Môi trường ngủ, bao gồm nhiệt độ, tiếng ồn, mùi và độ sáng, có thể tạo cảm giác dễ chịu hoặc khiến trẻ khó ngủ nếu không được điều chỉnh hợp lý.
Chất lượng giấc ngủ đo lường mức độ ngủ ngon của một người, dựa trên các yếu tố như độ nhanh để đi vào giấc ngủ, số lần thức giấc trong đêm, khoảng tỉnh sau khi bắt đầu ngủ, tỷ lệ ngủ thực tế so với tổng thời gian nằm trên giường.
Thiếu ngủ hoặc mất ngủ ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần, đồng thời làm giảm chất lượng cuộc sống. Người ngủ kém thường buồn ngủ vào ban ngày, dễ cáu gắt, trí nhớ kém. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể tăng nguy cơ cao huyết áp, bệnh tim mạch, tăng cân, tiểu đường và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Vệ sinh giấc ngủ là các thói quen lành mạnh như đi ngủ và thức dậy đúng giờ, ăn uống hợp lý, tập thể dục đều đặn. Trong đó, chuẩn bị không gian ngủ thoải mái là một phần quan trọng cần lưu ý. Nhu cầu về vệ sinh giấc ngủ và không gian ngủ thoải mái khác nhau ở mỗi người, tùy theo sở thích, thói quen và độ tuổi. Dưới đây là một số gợi ý để tạo không gian ngủ dễ chịu, giúp bạn ngon giấc hơn.
Điều chỉnh nhiệt độ phòng: Nhiệt độ lý tưởng để ngủ thường từ 22 đến 25 độ C, tạo cảm giác mát vừa phải giúp cơ thể hạ nhiệt tự nhiên, dễ vào giấc và ngủ sâu hơn. Tuy nhiên, bạn có thể điều chỉnh mức nhiệt theo cảm giác cá nhân và độ ẩm phòng. Nếu thời tiết quá lạnh, nên dùng máy sưởi hoặc điều hòa hai chiều để giữ ấm, tránh để phòng quá lạnh gây khó chịu.
Giảm tiếng ồn: Tiếng ồn kéo dài ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ và sức khỏe. Hãy chuẩn bị phòng ngủ có cách âm tốt. Nếu không kiểm soát được tiếng ồn bên ngoài, có thể sử dụng nút bịt tai hoặc máy tạo tiếng ồn trắng, hồng để nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Giữ phòng ngủ tối: Nhịp sinh học phản ứng với ánh sáng, do đó phòng ngủ tối giúp não nhận biết là ban đêm, kích thích tiết hormone gây buồn ngủ. Ngược lại, ánh sáng mạnh trong phòng khiến não nhầm tưởng là ban ngày, khó vào giấc và trằn trọc.
Hạn chế thiết bị điện tử: Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính, tivi ức chế hormone melatonin - hormone giúp cơ thể buồn ngủ và điều hòa nhịp sinh học. Khi sử dụng thiết bị điện tử trong phòng ngủ, não nhận tín hiệu nhầm là ban ngày, làm khó vào giấc, giấc ngủ nông và dễ tỉnh giữa đêm. Vì vậy, chỉ nên dùng phòng ngủ để nghỉ ngơi, tránh làm việc hay dùng điện thoại để nhịp sinh học ổn định và giấc ngủ chất lượng hơn.
Sử dụng hương thơm phù hợp: Tinh dầu như oải hương, hoa cúc, cam, bưởi, bạc hà có thể giúp bạn dễ ngủ hơn. Cho tinh dầu vào máy phun sương hoặc máy tạo ẩm vừa để tăng độ ẩm, vừa thông thoáng đường thở, mang lại cảm giác thư giãn trước khi ngủ.