Việc Việt Nam tham gia Diễn đàn Giáo dục Đại học châu Á - Thái Bình Dương (APAIE) 2026 cho thấy sự chuyển biến trong tư duy hội nhập, từ việc đơn thuần hiện diện tại các diễn đàn quốc tế sang chủ động đồng hành và đóng góp có trách nhiệm.

Thực tiễn tại một số cơ sở giáo dục đại học trong nước cũng cho thấy cách tiếp cận quốc tế hóa được triển khai theo lộ trình, gắn với năng lực nội tại và hướng tới lợi ích dài hạn của toàn hệ thống giáo dục.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Nga - Trưởng phòng Hợp tác quốc tế, Trường ĐH Mỏ - Địa chất, APAIE là triển lãm giáo dục quốc tế lớn, là cơ hội tốt cho các trường gặp lại các đối tác cũ và kết nối với đối tác mới.
Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã kết nối được nhiều đối tác từ APAIE 2025 tại Ấn Độ, triển khai các hoạt động trao đổi giảng viên, sinh viên khá sôi nổi. Trong lần triển lãm này ở Hồng Kông, nhà trường hy vọng sẽ gặp gỡ, trao đổi thông tin với đối tác cũ để làm tốt hơn các hoạt động trao đổi giảng viên, sinh viên; đồng thời, tìm kiếm các đối tác tiềm năng nhằm đa dạng hóa các hoạt động hợp tác, mở rộng mạng lưới kết nối.
Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu quốc tế hóa giáo dục của trường, khẳng định trường là địa chỉ đào tạo và hợp tác tin cậy với các đối tác quốc tế. Ngoài các hoạt động chung với đoàn, các hoạt động theo phân công của Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GD&ĐT), nhà trường có rất nhiều cuộc gặp song phương với các trường đại học khu vực Đông Nam Á, Nam Á, châu Âu và Canada.
TS Hà Thúc Viên - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Việt Đức (VGU), Trưởng đoàn VGU tham gia APAIE 2026, cho biết hướng tới mục tiêu trở thành đại học nghiên cứu hàng đầu châu Á, Trường ĐH Việt Đức xác định tham dự APAIE 2026 là cột mốc quan trọng để hiện thực hóa các cam kết về chất lượng giáo dục tinh hoa. Đây là dịp để nhà trường khẳng định sự xuất sắc trong đào tạo và nghiên cứu theo các tiêu chuẩn khắt khe và chất lượng giáo dục đại học của Đức, đồng thời tiếp nối sứ mệnh là biểu tượng bền vững cho 50 năm quan hệ hữu nghị Việt - Đức.
Sự góp mặt của VGU tại APAIE 2026, theo TS Hà Thúc Viên, không thuần túy là hoạt động quảng bá thương hiệu. Với nền tảng là trường đại học công lập định hướng nghiên cứu tại Việt Nam phát triển trên cơ sở hợp tác với Đức, nhà trường kỳ vọng thiết lập những mạng lưới hợp tác quốc tế dựa trên mô hình thống nhất giữa giảng dạy và nghiên cứu, tự do học thuật và chất lượng đào tạo xuất sắc - những giá trị cốt lõi đã định hình nên diện mạo VGU trong 17 năm qua.
Để chuyển hóa kỳ vọng thành kết quả thực tiễn, TS Hà Thúc Viên cho biết, VGU tham gia APAIE 2026 với ba mục tiêu chính:
Thứ nhất là mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế. Dựa trên kinh nghiệm hợp tác với liên minh hơn 40 đại học đối tác Đức (VGU Consortium), VGU còn phát triển mạng lưới hợp tác quốc tế với các đối tác uy tín tại châu Á - Thái Bình Dương, châu Âu và Bắc Mỹ. Hiện nay, mỗi năm nhà trường đón nhận khoảng 200 sinh viên quốc tế và cử hơn 600 sinh viên tham gia trao đổi tại nước ngoài. Lưu lượng sinh viên luân chuyển hai chiều giữa Việt Nam và Đức không ngừng tăng trưởng.
Thứ hai là thúc đẩy hợp tác quốc tế nghiên cứu và đào tạo chất lượng cao. Mang đến APAIE 2026 mô hình “du học chuẩn Đức” ngay tại Việt Nam, VGU khẳng định vị thế qua các chương trình giảng dạy 100% tiếng Anh theo chuẩn Bologna. Không chỉ dừng lại ở mục tiêu đào tạo 1.000 chuyên gia mỗi năm đạt chuẩn châu Âu, nhà trường còn bứt phá trong nghiên cứu với mục tiêu 300 bài báo ISI hằng năm và xây dựng 3 nhóm nghiên cứu quốc tế hạt nhân.
Tập trung vào các lĩnh vực “hot” hiện nay như vi mạch, bán dẫn, AI và năng lượng tái tạo, nhà trường sẵn sàng mở rộng kết nối với các đối tác toàn cầu cho những dự án nghiên cứu mang tính tiên phong. Đặc biệt, nhà trường chủ trương học hỏi các chương trình đào tạo với Top 100 đại học hàng đầu châu Á. Đây là lộ trình chiến lược để hiện đại hóa học liệu và chuyển đổi sang mô hình “Đại học số”, đáp ứng linh hoạt các biến động của nền kinh tế tri thức toàn cầu.
Thứ ba là cập nhật tư duy quản trị đại học hiện đại. APAIE 2026 là cơ hội để Trường ĐH Việt Đức học hỏi các xu hướng quản trị đại học tiên tiến nhằm tối ưu hóa bộ máy vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế. Trọng tâm của chiến lược này là chuyển đổi sang mô hình quản trị số và quản trị tri thức hiện đại. Bên cạnh việc hiện đại hóa hệ thống, VGU chú trọng vào phát triển xây dựng đội ngũ quản lý chuyên nghiệp, thiết lập chính sách đãi ngộ thu hút trí tuệ thế giới và tạo bệ phóng cho giảng viên trẻ thông qua các chương trình hợp tác nghiên cứu xuyên biên giới.
“Bên cạnh các mục tiêu học thuật, Trường ĐH Việt Đức còn tham gia cùng phái đoàn giáo dục Việt Nam để xây dựng một chiến lược truyền thông và tầm nhìn chung cho giáo dục đại học nước nhà trên trường quốc tế. Nhà trường sẵn sàng chia sẻ, giới thiệu những kinh nghiệm thực tiễn từ quá trình hợp tác quốc tế và tham gia vào các cơ chế trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp trong nước và quốc tế”, TS Hà Thúc Viên cho hay.

TS Nguyễn Ngọc Ninh - Phó Tổng Giám đốc Đại học Phenikaa, cho rằng, quốc tế hóa giáo dục đại học cần được đặt trong bối cảnh chung của hệ thống, thay vì nhìn như mục tiêu riêng của từng cơ sở giáo dục. Các diễn đàn như APAIE, vì vậy, không chỉ là nơi tìm kiếm đối tác hay cơ hội hợp tác, mà trước hết là không gian để các trường đại học trong khu vực cùng trao đổi về những thách thức chung của giáo dục đại học hiện đại.
“Với các trường đại học Việt Nam, việc tham gia các diễn đàn quốc tế là cơ hội để giới thiệu năng lực, chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, thay vì tiếp cận theo hướng quảng bá hay cạnh tranh đơn lẻ”, bà Nguyễn Ngọc Ninh chia sẻ.
Từ góc nhìn này, việc tham dự APAIE 2026 không nhất thiết đặt nặng vào những kết quả tức thời như ký kết hợp tác, mà hướng nhiều hơn tới việc quan sát, đối sánh và học hỏi các mô hình quản trị đại học, phát triển nghiên cứu và quốc tế hóa bền vững đang được áp dụng trong khu vực và trên thế giới.
Một điểm được TS Nguyễn Ngọc Ninh nhấn mạnh là quốc tế hóa không thể tách rời quá trình chuẩn hóa học thuật và nâng cao năng lực nội tại của mỗi cơ sở giáo dục đại học. Việc mở rộng hợp tác quốc tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi nhà trường có đủ nền tảng về chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, hoạt động nghiên cứu và hệ thống quản trị. Quốc tế hóa không phải là đi nhanh hay đi nhiều, mà là đi đúng. Điều quan trọng là xây dựng được nền móng học thuật vững chắc song song với mở rộng hợp tác.
Từ góc độ người học, cách tiếp cận này mang lại những giá trị cụ thể nhưng thường ít được nhắc tới. Khi quốc tế hóa gắn với chuẩn hóa nội tại, sinh viên có cơ hội tiếp cận các chuẩn mực học thuật quốc tế ngay trong môi trường học tập trong nước, với lộ trình đào tạo phù hợp với bối cảnh và nhu cầu phát triển nghề nghiệp tại Việt Nam. Điều này giúp thu hẹp khoảng cách giữa “chuẩn quốc tế” và khả năng ứng dụng thực tế sau tốt nghiệp.
Ở cấp độ rộng hơn, việc tham dự APAIE 2026 còn được nhìn nhận như một cơ hội để các trường đại học Việt Nam cùng nhau xây dựng hình ảnh chung của giáo dục đại học Việt Nam trên trường quốc tế. Theo TS Nguyễn Ngọc Ninh, giá trị cốt lõi không nằm ở việc từng trường được biết đến nhiều hơn, mà ở việc giáo dục đại học Việt Nam được nhìn nhận như một hệ sinh thái đang phát triển, có định hướng và có năng lực hợp tác dài hạn.
“Khi tham gia các diễn đàn quốc tế, điều quan trọng không phải là chúng ta nói về mình nhiều đến đâu, mà là thế giới hiểu gì về giáo dục đại học Việt Nam”, bà nhấn mạnh.
Ở góc độ xã hội, quốc tế hóa theo hướng này không chỉ mang ý nghĩa mở rộng kết nối, mà còn là cách để các chuẩn mực đào tạo, nghiên cứu và quản trị tiên tiến được tiếp nhận, điều chỉnh và quay trở lại phục vụ sự phát triển trong nước. Tri thức không dừng lại ở trao đổi học thuật, mà từng bước được chuyển hóa thành các giá trị ứng dụng, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn của cộng đồng.
“Có thể nói, việc tham dự APAIE 2026 của các trường đại học Việt Nam, trong đó có ĐH Phenikaa, phản ánh một xu hướng quốc tế hóa ngày càng thực chất: Bắt đầu từ nền tảng học thuật, hướng tới lợi ích của người học, đóng góp cho xã hội và xây dựng vị thế chung của giáo dục đại học Việt Nam trong khu vực và trên thế giới”, TS Nguyễn Ngọc Ninh chia sẻ.
“Trong bức tranh chung của APAIE 2026, sự hiện diện của các trường đại học Việt Nam cho thấy một bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận quốc tế hóa, từ tư duy “tham gia để hiện diện” sang tư duy “đồng hành để cùng phát triển”. Với những cơ sở giáo dục lựa chọn cách tiếp cận dựa trên năng lực nội tại và trách nhiệm hệ thống, quốc tế hóa không phải là đích đến, mà là một quá trình học hỏi liên tục”, TS Nguyễn Ngọc Ninh nhận định.