Gửi bình luận
(GDTĐ) - Bước vào năm 2026, Việt Nam không chỉ đặt mục tiêu duy trì đà phục hồi mà còn đứng trước cơ hội để thay đổi vị thế trong bảng xếp hạng kinh tế khu vực. Với dự báo tăng trưởng GDP quý 1 đạt mức 8%, nền kinh tế đang thể hiện sức bền đáng kinh ngạc trước những biến động từ chính trị toàn cầu.
Tiếp nối đà bứt phá ấn tượng từ năm 2025, bức tranh kinh tế Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 đang hiện lên với nhiều điểm sáng. Các tổ chức tài chính quốc tế và giới chuyên gia nhận định, đây là thời điểm then chốt để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu vượt qua Thái Lan về quy mô GDP danh nghĩa, khẳng định vị thế mới tại thị trường châu Á.
Điểm sáng kinh tế
Số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước trong hai tháng đầu năm 2026 cho thấy sự khởi sắc đồng đều trên hầu hết các lĩnh vực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (PMI) duy trì trên ngưỡng 52 điểm, phản ánh sự mở rộng liên tục của hoạt động chế biến, sản xuất. Đặc biệt, niềm tin của nhà đầu tư và người dân được củng cố mạnh mẽ khi có tới gần 64,5 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng gần 30% so với cùng kỳ.
Sức hút của Việt Nam đối với dòng vốn FDI vẫn là một điểm sáng. Với hơn 3,5 tỷ USD được đầu tư mới chỉ trong hai tháng, Việt Nam tiếp tục chứng minh là điểm đến an toàn và hấp dẫn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Bên cạnh đó, hoạt động xuất nhập khẩu đạt kim ngạch 155 tỷ USD, tăng trưởng 22,2% – một con số kỷ lục trong bối cảnh thương mại thế giới đang trải qua nhiều biến động.
Sự ổn định kinh tế vĩ mô được duy trì nhờ kiểm soát tốt lạm phát ở mức dưới 3%, giải ngân đầu tư công đạt 55.000 tỷ đồng ngay từ đầu năm đã tạo ra cú hích quan trọng cho hạ tầng, tạo tiền đề cho các mục tiêu tăng trưởng dài hạn.
Những thách thức cần vượt qua
Dù sở hữu nền tảng tốt, mục tiêu tăng trưởng của năm 2026 vẫn còn thách thức do phải đối mặt với "hàng rào" thuế quan và tình hình chính trị thế giới phức tạp. Từ cuối tháng 2/2026, những thay đổi trong chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ – đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam – đã tạo ra những áp lực không nhỏ. Việc nâng mức thuế cơ bản toàn cầu lên 15% cùng các sắc lệnh áp thuế bổ sung đòi hỏi các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước phải thích ứng nhanh chóng.
Xung đột quân sự lan rộng tại Trung Đông không chỉ là vấn đề chính trị mà đã trực tiếp tác động đến nguồn thu của doanh nghiệp Việt. Việc phong tỏa eo biển Hormuz đã làm đứt gãy chuỗi cung ứng, đẩy cao chi phí logistics, giá dầu và phí bảo hiểm tăng cao. Đối với một nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất nhập khẩu như Việt Nam, một rung động nhỏ từ thị trường quốc tế cũng có thể gây ra ảnh hưởng lớn trong nước.
Hệ thống kinh tế cũng đang bộc lộ những nút thắt cần tháo gỡ. Tỷ lệ tín dụng/GDP hiện ở mức cao (144%), gây áp lực lên hệ thống ngân hàng khi nhu cầu vốn cho tăng trưởng 10% là rất lớn. Bên cạnh đó, các rào cản kỹ thuật mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU bắt đầu có hiệu lực đầy đủ, buộc hàng hóa Việt Nam phải chuyển mình theo hướng sản xuất xanh nếu không muốn mất lợi thế cạnh tranh.
Kịch bản tăng trưởng và giải pháp cần có
Dự báo về con số tăng trưởng năm 2026 hiện có sự khác biệt giữa các tổ chức tài chính quốc tế. Trong khi IMF giữ thái độ thận trọng với mức 5,6%, thì các ngân hàng như UOB hay Standard Chartered lạc quan hơn với dự báo tăng trưởng từ 7,2% đến 7,5%. Đặc biệt, kịch bản tích cực nhất đến từ VinaCapital với kỳ vọng GDP có thể chạm mốc 10 trong bối cảnh Chính phủ vẫn còn nhiều công cụ trong tay để hỗ trợ tăng trưởng khi cần thiết.
Để đạt được con số này, Chính phủ đã định hướng rõ ràng: Năm 2026 phải là năm của cải cách thực chất. Trọng tâm sẽ nằm ở việc hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh kinh tế số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý, sản xuất. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải phát huy vai trò đầu tàu, phấn đấu tăng trưởng doanh thu từ 10% trở lên.
Về phía doanh nghiệp, đây là lúc cần "đa dạng hóa" triệt để. Không chỉ đa dạng hóa thị trường để tránh phụ thuộc vào các đối tác đang có biến động chính sách, mà còn phải đa dạng hóa nguồn cung và phương thức vận tải. Các cơ quan Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài đang đóng vai trò là cầu nối, sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vướng mắc pháp lý và rào cản kỹ thuật.
Nhìn một cách tổng quan, năm 2026 là một thử thách đối với thị trường kinh tế Việt Nam. Với tinh thần chủ động, sáng tạo và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa, mục tiêu không chỉ là sự tăng trưởng kinh tế, mà là xác lập một vị thế mới, bền vững hơn trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
