Gửi bình luận
Với các nhà giáo “đi B”, phấn trắng bảng đen ngày ấy không chỉ gắn liền con chữ, mà còn thấm đẫm gian khổ và tinh thần cống hiến.
Thời gian dài trôi qua nhưng ký ức vẫn vẹn nguyên trong tâm trí những nhà giáo từng được điều động làm công tác giáo dục tại miền Nam, trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (đi B).
Phấn trắng và lý tưởng
Chiều 31/12, Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Trị gặp mặt các nhà giáo “đi B”. Buổi gặp diễn ra trong không khí ấm áp, xúc động khi từng cái bắt tay, từng ánh mắt đều gợi nhắc về một thời tuổi trẻ gắn với lý tưởng và sự hy sinh thầm lặng.
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, nhiều thầy cô giáo từ miền Bắc, trong đó có Quảng Bình (cũ) tình nguyện lên đường làm nhiệm vụ giáo dục.
Họ không chỉ mang theo hành trang tri thức, mà còn mang theo niềm tin, trách nhiệm và khát vọng đào tạo con người mới cho đất nước.
Nhớ lại thời khắc lên đường vào Quảng Trị thời ấy, thầy Nguyễn Bá Đệ (SN 1934, trước đây ở xã Nghĩa Ninh, TP Đồng Hới) chia sẻ: “Khi tổ chức phổ biến chủ trương vào chiến trường miền Nam "gieo hạt ươm mầm" cho sự nghiệp trồng người ở Quảng Trị, tôi chỉ nghĩ đơn giản là đất nước cần thì mình đi. Gia đình lo lắng nhiều, nhưng ai cũng hiểu đó là việc phải làm".
Thầy Đệ kể lại, lớp học khi ấy được dựng tạm trong hầm nhỏ, mái lợp bằng lá, bảng viết làm từ những tấm gỗ ghép thô sơ. Phấn, sách vở khan hiếm.
Trong điều kiện thiếu thốn trăm bề nhưng việc dạy và học vẫn được duy trì đều đặn như một mạch sống bền bỉ giữa chiến tranh.
Không chỉ đối mặt với khó khăn về vật chất, các thầy cô “đi B” còn sống và giảng dạy trong hiểm nguy thường trực. Bom đạn càn quét, bệnh tật rình rập.
Nghẹn ngào trong ngày gặp lại, cô Phan Thị Tiu (SN 1950, trước ở xã Hàm Ninh, huyện Quảng Ninh) ôm chầm lấy những đồng nghiệp từng cùng mình vào Quảng Trị năm xưa.
Năm 1974, cô Tiu vào dạy học tại “tọa độ lửa” Cồn Tiên – Dốc Miếu. Suốt 21 năm gắn bó với giáo dục địa phương, cô miệt mài đứng lớp, lặng lẽ cống hiến, dành trọn thời gian và tâm sức cho học trò.
Những năm tháng chiến tranh rồi hậu chiến nối dài, cô không lập gia đình, gác lại hạnh phúc riêng của mình. Đến nay, khi đã ở tuổi xế chiều, người giáo viên “đi B” năm xưa vẫn sống một mình, bình thản với lựa chọn đã gắn bó cả đời.
“Mỗi lần nghĩ lại, tôi luôn tin rằng những con chữ mình gieo khi ấy, dù nhỏ bé, nhưng đã tiếp thêm niềm tin và sức mạnh cho các em trong những năm tháng cam go nhất”, cô Tiu xúc động nói.
Ký ức còn mãi với thời gian
Buổi gặp mặt là dịp để những ký ức không quên được nhắc lại. Các thầy cô gặp lại đồng nghiệp cũ, cùng ôn lại một thời tuổi trẻ gian khó mà tự hào. Có những cái bắt tay thật chặt, những giọt nước mắt lặng lẽ rơi khi nhắc đến đồng chí, đồng nghiệp đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Chia sẻ tại buổi gặp mặt, nhà giáo “đi B” Nguyễn Thị Hồng Vân cho biết: “Ngoài giờ lên lớp, thầy cô chúng tôi còn tăng gia sản xuất. Riêng tôi, tôi đã có thời gian đem tiếng hát đi tuyên truyền ở khu vực giáp ranh giữa ta và địch, vừa vận động nhân dân, vừa động viên tinh thần đồng chí, đồng đội”.
Theo cô Vân, chính những tháng năm gian khổ ấy đã tôi luyện bản lĩnh và nhân cách người thầy. Dù trong hoàn cảnh khó khăn, các thầy cô vẫn tận tụy đứng lớp, hết lòng yêu thương học trò, truyền lửa lý tưởng sống, đạo đức và tác phong cho thế hệ trẻ.
Phát biểu tại buổi gặp mặt, bà Lê Thị Hương, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Trị bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với những đóng góp to lớn của các nhà giáo “đi B”. Trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, các thầy cô không chỉ hoàn thành nhiệm vụ “trồng người”, mà còn góp phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Vào các năm 1978, 1979, nhiều thầy cô trở về địa phương tiếp tục công tác. Tuy nhiên, cũng có không ít nhà giáo lựa chọn ở lại Quảng Trị cũ, gắn bó lâu dài với mảnh đất từng in dấu chân mình trong những năm tháng chiến tranh.
Ngày hôm nay, khi đất nước hòa bình, giáo dục phát triển trong điều kiện thuận lợi hơn, câu chuyện về các thầy cô “đi B” vẫn mang giá trị nhắc nhớ sâu sắc. Đó là bài học về lý tưởng sống, về trách nhiệm của người thầy trước vận mệnh dân tộc; là minh chứng sinh động cho tinh thần dù trong hoàn cảnh nào cũng không để sự nghiệp giáo dục bị gián đoạn.
