Hướng nghiệp cho con trước khi quá muộn

Tại hội thảo, chị Huyền Trang, phụ huynh học sinh lớp 8 ở TPHCM băn khoăn và đặt câu hỏi: “Lựa chọn nghề nghiệp liên quan đến sở thích nhưng nếu con thích nhiều thứ, về năng lực con cũng không có gì đặc biệt thì định hướng cho con như thế nào?”.

Tương tự, anh Ngô Hùng Cường, phụ huynh học sinh lớp 9 tại TPHCM cũng bày tỏ lo lắng khi sở thích của con mình thay đổi theo thời gian. Lúc trước, con gái mê truyện Connan nên thích làm cảnh sát điều tra nhưng sau lại thích làm nhà văn, hiện con đang học Văn rất tốt, là học sinh giỏi Văn của trường nhưng lại đột ngột muốn chuyển sang môn Toán. Trong khi hiện nay con đã lên lớp 9, cần ổn định hướng nghiệp.

TS Nguyễn Thị Thu Huyền cho rằng khi con trẻ bày tỏ sự yêu thích với nhiều lĩnh vực khác nhau, không có cách nào tốt hơn là cho con trải nghiệm thực tế với những lĩnh vực đó.

Nếu con thích làm nghề sáng tạo nội dung trên các nền tảng Youtube, Tiktok phụ huynh hãy đưa con đến gặp những người làm trong lĩnh vực đó để con hiểu là đằng sau sản phẩm, lượt view hàng triệu đó là những khó khăn gì, con phải đối mặt với những áp lực nào?. Nếu con thích múa, hát hãy cho con gặp nhạc công, vũ công để họ chia sẻ về môi trường làm việc, năng lực cần có. Phụ huynh hãy tích cực cho con trải nghiệm và ghi nhận những điều con yêu thích cũng như năng lực mà con có. Tất nhiên việc này diễn ra càng sớm càng tốt để con có thời gian trải nghiệm, suy nghĩ, lựa chọn.

Nếu có thể, phụ huynh nên đưa con đến môi trường đó để con trải nghiệm thực tế. Trong chương trình học của BCIS, học sinh sẽ có thời gian trải nghiệm nghề nghiệp. Bằng mối quan hệ hợp tác với hơn 60 doanh nghiệp, học sinh sẽ có khoảng 10 ngày để trải nghiệm, làm thực tập sinh ở các doanh nghiệp theo ngành nghề mà học sinh lựa chọn để hiểu hơn về công việc mà các em yêu thích.

Phụ huynh đặt câu hỏi tại buổi hội thảo.

Một số phụ huynh cũng băn khoăn thời điểm nào bắt đầu hướng nghiệp cho con là tốt nhất. Về vấn đề này, TS Thu Huyền chia sẻ thực tế nhiều phụ huynh chờ khi con đến trung học phổ thông, thậm chí lớp 12 mới bắt đầu nghĩ đến những ngành, nghề mà con dự định sẽ học, sẽ làm trong tương lai. Sự thiếu hụt về thời gian chuẩn bị các kiến thức, kỹ năng nền tảng, thiếu hụt thông tin nghề nghiệp, khiến không ít học sinh không đặt chân vào được các trường đại học như mục tiêu đặt ra hoặc không theo đuổi được nghề nghiệp như mơ ước.

Do đó, việc hướng nghiệp là cả một quá trình, phụ huynh nên bắt đầu sớm, có thể từ cấp tiểu học bằng việc cho con những hình dung, ý niệm về các ngành nghề khác nhau và trải nghiệm dần.

“Chọn ngành nghề quan trọng như chọn người bạn đời của mình. Chọn được một công việc mình yêu thích, đi làm vẫn vui vẻ từng ngày, từng giờ là điều rất hạnh phúc, may mắn. Tất nhiên sẽ có những lúc này lúc khác, có lúc gập ghềnh sóng gió. Nhưng không phải ai cũng may mắn như vậy, không ít bạn trẻ khi đi làm vẫn loay hoay hoặc gặp bi kịch vì không yêu thích công việc, không biết bắt đầu lại từ đâu. Do đó, định hướng nghề nghiệp rất quan trọng và phụ huynh cần hỗ trợ, tạo điều kiện cho con trải nghiệm sớm và tôn trọng quyết định của con”, TS Huyền nói.

Chia sẻ về việc tôn trọng đam mê, quyết định của con trong hướng nghiệp, TS Nguyễn Thị Thu Huyền cũng nhắc đến tình huống phụ huynh và con xung đột khi ngành nghề con chọn không như mong muốn, định hướng của bố mẹ. Đây cũng là một “bài toán” thường gặp phải của các gia đình. Sự cam kết, trách nhiệm của con khi lựa chọn-đây là yếu tố mà theo TS Huyền nếu trẻ nhận ra được thì phụ huynh có thể yên tâm và tôn trọng quyết định của con.