Bộ GD&ĐT đề xuất không kiểm tra, đánh giá đầu vào lớp 1 dưới bất kỳ hình thức nào. Tuy nhiên, tại TPHCM, nhiều trường đặc thù có nhu cầu đầu vào rất cao lại lo áp lực lớn khi tuyển sinh.
Không kiểm tra, đánh giá học sinh lớp 1 dưới bất kỳ hình thức nào
Thông tin Bộ GD&ĐT lấy ý kiến dự thảo thông tư ban hành quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông gần đây được nhiều trường học, phụ huynh quan tâm.
Theo dự thảo, các trường sẽ tiếp nhận trẻ em trong độ tuổi vào lớp 1 theo địa bàn được xác định trong kế hoạch của địa phương.
Việc tiếp nhận được thực hiện trên cơ sở sử dụng thông tin, dữ liệu trong hồ sơ của trẻ em do cơ sở giáo dục mầm non bàn giao theo quy định. Đồng thời, các trường phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để thực hiện công tác huy động trẻ trong độ tuổi vào lớp 1.
Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu các cơ sở giáo dục không được kiểm tra, đánh giá, phân loại hoặc tuyển chọn trẻ em dưới bất kỳ hình thức nào để làm căn cứ tiếp nhận vào lớp 1.
Đối với học sinh vào lớp 6, các trường cũng không thực hiện phân loại hoặc tuyển chọn, ngoại trừ trường hợp đặc biệt. Cụ thể, cơ sở giáo dục được cấp có thẩm quyền giao nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, học sinh có thành tích nổi bật nhằm phục vụ mục tiêu phát triển giáo dục mũi nhọn của địa phương được tiếp nhận học sinh bằng phương thức xét tuyển theo quy định.
Trước những thông tin này, bà N.P., Hiệu trưởng một trường THCS ở TPHCM chia sẻ, hiện phần lớn trường THCS, tiểu học đều thực hiện tuyển sinh phân tuyến theo khu vực, do vậy việc thi tuyển hoặc kiểm tra đầu vào là không cần thiết.
Việc không thi tuyển đầu vào giúp giảm tải áp lực rất lớn cho học sinh và phụ huynh.
Tuy nhiên, TPHCM có một số trường đặc thù, như các trường chất lượng cao, mô hình trường tiên tiến, hội nhập quốc tế (cả cấp tiểu học và THCS). Những trường này không tuyển sinh theo địa bàn phường mà mở rộng phạm vi tuyển sinh trên toàn thành phố, khiến nhu cầu đầu vào lớn, tạo ra áp lực không nhỏ.

Ảnh minh họa.
Trường đặc thù chịu áp lực tuyển sinh, có nơi hồ sơ gấp nhiều lần chỉ tiêu
Theo phản ánh của các nhà trường, áp lực tuyển sinh thể hiện rõ ở những cơ sở có phạm vi tuyển sinh rộng “phi địa giới” hoặc khu vực đông dân cư nhưng chỉ tiêu hạn chế.
Năm học 2026-2027, theo bà N.P, có một số trường chỉ tiêu tuyển khoảng 210-350 học sinh nhưng nhận số lượng hồ sơ gấp 3-4 lần. Dù đã có các tiêu chí sàng lọc đầu vào dựa trên điểm toán, tiếng Việt lớp 5 hoặc chứng chỉ tiếng Anh Flyers đạt 15/15 khiên, số lượng hồ sơ đáp ứng điều kiện vẫn rất lớn.
“Nếu không có bài kiểm tra, thi tuyển hoặc một hình thức lựa chọn nào đó thì rất khó cho các trường”, bà N.P. chia sẻ.
Tương tự, Bà C.B., hiệu trưởng một trường tiểu học thuộc mô hình tiên tiến, hội nhập quốc tế ở TPHCM, cho biết mỗi trường được giao chỉ tiêu 6 lớp, mỗi lớp tối đa 35 học sinh, trong khi số hồ sơ đăng ký có thể lên tới hàng ngàn em.
Dù vậy, theo bà C.B., từ trước đến nay, nhà trường không khảo sát trình độ học sinh lớp 1 mà chủ yếu xét tuyển hồ sơ. Chỉ khi có học sinh chuyển đến và trường còn chỗ trống, nhà trường mới thực hiện khảo sát để kiểm tra đầu vào.
Tuy vậy, để giảm bớt áp lực, trường cũng đặt ra một số tiêu chí ưu tiên như: con của cha mẹ thuộc diện chính sách, con cán bộ, công chức, viên chức; khoảng cách từ chỗ ở tới trường…
“Năm đầu tiên khi về trường, tôi tiếp nối phương thức tuyển sinh trước đây. Nhưng năm vừa rồi, khi thực hiện tuyển sinh phi địa giới trong toàn thành phố, áp lực này rất lớn. Chúng tôi đang dự kiến có thể phải thực hiện khảo sát đầu vào từ năm sau. Tuy nhiên, trước thông tin Bộ GD&ĐT lấy ý kiến dự thảo thông tư, đề xuất không kiểm tra, đánh giá đầu vào đối với học sinh lớp 1, chúng tôi mong có hướng dẫn từ cơ quan quản lý”, bà C.B. nói.
Trong năm học vừa qua, công tác tuyển sinh tại trường được phân cấp rõ ràng. Nhà trường có thẩm quyền xét tuyển 2 lớp tích hợp, còn phường xét tuyển 4 lớp tăng cường tiếng Anh.
Theo bà C.B., việc phân cấp này được thực hiện sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Với phương thức tuyển sinh đó, áp lực của nhà trường giảm bớt nhưng lại chuyển qua cho phường.
Tại TPHCM, hiện một số ít trường tiểu học thực hiện khảo sát đầu vào.
Ở bậc THCS, có 5 trường tổ chức khảo sát để tuyển sinh lớp 6 năm học 2026-2027, gồm: Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, Trường THCS Hoa Lư (phường Tăng Nhơn Phú), Trường THCS Bình Thọ (phường Thủ Đức), Trường THCS Trần Quốc Toản (phường Bình Trưng) và Trường THCS Nguyễn An Ninh (phường Tam Thắng).
Riêng Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa được tổ chức thi tuyển riêng do Sở GD&ĐT TPHCM tổ chức (bao gồm ra đề, tổ chức coi khảo sát, chấm bài và phúc khảo). Với 4 trường còn lại, Sở xây dựng đề khảo sát và hỗ trợ chuyên môn UBND phường chịu trách nhiệm tổ chức.
Học sinh được khảo sát năng lực tiếng Anh về nghe hiểu, đọc hiểu, viết; năng lực Toán học và tư duy logic; năng lực đọc hiểu và làm văn bằng tiếng Việt…