Gửi bình luận
Những tân sinh viên xuất sắc cho thấy phía sau điểm số là khả năng tự học, tự điều chỉnh và thích ứng với những yêu cầu mới của thời đại.
Những thủ khoa, á khoa và tân sinh viên xuất sắc được vinh danh tại Chào tân sinh viên 2026 không chỉ gây ấn tượng bởi điểm số. Đằng sau kết quả ấy là những cách học khác nhau, nhưng cùng cho thấy một năng lực ngày càng quan trọng: biết tự chịu trách nhiệm với việc học của mình.
93,88 điểm TSA, 124 điểm HSA, 1.090 hay 1.104 điểm V-ACT… Những con số có thể cho thấy kết quả của một mùa thi, nhưng không lý giải đầy đủ vì sao một học sinh đạt được kết quả đó.
Nhìn vào hành trình của những thí sinh điểm cao, có thể thấy phía sau thành tích thường không phải một công thức học tập đặc biệt, mà là khả năng tự xác định mục tiêu, nhận diện điểm yếu, lựa chọn cách học và điều chỉnh chiến lược khi cần thiết.
Đây cũng là một trong những nội dung được nhấn mạnh tại sự kiện Chào tân sinh viên 2026 của Hocmai ngày 13/9/2026 với chủ đề “The Shift – Bản lĩnh lớn lên cùng thời đại”.
Đào Hồng Phúc đạt 93,88 điểm TSA ngay đợt 1, nhưng hành trình chuẩn bị cho kỳ thi đã bắt đầu từ lớp 11. Những lần thi thử đầu tiên chỉ ở mức 59-68 điểm không khiến Phúc nản chí. Ngược lại, đó trở thành dữ liệu để em hiểu cấu trúc đề, yêu cầu của kỳ thi và xác định mình cần cải thiện điều gì.
Nguyễn Đức Tâm, Á khoa V-ACT với 1.090/1.200 điểm, cũng bắt đầu làm quen kỳ thi từ lớp 11. Từ những đề thi thử, Tâm từng bước xây dựng nền tảng rồi chuyển sang luyện đề, duy trì nguyên tắc “mỗi ngày một ít và tuyệt đối không bỏ ngang”.
Điểm chung của hai cách tiếp cận là chủ động tạo ra quá trình học trước khi áp lực thi cử buộc phải xuất hiện.
Ở một góc độ khác, Đào Ngọc Mai đạt 124 điểm HSA sau một quá trình chuẩn bị kéo dài từ mùa hè trước lớp 12. Với Mai, việc luyện tập không diễn ra theo kiểu tăng tốc trong một vài tuần mà là duy trì đều đặn trong thời gian dài.
Những câu chuyện này cho thấy tự học trước hết không phải là học một mình. Đó là khả năng tự khởi động và duy trì việc học mà không phải lúc nào cũng cần người khác nhắc nhở.
Một đặc điểm khác xuất hiện ở nhiều thí sinh điểm cao là khả năng nhận diện chính xác vấn đề của bản thân.
Trần Đức Hòa đạt 1.053 điểm V-ACT nhưng chỉ dành khoảng 1-2h mỗi ngày cho việc ôn thi. Thay vì kéo dài thời gian học, Hòa tập trung vào chất lượng: phân bổ thời gian giữa các môn, luyện đề và đặc biệt dành thời gian phân tích từng câu sai.
Với Hòa, một đề thi không kết thúc khi biết điểm số. Những câu trả lời sai tiếp tục trở thành “bài học” cho lần luyện sau.
Đào Hồng Phúc cũng không học tất cả nội dung với cùng một tốc độ. Phần kiến thức đã chắc được em chủ động rút ngắn thời gian, trong khi những nội dung chưa vững được dành nhiều thời gian hơn.
Cách học này đặt ra một khác biệt quan trọng giữa “học nhiều” và “biết học”.
Người học chủ động không chỉ hỏi “Tôi đã học bao lâu?”, mà còn phải trả lời được “Tôi đang yếu ở đâu?”, “Vì sao tôi sai?” và “Cách học hiện tại có thực sự hiệu quả không?”.
Đó là bước chuyển từ học theo khối lượng sang học dựa trên phản hồi.
Sự xuất hiện của AI đang làm thay đổi sâu sắc cách người trẻ tiếp cận tri thức. Một câu hỏi khó có thể được giải đáp trong vài giây. Một đoạn văn có thể được phân tích tức thì. Một vấn đề chuyên môn có thể có hàng loạt gợi ý.
Nhưng công nghệ càng mạnh, yêu cầu đối với năng lực tự học càng cao.
Nguyễn Trọng Trường Anh, thủ khoa tỉnh Ninh Bình và Á khoa toàn quốc, từng phải bù đắp những khoảng trống kiến thức nền. Trong quá trình học, em hoàn thành 161 bài giảng, đồng thời sử dụng công cụ AI để tìm kiếm lời giải khi gặp vấn đề chưa hiểu.
Điều đáng chú ý không nằm ở việc sử dụng AI, mà ở cách em sử dụng nó như một công cụ hỗ trợ quá trình học, sau đó tiếp tục tự kiểm tra và củng cố kiến thức. Việc tham gia hỗ trợ những học sinh khác cũng trở thành một cách để Trường Anh kiểm chứng mức độ hiểu bài của chính mình.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi quan trọng của người học không còn đơn giản là “AI có thể trả lời gì?”, mà là “Tôi có đủ kiến thức và tư duy để biết câu trả lời ấy có đáng tin hay không?”.
Đây chính là năng lực tư duy độc lập và phản biện mà người học cần mang theo vào đại học.
Có những thí sinh bắt đầu rất sớm, nhưng cũng có người phải tăng tốc trong thời gian ngắn.
Trần Gia Đạt bắt đầu ôn V-ACT khá muộn, đến tháng 12 lớp 12 mới thực sự bước vào quá trình luyện thi. Sau đợt 1 đạt 1.018 điểm, Đạt tăng lên 1.104 điểm ở đợt 2. Trong giai đoạn nước rút, em tăng cường luyện đề và dành phần lớn thời gian để tập trung vào kỳ thi.
Hai hành trình – một bên chuẩn bị từ sớm, một bên tăng tốc muộn – cho thấy không có một lịch học duy nhất phù hợp với mọi người. Điều quyết định là khả năng đọc được tình trạng của chính mình và thay đổi cách tiếp cận.
Đây cũng là năng lực sẽ trở nên đặc biệt quan trọng khi học sinh bước vào đại học.
Ở trường phổ thông, người học có chương trình tương đối rõ ràng, thời khóa biểu cố định và sự theo sát của thầy cô. Đại học mở ra một mức độ tự do lớn hơn, nhưng đi cùng với đó là trách nhiệm lớn hơn.
Không phải kiến thức nào cũng được giảng trên lớp. Không phải kỹ năng nghề nghiệp nào cũng nằm trong giáo trình. Và không phải mọi vấn đề đều có một đáp án duy nhất.
Sinh viên phải tự tìm tài liệu, tự đặt câu hỏi, tự thử nghiệm, tự tìm người có chuyên môn để học hỏi và tự đánh giá kết quả của mình.
Vì thế, thứ quan trọng nhất một người có thể mang ra khỏi giảng đường không chỉ là những gì đã học, mà là khả năng tiếp tục học khi không còn ai đứng bên cạnh chỉ dẫn.
Trong phần chia sẻ với các tân sinh viên, thầy Vũ Khắc Ngọc nhìn sự thay đổi của thời đại từ chính trải nghiệm hơn 15 năm đồng hành cùng người học.
Theo thầy, công nghệ đang làm thay đổi cách con người tiếp cận thế giới với tốc độ chưa từng có. Một người trẻ hôm nay có thể sử dụng những công cụ mà 10-15 năm trước còn chưa tồn tại. Chính vì vậy, kiến thức và kỹ năng cũng không thể là thứ được học một lần rồi sử dụng mãi mãi.
Bốn hành trang thầy nhấn mạnh – tự học, tư duy độc lập và phản biện, trải nghiệm và khả năng chấp nhận thất bại, cùng sự tử tế – thực chất đều hướng tới một câu hỏi lớn hơn: người trẻ sẽ trở thành ai sau khi bước ra khỏi nhà trường?
Bởi học tập suốt đời không chỉ là tiếp tục tích lũy kiến thức. Đó còn là khả năng thay đổi quan điểm khi có bằng chứng mới, học từ thất bại, biết tìm kiếm sự trợ giúp và đủ bản lĩnh để bắt đầu lại khi con đường cũ không còn phù hợp.
Và trong hành trình ấy, thành tích không phải lúc nào cũng được đo bằng thứ hạng.
Thông điệp thầy Ngọc gửi tới các tân sinh viên cũng là lời nhắc về một giới hạn mà người trẻ không nên vượt qua trên con đường thành công: đừng đánh đổi sự tử tế để đạt được mục tiêu.
Một kỹ sư giỏi, bác sĩ tận tâm, doanh nhân thành đạt hay nhà quản lý tài năng đều là những hình mẫu đáng trân trọng, nhưng phía sau nghề nghiệp và thành tích vẫn phải là một con người có trách nhiệm với lựa chọn của mình và với những người xung quanh.
Những tân sinh viên được vinh danh hôm nay có thể đã hoàn thành một kỳ thi rất quan trọng nhưng kỳ thi lớn hơn chỉ vừa bắt đầu.
Đó là hành trình học cách tự học, tự quyết định, tự chịu trách nhiệm và liên tục thích ứng với một thế giới luôn thay đổi.
Nếu điểm số cho biết một học sinh đã đi được bao xa, thì năng lực tự học mới quyết định họ có thể đi tiếp được bao lâu.
