Những ngôi trường mới ở biên giới Gia Lai

Bước đột phá trong phát triển giáo dục vùng biên

Sáng sớm, ông Rơ Lan Lết ở làng Klăh (xã Ia Mơ, tỉnh Gia Lai) lại chuẩn bị xe đưa hai con đến Trường Tiểu học và THCS Nguyễn Văn Trỗi. Mỗi ngày ông phải 4 lần đưa đón, còn hôm nào bận việc rẫy, các con lại đạp xe về nhà ăn trưa.

“Vất vả lắm, nhưng không đưa đón thì thương con đi đường xa nguy hiểm”, ông Lết nói.

Khi nghe tin xã Ia Mơ được đầu tư gần 200 tỷ đồng để xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp trên khu đất rộng 6 ha ven Tỉnh lộ 664, ông Lết không giấu nổi niềm vui. Bởi trường mới sẽ có đầy đủ phòng học, khu bán trú, nhà ăn, sân chơi, hệ thống điện, nước và y tế học đường.

“Trường mới khang trang, con cháu có chỗ ăn ở, học hành ổn định, bà con trong làng ai cũng mừng. Bao đời nay mong có được một ngôi trường như thế”, ông Lết chia sẻ.

Niềm vui ấy cũng lan tỏa đến thầy cô. Ông Ngô Văn Vững, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn Trường Tiểu học và THCS Nguyễn Văn Trỗi (xã Ia Mơ) cho biết, hiện có nhiều điểm trường cách trung tâm xã đến 18 km, học sinh vùng sâu phải vượt quãng đường dài, có em phải sang tỉnh khác học.

Nếu có trường nội trú liên cấp, học sinh sẽ được ở lại, duy trì sĩ số, nâng cao chất lượng giáo dục. Giáo viên cũng có điều kiện dạy học tốt hơn, đầy đủ phòng học, thiết bị, phòng chức năng điều mà hiện nay nhà trường còn thiếu”, ông Vững nói.

Kỳ vọng về những đổi thay bền vững

Theo Sở GD&ĐT Gia Lai, thực hiện Kết luận số 81-KL/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị, UBND tỉnh giao Sở phối hợp với các sở, ngành và UBND 7 xã biên giới, gồm: Ia Dom, Ia Nan, Ia Pnôn, Ia O, Ia Chía, Ia Mơ và Ia Púch tham mưu phương án xây dựng 7 trường nội trú liên cấp.

Qua khảo sát, các xã trên có 9.419 học sinh, trong đó học sinh là người dân tộc thiểu số chiếm 54,65%. Một số địa phương có quy mô trường lớp khá lớn như xã Ia O (62 lớp, 2.223 học sinh), Ia Chía (53 lớp, 1.552 học sinh) và Ia Dom (47 lớp, 1.721 học sinh). Tuy vậy, điều kiện cơ sở vật chất tại nhiều điểm trường còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu học tập, ăn ở và sinh hoạt của học sinh bán trú, nội trú.

Đến nay, tỉnh khẩn trương hoàn tất thủ tục để khởi công đồng loạt vào ngày 19/12/2025, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Dự án gồm 7 trường tiểu học và trung học cơ sở, với 212 lớp học, phục vụ 7.420 học sinh.

Ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở GD&ĐT Gia Lai cho biết, các công trình được thiết kế theo hướng chuẩn quốc gia, hiện đại hóa cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học. Đây là bước đi quan trọng giúp học sinh dân tộc thiểu số, con em hộ nghèo, cận nghèo và học sinh ở xa trường có điều kiện ăn ở, học tập ổn định. Đồng thời giúp giảm tình trạng bỏ học giữa chừng do khó khăn kinh tế hoặc đi lại vất vả. Không chỉ học sinh, đội ngũ giáo viên cũng được hưởng lợi từ chính sách này khi có nơi ở, điều kiện sinh hoạt và chế độ hỗ trợ rõ ràng, yên tâm công tác lâu dài ở vùng biên.

Đề xuất của tỉnh Gia Lai về việc xây dựng 7/100 trường nội trú liên cấp trong năm 2025 đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chính phủ chấp thuận. Ngày 9/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 2231/QĐ-TTg, bổ sung dự toán chi đầu tư phát triển và kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2025, phân bổ cho tỉnh Gia Lai 497,149 tỷ đồng để triển khai dự án.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã đồng ý chủ trương; UBND tỉnh chỉ đạo các Sở, ngành và UBND 7 xã biên giới phối hợp triển khai, bảo đảm tiến độ khởi công. Bên cạnh đó, dự án nhận được sự hỗ trợ của Binh đoàn 15, Binh đoàn 17, Ban Thủy lợi 7 và người dân địa phương trong công tác bố trí quỹ đất, đền bù, giải phóng mặt bằng.

Theo kế hoạch, 7 trường sẽ khánh thành vào ngày 30/8/2026 và đưa vào hoạt động ngay trong năm học 2026-2027.

Dù quá trình triển khai vẫn còn khó khăn do chưa có quy định cụ thể về chính sách nội trú, bán trú cho học sinh và chế độ dành cho giáo viên trong mô hình trường nội trú liên cấp, nhưng các địa phương đều thể hiện quyết tâm cao để sớm tháo gỡ vướng mắc.

Với sự đồng lòng của chính quyền, các lực lượng và nhân dân, dự án 7 trường nội trú liên cấp tại 7 xã biên giới Gia Lai hứa hẹn mở ra một giai đoạn mới cho giáo dục vùng biên nơi con chữ sẽ được vun trồng trong những ngôi trường khang trang, nơi thầy cô có thêm niềm tin để bám lớp, bám làng, cùng học trò viết tiếp ước mơ.

Gia Lai có hơn 90km đường biên giới giáp Campuchia, nơi sinh sống của hàng chục làng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Ở nhiều xã, học sinh phải đi bộ hàng chục cây số đến trường, không ít em vì đường xa, nhà nghèo mà bỏ học giữa chừng.