành.
Bởi vậy, cô luôn cố gắng mang đến lớp một thái độ tích cực, lắng nghe học sinh, tôn trọng sự khác biệt và khơi gợi trong các em cảm giác “mình có thể làm được”; chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, dự án nhóm, thuyết trình, để học sinh cảm thấy mình là một phần của tập thể. Những giờ học học sinh được thảo luận, được thể hiện ý tưởng, được thử và có quyền sai… thường để lại nhiều năng lượng nhất. Khi học sinh nhìn thấy ở thầy cô tinh thần học tập suốt đời, sự kiên trì và nhân ái, các em sẽ tự tìm thấy động lực, khát vọng của chính mình.
Cô Lê Thị Trường kể lại: Quá trình giảng dạy, tôi từng gặp nhiều học sinh nhút nhát, ngại bày tỏ ý kiến, hoặc thiếu tự tin về bản thân. Khi được giáo viên dành thời gian trò chuyện, giao nhiệm vụ phù hợp và ghi nhận từng nỗ lực nhỏ, các em dần thay đổi, mạnh dạn, chủ động và yêu thích việc học hơn.
Có thể thấy, điều quan trọng nhất không phải là tạo áp lực thành tích, mà tạo cảm giác được thấu hiểu và được tôn trọng. Tôi mong nhà trường tiếp tục xây dựng văn hóa khích lệ, ghi nhận, tạo thêm nhiều sân chơi sáng tạo để mỗi học sinh có cơ hội tỏa sáng theo cách riêng của mình.
Với cô Phạm Thị Thanh Hà - giáo viên Trường Tiểu học Hiến Nam (Phố Hiến, Hưng Yên), vai trò truyền cảm hứng của giáo viên thể hiện ở việc tạo cho học sinh cảm giác được tôn trọng, được lắng nghe, ghi nhận; giúp học sinh hiểu mình có giá trị, có khả năng tiến bộ nếu được định hướng và khích lệ đúng cách; biến giờ học thành một hành trình khám phá thú vị, nơi học sinh được trải nghiệm, được sai, được sửa và trưởng thành. Giáo viên truyền cảm hứng không nhất thiết phải làm điều gì lớn lao, mà bắt đầu từ thái độ tích cực, sự tận tâm, công bằng và tình yêu nghề trong từng tiết dạy.
“Với học sinh học lực chưa tốt, thiếu tự tin, dễ bỏ cuộc, hoặc thường xuyên không hoàn thành bài tập, ngại phát biểu, thay vì phê bình, tôi giao cho các em nhiệm vụ vừa sức, phù hợp với khả năng; kịp thời khen ngợi những tiến bộ nhỏ, dù là câu trả lời đúng, hay một lần mạnh dạn giơ tay phát biểu; trò chuyện, động viên các em sau giờ học… Sau một thời gian, tôi nhận thấy các em tự tin hơn, chủ động hơn trong học tập, kết quả học tập dần cải thiện và đặc biệt là không còn sợ học”, cô Phạm Thị Thanh Hà chia sẻ.
Để xây dựng môi trường giáo dục truyền cảm hứng, cô Phạm Thị Thanh Hà mong muốn giáo viên được quan tâm nhiều hơn đến đời sống tinh thần, được tạo điều kiện thuận lợi để yên tâm công tác và phát huy sáng tạo trong giảng dạy.
Đồng thời, cần giảm áp lực hành chính, hồ sơ sổ sách nhằm giúp thầy cô có thêm thời gian đầu tư cho chất lượng giờ học và chăm sóc học sinh. Bên cạnh đó, tăng cường các buổi tập huấn, sinh hoạt chuyên môn về kỹ năng truyền cảm hứng, giáo dục cảm xúc và tâm lý học sinh; xây dựng văn hóa nhà trường dựa trên sự tôn trọng, sẻ chia, khích lệ, lan tỏa những giá trị tích cực.
Cô Lê Thị Trường thì kiến nghị giáo viên có thêm cơ hội tham gia các lớp bồi dưỡng về tâm lý học đường, kỹ năng tạo động lực và tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh. Đồng thời, cô kỳ vọng nhà trường tiếp tục đầu tư không gian học tập thân thiện, linh hoạt, nơi học sinh có thể tự do trao đổi, khám phá và sáng tạo.
“Tôi mong những nỗ lực đổi mới của giáo viên được ghi nhận, chia sẻ và nhân rộng, để mỗi thầy cô đều cảm thấy mình được tiếp thêm động lực. Khi có niềm tin, cảm hứng, giáo viên sẽ cùng nhau xây dựng một môi trường học đường, nơi học sinh được truyền động lực, nuôi dưỡng ước mơ và khát vọng phát triển bản thân”, cô Lê Thị Trường bày tỏ.
Theo cô Vũ Thúy Hoa Vân, để xây dựng môi trường giáo dục tích cực, giáo viên cần đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường hoạt động trải nghiệm, học theo dự án và gắn kiến thức với thực tiễn. Bên cạnh giảm áp lực hồ sơ, sổ sách, cô Vân mong muốn nhà trường cần tạo điều kiện để giáo viên chia sẻ kinh nghiệm, lan tỏa những cách làm hay trong dạy học.
Khi mỗi người thầy làm nghề bằng sự tận tâm và cảm hứng, khi mỗi lớp học là một không gian an toàn và nhân văn, thì trường học sẽ thực sự trở thành nơi nuôi dưỡng khát vọng, chắp cánh ước mơ cho học sinh.
Mỗi học sinh đều có nhịp độ phát triển khác nhau. Giáo viên cần kiên nhẫn, thấu hiểu và truyền cảm hứng bắt đầu từ sự chân thành, gần gũi, tôn trọng. Môi trường học tập tích cực giúp học sinh dám nghĩ, dám làm, dám thể hiện bản thân. Mỗi giáo viên đều có thể tạo môi trường học tập tích cực thông qua đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường hoạt động trải nghiệm, thảo luận, hợp tác.
Thầy cô tạo không khí lớp học thân thiện, an toàn, khuyến khích học sinh chia sẻ ý kiến; kết hợp linh hoạt giữa khen ngợi, động viên, góp ý mang tính xây dựng. Việc tăng cường phối hợp giữa nhà trường, giáo viên, phụ huynh để đồng hành, hỗ trợ học sinh cũng rất quan trọng”, cô Phạm Thị Thanh Hà nêu giải pháp.
