Ngành Giáo dục Tuyên Quang chủ động nhiều giải pháp trước tình trạng thiếu giáo viên.

Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực, trong đó giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp. Tại tỉnh Tuyên Quang, tình trạng thiếu giáo viên kéo dài trong nhiều năm tiếp tục bộc lộ rõ nét hơn trong bối cảnh bộ máy quản lý được sắp xếp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền về cơ sở.
Trước áp lực đó, ngành Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang đã và đang triển khai nhiều giải pháp cấp thiết nhằm bảo đảm yêu cầu giảng dạy trong năm học 2025 – 2026.

Toàn tỉnh Tuyên Quang hiện có 1.079 cơ sở giáo dục, đào tạo; 1.803 điểm trường; 17.329 lớp học với hơn 506.000 học sinh, học viên, sinh viên. Trong đó, học sinh là người dân tộc thiểu số chiếm 78%; tỷ lệ học sinh nội trú, bán trú chiếm 36,3% tổng số học sinh phổ thông toàn tỉnh. Đây là những con số cho thấy quy mô lớn và đặc thù rất riêng của giáo dục Tuyên Quang.
Tính đến ngày 1/11/2025, toàn ngành Giáo dục có 30.510 viên chức là cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên (không tính hợp đồng), thiếu 1.722 người so với chỉ tiêu được giao. Đặc biệt, nếu so với định mức quy định tại Thông tư số 19 và 20 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, toàn ngành còn thiếu 5.519 biên chế viên chức, riêng giáo viên thiếu 3.794 biên chế.
Tình trạng thiếu giáo viên diễn ra ở hầu hết các cấp học, tập trung nhiều ở các môn học thiết yếu như Toán, Tiếng Anh, Tin học và các môn khoa học tự nhiên. Hệ quả là nhiều giáo viên phải dạy vượt giờ, kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng và tính bền vững của công tác giảng dạy.
Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Sủng Thài (xã Thắng Mố), năm học 2025 – 2026, nhà trường thiếu tới 12 giáo viên ở các môn Tiếng Anh, Toán, Lịch sử, Địa lý. Trong khi đó, trường có 20 lớp học nhưng chỉ có 27 cán bộ quản lý, giáo viên. Trước thực tế này, Ban Giám hiệu nhà trường trực tiếp tham gia giảng dạy, nhiều giáo viên phải kiêm nhiệm nhiều công việc cùng lúc.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Phố Bảng trực tiếp quản lý 11 trường học. Qua rà soát, các trường đều gặp khó khăn về phòng học bộ môn, thư viện, thiết bị dạy học; đặc biệt thiếu 15 giáo viên bậc mầm non và THCS trong năm học 2025 – 2026. Để giải quyết trước mắt, UBND xã đã chủ động điều động giáo viên tăng cường giữa các đơn vị trường học, bảo đảm duy trì hoạt động dạy và học.

Tinh thần chia sẻ, trách nhiệm của đội ngũ giáo viên thể hiện rõ qua những trường hợp cụ thể. Cô giáo Phúc Thị Thuyên, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Phố Bảng, đã nhận nhiệm vụ tăng cường định kỳ mỗi tuần hai buổi để hỗ trợ Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Phố Là khi địa phương thiếu giáo viên môn Giáo dục công dân. Dạy liên cấp, lịch công tác dày đặc, quãng đường di chuyển xa nhưng cô vẫn tận tâm với từng tiết học, coi đó là sự sẻ chia với đồng nghiệp và học sinh vùng khó.
Theo bà Trương Hồng Hạnh, Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Phố Bảng, năm học này nhà trường có 11 lớp với 451 học sinh, song chỉ có 17 giáo viên, thiếu 5 giáo viên ở các môn Toán, Tiếng Anh, Sinh học và Ngữ văn. Giải pháp được nhà trường thống nhất là tăng cường giáo viên từ các trường khác trong xã, Ban Giám hiệu trực tiếp đứng lớp, bố trí dạy thêm giờ theo quy định; đồng thời hỗ trợ ngược lại các trường thiếu giáo viên ở những môn nhà trường còn đủ lực lượng.
Không chỉ riêng một địa phương, mô hình sinh hoạt cụm chuyên môn đang được nhiều nơi triển khai hiệu quả. Ông Nguyễn Trung Nghĩa, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Phan Thiết (phường Minh Xuân) cho biết, sinh hoạt cụm được tổ chức ít nhất hai lần mỗi tháng, giúp giáo viên các trường trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm, từng bước hỗ trợ lẫn nhau trong bối cảnh thiếu giáo viên cục bộ.
Xã Sơn Vĩ hiện là một trong những địa phương thiếu giáo viên nhiều nhất tỉnh, với khoảng 120 giáo viên còn thiếu ở cả ba cấp học, trong đó riêng bậc mầm non thiếu 50 người. Theo ông Sùng Mí Nô, Chủ tịch UBND xã, trong điều kiện khó khăn, các nhà trường đã rất chủ động điều tiết nhân sự, tổ chức dạy liên trường, tăng tiết để bảo đảm học sinh được học đủ chương trình, đúng kế hoạch.
Tại các trường mầm non vùng cao, tình trạng thiếu giáo viên cũng gây áp lực không nhỏ. Trường Mầm non Lũng Cú đầu năm học thiếu 2 giáo viên, nhưng nhờ sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, nhà trường đã được tạo điều kiện hợp đồng bổ sung, kịp thời ổn định đội ngũ.
Tại buổi làm việc ngày 27/12 với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang đã báo cáo và đề xuất nhiều giải pháp nhằm khắc phục tình trạng thiếu giáo viên. Trong đó, trọng tâm là phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh kế hoạch tuyển dụng giáo viên; rà soát đội ngũ để điều động, biệt phái giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu; tổ chức dạy học trực tuyến hỗ trợ các môn học còn khó khăn về nhân lực tại vùng sâu, vùng xa.
Từ thực tiễn cơ sở, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm có chính sách thu hút, đãi ngộ phù hợp đối với giáo viên công tác tại vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn, nhất là về nhà ở công vụ, phụ cấp ưu đãi và điều kiện sinh hoạt. Bên cạnh đó, việc bố trí, thanh toán dạy thừa giờ kịp thời, đúng quy định cũng là yếu tố quan trọng giúp giáo viên yên tâm công tác.