Không ai có quyền sử dụng bạo lực với trẻ em dưới bất kỳ lý do nào

Khởi tố vụ án, bắt tạm giam người đánh 5 chú tiểu

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam Nguyễn Thế Duy (SN 2001, trú tại xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa) về hành vi đánh 5 chú tiểu tại chùa Bầu Phật Quang Tự, phường Vĩnh Phúc (tỉnh Phú Thọ).

Trước đó (khoảng 7h30 ngày 10/8), Công an phường Vĩnh Phúc tiếp nhận trình báo của người dân về việc 5 chú tiểu tại chùa Bầu Phật Quang Tự, Tổ dân phố Làng Bầu, phường Vĩnh Phúc có dấu hiệu bị đánh gây thương tích.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Công an phường Vĩnh Phúc khẩn trương xác minh, làm rõ vụ việc và báo cáo lãnh đạo Công an tỉnh Phú Thọ. Trong sáng cùng ngày, Ban Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ chỉ đạo các phòng nghiệp vụ phối hợp Công an phường Vĩnh Phúc xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ, làm rõ hành vi vi phạm để xử lý theo quy định pháp luật; đồng thời đưa các cháu đi giám định thương tích.

Qua điều tra, cơ quan Công an xác định Nguyễn Thế Duy, hiện đang tu tập tại chùa Bầu Phật Quang Tự, là người đã có hành vi đánh 5 chú tiểu gây thương tích. Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, chiều 11/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam Nguyễn Thế Duy về tội “Cố ý gây thương tích” theo Điều 134 Bộ luật Hình sự.

Tại cơ quan Công an, Nguyễn Thế Duy khai nhận toàn bộ hành vi. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ án để xử lý theo quy định pháp luật. Công an tỉnh Phú Thọ cũng xác minh mức độ và trách nhiệm của người trực tiếp quay lại vụ việc nhưng không có hành động can ngăn, ngăn chặn hành vi đánh trẻ em và không kịp thời thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn cho các cháu.

Không thể coi bạo lực là biện pháp giáo dục

Trao đổi với Báo GD&TĐ, TS. Luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, nhận định đây là vụ việc có tính chất nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận bởi các nạn nhân đều là trẻ em, trong khi hành vi bạo lực diễn ra công khai, liên tục, ảnh hưởng đến sức khỏe, thân thể và tinh thần của các cháu.

Theo chuyên gia, qua những hình ảnh được ghi lại có thể thấy người thực hiện hành vi đã sử dụng roi đánh nhiều cháu bé liên tiếp, tác động vào nhiều vị trí trên cơ thể, trong đó có vùng đầu, mặt - những vị trí tiềm ẩn nguy hiểm. Các cháu đều còn nhỏ, chưa có khả năng tự vệ và đang sinh sống trong môi trường mà lẽ ra phải được chăm sóc, bảo vệ và giáo dục. “Cần phân biệt rất rõ giữa giáo dục và bạo hành. Giáo dục là sử dụng những biện pháp phù hợp để giúp trẻ nhận thức đúng sai, hoàn thiện nhân cách và phát triển lành mạnh. Trong khi đó, sử dụng roi vọt, đánh đập, gây đau đớn về thể xác và tổn thương tinh thần cho trẻ em là hành vi bạo lực”, TS. LS Đặng Văn Cường nhấn mạnh.

Dưới góc độ pháp lý, chuyên gia cho rằng không thể coi hành vi đánh đập trẻ em là một biện pháp giáo dục, dạy dỗ hay răn đe. Pháp luật Việt Nam bảo vệ trẻ em và nghiêm cấm các hành vi bạo lực, hành hạ, ngược đãi, xâm hại thân thể trẻ em.

Điều 37 Hiến pháp năm 2013 quy định trẻ em được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc và giáo dục. Luật Trẻ em năm 2016 cũng nghiêm cấm hành vi bạo lực, hành hạ, ngược đãi, xâm hại trẻ em dưới mọi hình thức.

Theo TS. LS Đặng Văn Cường, các quy định này được áp dụng không phụ thuộc việc trẻ em đang sinh sống ở đâu. Dù hành vi xảy ra trong gia đình, nhà trường, cơ sở tôn giáo hay cơ sở bảo trợ xã hội, nếu có dấu hiệu xâm hại trẻ em thì đều phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo quy định pháp luật. “Trong xã hội hiện đại, quyền trẻ em là quyền con người cơ bản được pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam bảo vệ. Không thể lấy lý do dạy dỗ để hợp thức hóa hành vi đánh đập trẻ em”, chuyên gia nêu quan điểm. Đặc biệt, khi hành vi đánh đập diễn ra với cường độ mạnh, lặp đi lặp lại và đối với nhiều trẻ em cùng lúc, vụ việc không còn đơn thuần là vấn đề giáo dục mà có thể mang dấu hiệu của hành vi vi phạm pháp luật hình sự.

Không để trẻ em bị tổn thương trong môi trường chăm sóc

Về việc cơ quan điều tra khởi tố vụ án, khởi tố bị can về tội “Cố ý gây thương tích”, TS. LS Đặng Văn Cường cho rằng, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ làm rõ hành vi, hậu quả xảy ra và lỗi của người thực hiện. Đồng thời, trách nhiệm pháp lý trong vụ việc không chỉ cần được xem xét đối với người trực tiếp đánh các cháu. “Cơ quan điều tra cần làm rõ trách nhiệm của những tổ chức, cá nhân có liên quan trong công tác quản lý, chăm sóc và bảo vệ trẻ em”, chuyên gia nói.

Nếu có người biết hành vi bạo hành diễn ra nhưng cố tình bỏ mặc, không ngăn chặn, không trình báo hoặc thiếu trách nhiệm trong quản lý dẫn đến hậu quả, tùy tính chất, mức độ, hành vi có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc xem xét trách nhiệm pháp lý khác theo quy định.

Điều 47 Luật Trẻ em năm 2016 quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân khi phát hiện trẻ em có nguy cơ bị xâm hại hoặc bị xâm hại phải kịp thời thông báo, tố giác đến cơ quan có thẩm quyền. Do đó, trong vụ việc này, bên cạnh người trực tiếp thực hiện hành vi bạo lực, cơ quan chức năng cần làm rõ trách nhiệm của người chứng kiến, người quản lý cơ sở và những cá nhân có liên quan. Việc xem xét đầy đủ trách nhiệm sẽ góp phần bảo đảm xử lý khách quan, toàn diện, đồng thời tăng cường cơ chế bảo vệ trẻ em.

Từ vụ việc này, TS. LS Đặng Văn Cường cho rằng cần nhìn nhận đây là lời cảnh báo về nguy cơ trẻ em bị xâm hại ngay trong những môi trường các em được chăm sóc, nuôi dưỡng. Để phòng ngừa các vụ việc tương tự, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở nuôi dưỡng trẻ em, cơ sở tôn giáo, cơ sở bảo trợ xã hội có trẻ em sinh sống; đồng thời nâng cao nhận thức pháp luật về quyền trẻ em cho những người trực tiếp quản lý, chăm sóc và giáo dục trẻ.

Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế giám sát hiệu quả hơn, tạo điều kiện để người dân mạnh dạn phản ánh, tố giác hành vi xâm hại trẻ em. Những hành vi bạo hành phải được xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật nhằm tạo tính răn đe và phòng ngừa chung.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, qua đó trẻ em, người dân và những người chứng kiến hành vi xâm hại có thể phản ánh, tố giác kịp thời. “Bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của gia đình hay cơ quan chức năng mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Khi phát hiện trẻ em bị bạo hành, mỗi người cần lên tiếng, can thiệp phù hợp hoặc thông báo ngay cho cơ quan chức năng để ngăn chặn hậu quả đáng tiếc”, TS. LS Đặng Văn Cường chia sẻ.

Thông điệp được chuyên gia nhấn mạnh là không ai có quyền sử dụng bạo lực đối với trẻ em dưới bất kỳ lý do nào. Việc xử lý nghiêm vụ án không chỉ nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các nạn nhân mà còn góp phần khẳng định nguyên tắc thượng tôn pháp luật, xây dựng môi trường sống an toàn cho trẻ em và nâng cao trách nhiệm của toàn xã hội trong công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ.