Các trường học đang từng bước thống nhất dữ liệu, xây dựng kế hoạch và hoạt động chuyên môn chung linh hoạt trong cách tổ chức tại từng cơ sở.

Ba trường THCS Võ Như Hưng, THCS Đinh Châu và THCS Nguyễn Đức An (phường Điện Bàn Đông, TP Đà Nẵng) sẽ sáp nhập thành Trường THCS Võ Như Hưng. Dù địa phương chưa chính thức công bố phương án nhân sự cụ thể, Ban giám hiệu các trường đã chủ động cùng nhau xây dựng kế hoạch nhà trường.... để chuẩn bị cho năm học mới.
Bà Trần Thị Thanh Vân, Hiệu trưởng Trường THCS Võ Như Hưng, cho biết, nội dung được các bên tập trung bàn bạc là tổ chức lại các tổ chuyên môn và phân công giáo viên đứng lớp. Dự kiến trường thành lập 5 tổ chuyên môn theo đặc thù bộ môn và một tổ văn phòng.
“Về lựa chọn tổ trưởng các tổ chuyên môn, dựa trên dữ liệu từ các trường gửi về, Ban giám hiệu 3 trường cùng ngồi lại quy hoạch, dự kiến nhân sự cho vị trí tổ trưởng, tổ phó để đưa ra lấy ý kiến chung theo nguyên tắc dân chủ, minh bạch”, bà Vân chia sẻ.
Các tổ chuyên môn cũng sẽ bầu ra các nhóm trưởng bộ môn để hỗ trợ điều hành công việc chi tiết. Dữ liệu của các trường trước sáp nhập được sử dụng ngay từ khâu đầu tiên của việc hình thành bộ máy mới. Năng lực, thế mạnh của từng nhân sự được phân tích trước khi lựa chọn, quy hoạch các vị trí tổ trưởng, tổ phó chuyên môn.

Sau sáp nhập, Trường THCS Võ Như Hưng dự kiến có khoảng 33 lớp với gần 100 giáo viên, hoạt động tại điểm trường chính và 2 cơ sở. Theo bà Vân, để tránh xáo trộn đột ngột, trong năm học đầu tiên, nhà trường giữ nguyên giáo viên đứng lớp tại các điểm trường cũ.
Tuy nhiên, trên cơ sở dữ liệu đội ngũ, đối chiếu với số lớp, định mức tiết dạy của giáo viên cho thấy cơ sở Đinh Châu thừa một giáo viên Thể dục, trong khi điểm trường chính thiếu một chỉ tiêu ở môn này. Do vậy, giáo viên được điều chuyển về điểm chính để giải quyết tình trạng thừa - thiếu cục bộ.
Theo kế hoạch của trường, việc giữ ổn định đội ngũ tại các điểm trường cũ chỉ là giải pháp trong năm đầu. Từ năm học tiếp theo, nhà trường sẽ căn cứ năng lực thực tế của từng giáo viên để điều tiết, luân chuyển phù hợp giữa điểm chính và các cơ sở.
Từ cách tổ chức bộ máy, các trường tiếp tục đặt yêu cầu thống nhất ở kế hoạch nhà trường nhưng không áp dụng một cách cứng nhắc cho tất cả điểm trường.
Theo bà Trần Thị Lệ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lý Tự Trọng, sẽ ưu tiên sự ổn định và hạn chế tối đa việc xáo trộn giáo viên. Chỉ trong trường hợp cần thiết, như một cơ sở thừa giáo viên hoặc giáo viên còn thiếu vài tiết dạy so với quy định trong khi cơ sở khác thiếu người ở môn tương ứng, giáo viên mới được phân công dạy liên cơ sở để bảo đảm đủ định mức. Chương trình và kế hoạch giáo dục được xây dựng chung cho toàn trường. Tuy nhiên, cách tổ chức tại từng cơ sở vẫn có thể linh hoạt.
“Đối với lễ khai giảng hoặc các hoạt động ngoại khóa, nhà trường không dồn học sinh về một điểm để tránh tình trạng quá tải và không xáo trộn trong việc đưa đón của phụ huynh. Các hoạt động này sẽ được thực hiện trực tiếp tại từng cơ sở trên cơ sở khung kế hoạch chung của nhà trường”, bà Lệ cho hay.

Ở Trường THCS Võ Như Hưng, yêu cầu thống nhất cũng được đặt ra trong hoạt động chuyên môn. Nhà trường dự kiến tổ chức khảo sát chung học sinh của 3 điểm trường để lựa chọn đội tuyển học sinh giỏi, thay vì phân chia theo trường cũ.
Mỗi môn bồi dưỡng học sinh giỏi sẽ có ba giáo viên phụ trách, gồm một giáo viên phụ trách kiến thức nền tảng và hai giáo viên đảm nhiệm các chuyên đề chuyên sâu. Định kỳ 2 tháng, nhà trường khảo sát để đánh giá tiến bộ và điều chỉnh việc bồi dưỡng.
Ông Đặng Ngọc Lam, Hiệu trưởng Trường THCS Lê Hồng Phong (phường Hải Châu, TP Đà Nẵng) cho rằng việc thống nhất chuyên môn cần được thực hiện ngay sau sáp nhập. Các tổ chuyên môn sẽ họp để thống nhất chương trình, phương pháp giảng dạy và hình thức kiểm tra, đánh giá cho học sinh trong toàn trường.
Các hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng nên được tổ chức cho học sinh tham gia tại từng cơ sở. Tuy nhiên, trong một năm học, cần xây dựng kế hoạch để học sinh ở tất cả cơ sở tập trung chung theo khối hoặc quy mô toàn trường vào một số thời điểm.
Khi một trường có nhiều cơ sở, công việc của người đứng đầu cũng thay đổi. Không chỉ theo dõi hoạt động tại điểm chính, hiệu trưởng phải nắm tình hình ở toàn bộ hệ thống và phân công, ủy quyền phù hợp.
Tại Trường THCS Võ Như Hưng, Ban giám hiệu bố trí các hiệu phó phụ trách từng điểm trường, đồng thời giao trách nhiệm cụ thể đi cùng quyền hạn cho cấp phó và tổ trưởng chuyên môn. Tuy nhiên, theo bà Trần Thị Thanh Vân, phân quyền không có nghĩa hiệu trưởng đứng ngoài hoạt động của các cơ sở.
“Nói là giao quyền cho các hiệu phó nhưng hiệu trưởng không thể chỉ ngồi ở điểm chính. Tuần có 6 ngày làm việc thì tôi phải phân bổ thời gian đều đặn cho cả 3 điểm trường để tiếp xúc, nắm bắt tâm tư của học sinh, phụ huynh để cùng với phó hiệu trưởng tháo gỡ vướng mắc trong thời gian đầu chuyển đổi mô hình quản lý”, bà Vân chia sẻ.
Song song với việc điều tiết nhân sự, việc trao quyền chủ động cho giáo viên trong giảng dạy được xem là đòn bẩy quan trọng để nâng cao chất lượng chuyên môn. Ông Đặng Ngọc Lam nhấn mạnh: Đổi mới Chương trình Giáo dục phổ thông đã mở ra không gian rất lớn cho nhà trường và giáo viên. Thầy cô hoàn toàn có quyền chủ động điều chỉnh thời lượng bài giảng dựa trên năng lực thực tế của học sinh từng lớp (kéo dài bài khó, dành thời gian tăng cường bài tập cho lớp khá giỏi). Ban giám hiệu quản trị dựa trên hiệu quả và chuẩn đầu ra, trao quyền tối đa về phương pháp truyền tải thay vì áp đặt máy móc.
Đặc biệt, hình thức sinh hoạt chuyên môn cũng được đổi mới linh hoạt. Tùy thuộc vào khoảng cách địa lý giữa các cơ sở, các tổ chuyên môn có thể kết hợp linh hoạt giữa sinh hoạt trực tiếp và trực tuyến (qua Zoom, Zalo...). Mục tiêu cuối cùng là chất lượng trao đổi chuyên môn thực chất, loại bỏ các thủ tục hành chính và biên bản rườm rà không cần thiết.

Từ thực tế các trường, yêu cầu về quản trị sau sáp nhập cũng được ngành Giáo dục Đà Nẵng đặt thành nội dung đào tạo cho cán bộ quản lý. Phòng GD Mầm non, Sở GD&ĐT Đà Nẵng dự kiến tập huấn nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ quản lý của 123 trường mầm non sau sáp nhập vào cuối tháng 8 này.
Các chuyên đề tập trung vào rà soát, hợp nhất tài chính, tài sản, cơ sở vật chất; phân bổ nguồn lực, tránh lãng phí và chồng chéo; sắp xếp đội ngũ, phân công, ủy quyền và kiểm soát công việc. Với mô hình nhiều điểm trường, nội dung tập huấn nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy “Hiệu trưởng một trường” sang “Hiệu trưởng một hệ thống”, đồng thời thiết lập hệ thống thông tin, báo cáo và giám sát hiệu quả.
Đáng chú ý, chương trình còn đặt yêu cầu xây dựng kế hoạch phát triển nhà trường giai đoạn 2026-2030, hình thành văn hóa và giá trị chung sau sáp nhập, đồng thời quản trị chất lượng bằng dữ liệu và chuyển đổi số.
Các trường học đã và đang tổ chức lại sau sáp nhập, việc “hòa dòng” dữ liệu đang đi cùng với quá trình hình thành một cách quản trị mới. Các thông tin về đội ngũ, chuyên môn và nguồn lực được nhìn trên quy mô toàn trường; kế hoạch và chất lượng được thống nhất; trong khi từng cơ sở vẫn có không gian tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế.
Với các hiệu trưởng, đó không chỉ là câu chuyện sắp xếp lại một bộ máy sau sáp nhập, mà là bài toán điều hành một trường học có quy mô lớn hơn, nhiều cơ sở hơn và đòi hỏi cách quản trị khoa học hơn.