Những người lính K93 trên hành trình ‘500 ngày đêm’ tìm đồng đội

Mệnh lệnh từ trái tim người lính

Hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, cán bộ, chiến sĩ Đội K93 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang) vẫn ngày ngày kiên trì trên hành trình tìm đồng đội, với quyết tâm đưa những người con của Tổ quốc trở về quê hương sau hàng chục năm nằm lại nơi đất bạn Campuchia.

Con đường dẫn vào các khu vực khảo sát tại tỉnh Kampong Spue ngoằn ngoèo qua nhiều phum, sóc. Nhiều nơi xe cơ giới không thể tiếp cận, cán bộ, chiến sĩ phải mang theo trang bị, hành quân bộ hàng giờ giữa rừng sâu. Mùa khô, bụi đỏ phủ kín người, còn mùa mưa, bùn đất ngập đến đầu gối.

Thế nhưng, thử thách lớn nhất không phải địa hình hay thời tiết, mà là sự khắc nghiệt của thời gian. Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, nhân chứng ngày càng ít, địa hình thay đổi, nhiều chiến trường xưa đã trở thành nương rẫy, làng mạc hoặc bị rừng già che phủ. Có những vị trí, đơn vị phải đào hàng chục hố trong nhiều ngày liên tiếp mới tìm thấy dấu vết.

Thượng tá Nguyễn Văn Xuyên, Đội trưởng Đội K93, chia sẻ: “Mỗi nguồn tin, dù nhỏ nhất, đơn vị đều tổ chức xác minh cẩn thận. Có những chuyến hành quân nhiều ngày giữa rừng sâu chỉ để kiểm tra một thông tin do người dân cung cấp. Dù khó khăn đến đâu, cán bộ, chiến sĩ vẫn quyết tâm không bỏ sót bất kỳ cơ hội nào để tìm thấy đồng đội”.

Để nâng cao hiệu quả tìm kiếm, Đội K93 còn nhận được sự hỗ trợ quý báu từ các cựu chiến binh từng chiến đấu trên chiến trường Campuchia. Dù tuổi đã cao, ký ức chiến tranh đã lùi xa hàng chục năm, nhưng nhiều người vẫn đau đáu nỗi niềm về những đồng đội còn nằm lại nơi đất bạn.

Từ những cuộc điện thoại, những lá thư tay, những buổi gặp mặt hay những chuyến trực tiếp sang hỗ trợ khảo sát thực địa, nhiều thông tin giá trị về vị trí chiến đấu, nơi chôn cất liệt sĩ đã được cung cấp cho Đội K93. Có cựu chiến binh còn tự tay vẽ lại sơ đồ trận đánh, đánh dấu từng con suối, gò đất, cánh rừng theo ký ức của mình để giúp đơn vị khoanh vùng tìm kiếm.

Sự đồng hành của các cựu chiến binh không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quy tập, mà còn tiếp thêm động lực cho cán bộ, chiến sĩ Đội K93 trên hành trình tri ân đầy gian khó. Dù chiến tranh đã lùi xa, nghĩa tình đồng chí, đồng đội vẫn vẹn nguyên theo năm tháng.

Thượng tá Phan Thanh Vũ, Chính trị viên Đội K93, cho biết: “Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là đợt thi đua cao điểm mà còn là mệnh lệnh từ trái tim đối với cán bộ, chiến sĩ Đội K93. Mỗi bộ hài cốt liệt sĩ được tìm thấy là thêm một gia đình vơi bớt nỗi đau, thêm một người con của Tổ quốc được trở về với quê hương, đất mẹ”.

Theo Thượng tá Phan Thanh Vũ, đơn vị luôn phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động khắc phục khó khăn, tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân Campuchia; đồng thời duy trì chặt chẽ mối liên hệ với các cựu chiến binh nhằm tiếp nhận, xác minh thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập đạt hiệu quả cao nhất.

Những bước chân không dừng lại

“Chiến dịch 500 ngày đêm” thực chất đã bắt đầu từ rất lâu trước ngày phát động. Đó là những bước chân lặng lẽ giữa rừng già Campuchia, những mùa khô nối tiếp mùa khô, những lần đào tìm trong vô vọng rồi lại bừng lên hy vọng khi phát hiện một mảnh tăng, một chiếc võng mục hay vài đoạn xương đã ngả màu đất.

Để có được những kết quả hôm nay, Đội K93 luôn nhận được sự hỗ trợ tích cực từ chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân Campuchia. Qua nhiều năm thực hiện công tác dân vận, khám bệnh, cấp thuốc và hỗ trợ đời sống người dân địa phương, đơn vị đã xây dựng được mối quan hệ gắn bó, tin cậy với bà con ở những nơi đóng quân và thực hiện nhiệm vụ.

Giữa đại ngàn Kampong Spue, những nhát cuốc vẫn tiếp tục lật từng lớp đất. Những người lính K93 vẫn âm thầm bước tiếp hành trình của mình, bởi họ hiểu rằng đâu đó giữa rừng sâu vẫn còn những đồng đội chưa thể trở về. Và chừng nào còn thông tin, còn hy vọng, những bước chân ấy vẫn sẽ tiếp tục vượt núi, băng rừng.

Từ mùa khô 2001 - 2002 đến nay, Đội K93 đã tổ chức tìm kiếm, quy tập trên nhiều địa bàn thuộc các tỉnh Tà Keo và Kampong Spue (Vương quốc Campuchia); đồng thời mở rộng tìm kiếm tại nhiều địa phương trong nước. Qua 25 giai đoạn thực hiện nhiệm vụ, đơn vị đã quy tập được 2.202 bộ hài cốt liệt sĩ, trong đó 251 trường hợp xác định được danh tính.

Riêng trên đất Campuchia, Đội K93 đã quy tập được 841 bộ hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Tà Keo và 1.361 bộ tại tỉnh Kampong Spue. Trong nước, đơn vị quy tập được 255 bộ hài cốt liệt sĩ tại nhiều địa phương như: Châu Đốc, An Phú, Vĩnh Hậu, Thới Sơn, Ba Chúc...

Ở giai đoạn XXV, mùa khô 2025 - 2026, Đội K93 đã quy tập được 76 bộ hài cốt liệt sĩ, trong đó có 15 bộ trong nước và 61 bộ trên đất Campuchia.

Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mà còn thể hiện ý chí, trách nhiệm và sự bền bỉ của những người lính K93. Với họ, hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.