Sự bứt phá ngoạn mục với 42 giải tại Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 không chỉ khẳng định vị thế của Trường Trung học phổ thông chuyên Đại học Vinh, Nghệ An mà còn là minh chứng cho tinh thần không bỏ cuộc của những học sinh từng “lỡ hẹn” và sự tận tâm của đội ngũ thầy cô trong việc phát hiện, bồi dưỡng những tài năng còn tiềm ẩn.

Bước chuyển mình từ những con số ấn tượng
Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 đánh dấu cột mốc đáng nhớ trong lịch sử phát triển của Trường Trung học phổ thông chuyên Đại học Vinh. Vượt qua những thử thách của một mùa thi với nhiều đổi mới, nhà trường đã ghi nhận sự tiến bộ vượt bậc về cả số lượng và chất lượng giải thưởng.

Điểm sáng lớn nhất trong mùa giải năm nay là em Phan Văn Cường, học sinh lớp 12A1, người duy nhất mang về giải Nhất quốc gia môn Toán cho nhà trường. Với số điểm ấn tượng 31 điểm, Cường không chỉ đứng trong nhóm thí sinh xuất sắc nhất cả nước mà còn tiếp tục lọt vào vòng 2 để cạnh tranh một suất trong đội tuyển Olympic quốc gia.
Để có được "quả ngọt" này, Cường đã trải qua một hành trình 3 năm bền bỉ. Ngay từ lớp 10, với tư cách thủ khoa đầu vào, em đã sớm bộc lộ tư duy toán học khác biệt. Thầy Phan Viết Bắc, giáo viên chủ nhiệm, nhớ lại: "Có những bài số học cả lớp không làm được, nhưng Cường lại tiếp cận theo cách rất riêng. Sự say mê của Cường lớn đến mức em có thể học mọi lúc, mọi nơi”.
Tuy nhiên, con đường đến với giải Nhất không trải đầy hoa hồng. Lần đầu đi thi vào năm lớp 10, Cường chưa đạt được kết quả như ý. Thay vì nản chí, em xem đó là cơ hội cọ xát để nhận ra những hạn chế về tâm lý và kỹ năng "dứt điểm" bài toán. Đến năm lớp 11, em giành giải Nhì và cuối cùng, ở năm lớp 12, sự kiên trì đã giúp em đạt tới đỉnh cao nhất.
Vừa có nhiều năm kinh nghiệm trong bồi dưỡng đội tuyển quốc gia, vừa là chủ nhiệm đội tuyển Toán năm nay, thầy giáo Lê Xuân Sơn cho biết: Ở Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, không phải thí sinh nào thi lần sau kết quả cũng cao hơn lần trước. Vì thế, lần thứ 3 đến với kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, thầy biết Cường rất áp lực. Tuy nhiên, trước kỳ thi này, thầy Sơn đã nói chuyện với Cường và cùng em phân tích, đưa ra mục tiêu hướng tới và xây dựng chiến lược, kế hoạch ôn tập. Ưu điểm của Cường là sự điềm tĩnh, có ý thức, ổn định về phong độ và rất khoa học khi thực hiện các kế hoạch. Những yếu tố này khiến thầy Sơn rất tin tưởng vào Cường và không bất ngờ với kết quả mà em đạt được trong năm nay.
Chia sẻ về phương pháp học tập, Cường cho biết em luôn chia nhỏ thời gian học, lựa chọn thời điểm tinh thần thoải mái nhất để tiếp thu kiến thức, đồng thời tập trung khắc phục những điểm yếu thay vì chạy theo số lượng đề thi. Tham gia kỳ thi đến ba lần, Cường coi đó là cách tự trao cho mình thêm một cơ hội.
“Em không muốn phụ lòng thầy cô và gia đình. Sau ba lần thi, ngoài việc kiến thức ngày càng vững vàng hơn, em thấy mình tự tin và bình tĩnh hơn trước áp lực”, Cường chia sẻ.
Đặc biệt, Cường còn là một cầu thủ bóng đá xuất sắc. Hai năm liên tiếp, Cường cùng đội bóng của nhà trường giành chức vô địch. Theo em, thể thao không chỉ giúp rèn luyện thể lực mà còn mang lại sự cân bằng tâm lý, giúp giải tỏa căng thẳng và tạo nền tảng tinh thần vững vàng trong quá trình học tập, ôn luyện.

Bên cạnh những đàn anh lớp 12, sự xuất hiện của Nguyễn Minh Phương, học sinh lớp 10A3, trong đội tuyển Tin học là một bất ngờ thú vị. Là thí sinh lớp 10 duy nhất của trường tham dự đội tuyển quốc gia môn Tin học, Phương đã xuất sắc giành giải Ba ngay trong lần đầu ra quân.
Phương từng có lúc cảm thấy “ngợp” trước khối lượng kiến thức lớn và tính chất khắc nghiệt của kỳ thi sau chuyến tập huấn tại Trại hè Olympic Làng Sen. Tuy nhiên, dưới sự hướng dẫn, dìu dắt của thầy giáo Trần Đức Toàn, em đã kiên trì tích lũy kiến thức, làm quen dần với các dạng bài.
Theo thầy Trần Đức Toàn, Tin học là môn thi đặc thù, có sự khác biệt rõ rệt so với nhiều môn học khác. Nội dung thi yêu cầu thí sinh giải quyết các bài toán trên máy tính, thực chất là lập trình để xử lý những bài toán logic. Để hoàn thành một bài, học sinh phải đọc hiểu đề, mô hình hóa bài toán, lựa chọn chiến thuật phù hợp, lập trình chính xác và kiểm tra kết quả. Chỉ cần sai sót ở một khâu nhỏ, bài làm có thể không được chấm điểm do hệ thống chấm thi hoàn toàn tự động.
Chia sẻ về quá trình học tập, Phương cho biết, có những lúc em ngồi hàng giờ liền trước máy tính. Khi mệt, em cho máy nghỉ nhưng bản thân vẫn tiếp tục suy nghĩ, phân tích để tìm hướng giải bài toán.
Đánh giá về học trò, thầy Trần Đức Toàn cho rằng điểm nổi bật của Phương là tinh thần tự lực, tự học, tạo thói quen làm việc trung thực, kỷ luật – những yếu tố quan trọng để Phương giành được giải Ba ngay trong lần đầu tham dự kỳ thi”, thầy Toàn khẳng định.
Trao cơ hội để học sinh phát huy năng lực
Thành công của Trường Trung học phổ thông chuyên Đại học Vinh trong năm nay không đến từ sự may mắn. Theo Hiệu trưởng Phạm Xuân Chung, nhà trường có đặc thù học sinh đến từ nhiều nguồn khác nhau. Không ít em từng chưa đạt kết quả như mong muốn ở các kỳ thi trước hoặc xem Trường Trung học phổ thông chuyên Đại học Vinh là “nguyện vọng 2” sau khi không trúng tuyển vào các trường chuyên trọng điểm khác.
Dù đầu vào có những hạn chế nhất định, nhưng nhà trường luôn xác định phải tạo mọi điều kiện tốt nhất để học sinh phát huy năng lực của bản thân. Nhà trường đã xây dựng một môi trường giáo dục mà ở đó, năng lực chuyên môn vững vàng và sự tận tâm của đội ngũ giáo viên, khi kết hợp với ý chí kiên cường, nỗ lực không ngừng của học sinh, sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, thầy Phạm Xuân Chung nhấn mạnh.
Đồng hành cùng học sinh trên hành trình chinh phục tri thức là đội ngũ giáo viên tâm huyết như các thầy: Phan Viết Bắc, Lê Xuân Sơn, Trần Đức Toàn, Từ Đức Thảo, Lê Khánh Hưng, Lê Mạnh Linh… Không chỉ truyền thụ kiến thức, các thầy còn là người định hướng, là chỗ dựa tinh thần, giúp học sinh vượt qua áp lực, củng cố niềm tin và sự tự tin để khẳng định năng lực của mình.

Thay vì chỉ tập trung vào những gương mặt sẵn có, giáo viên của nhà trường luôn chú trọng phát hiện những tài năng tiềm ẩn, ngay cả với những học sinh từng thất bại hay có xuất phát điểm khiêm tốn. Nhà trường xây dựng chiến lược ôn tập khoa học, cá nhân hóa lộ trình bồi dưỡng bằng cách cùng học sinh phân tích mục tiêu và rèn luyện tâm lý thi đấu vững vàng. Đặc biệt, giáo viên đóng vai trò là người định hướng, khuyến khích tinh thần tự học, tư duy độc lập và kỷ luật thay vì phụ thuộc vào công cụ hỗ trợ. Sự kết hợp giữa năng lực chuyên môn và sự thấu hiểu tâm lý đã tạo nên sức mạnh tổng hợp giúp học sinh bứt phá mọi giới hạn.
Kết quả 42 giải quốc gia đạt được trong năm nay chính là minh chứng rõ nét cho định hướng đúng đắn ấy; đồng thời trở thành tiền đề, động lực để tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh Trường Trung học phổ thông chuyên Đại học Vinh tiếp tục vươn tới những đỉnh cao mới, khẳng định vị thế của một trung tâm đào tạo nhân tài uy tín tại khu vực miền Trung và trên phạm vi cả nước.
Thầy Phạm Xuân Chung – Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông chuyên Đại học Vinh khẳng định: “Thành tích này không chỉ củng cố vị thế dẫn đầu trong đào tạo mũi nhọn mà còn là minh chứng sống động cho triết lý "khi học sinh được tin tưởng và trao cơ hội kịp thời, các em sẽ đủ sức phá vỡ mọi giới hạn của bản thân".