Gửi bình luận
Làm gì để công tác chuẩn bị nhân lực KHCN hiệu quả?
Để công tác chuẩn bị nhân lực KHCN chất lượng, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước trong tương lai, các chuyên gia cho rằng, ngoài việc làm tốt công tác đào tạo, nuôi dưỡng nguồn lực giỏi từ các trường đại học, cao đẳng thì Chính phủ, từng địa phương phải xây dựng hệ sinh thái hợp tác giữa viện nghiên cứu - trường học - doanh nghiệp.
PGS.TS Vũ Tuấn Hưng - Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam - cho rằng, trong ngắn hạn, giải pháp hiệu quả để phát triển nguồn nhân lực KHCN chính là tuyển dụng đội ngũ cán bộ, chuyên gia đang học tập và làm việc ở nước ngoài.
Đây là đội ngũ nhân lực có tri thức cao do tiếp cận với nền giáo dục và môi trường làm việc quốc tế. Tuy nhiên trên thực tế, hầu hết việc thu hút và sử dụng nguồn nhân lực KHCN chủ yếu được thực hiện ở khối các doanh nghiệp, tập đoàn tư nhân, trong khi muốn thực hiện số hóa nền kinh tế đòi hỏi phải có sự kết hợp giữa cả Nhà nước và doanh nghiệp.
Về dài hạn, để đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực KHCN trong bối cảnh hội nhập thì hệ thống giáo dục và đào tạo, nhất là giáo dục nghề nghiệp cần nhanh chóng tạo ra đội ngũ nhân lực có khả năng thích ứng cao với cuộc CMCN 4.0. Bởi đây là nền tảng, gốc rễ của phát triển nguồn nhân lực. Đặc biệt, cơ cấu đào tạo ngành nghề cần chú trọng theo hướng phù hợp với việc áp dụng mô hình kinh tế số. Các chương trình đào tạo về KHCN cần hướng đến xã hội hóa nhiều hơn thay vì để hoàn toàn Nhà nước thực hiện.
“Để làm được điều này, Chính phủ cần xây dựng chính sách đãi ngộ hợp lý, từ hệ thống tiền lương, thưởng, phụ cấp và các đãi ngộ phi vật chất khác. Đây là một trong những vấn đề mà nhân lực trong lĩnh vực này quan tâm nhất hiện nay”, PGS.TS Vũ Tuấn Hưng nói.
TS Đào Thanh Trang cũng nhìn nhận hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng tạo trong trường học chính là nền tảng để phát triển nhân lực KHCN sau này. Khi đã xây dựng được nền tảng vững chắc để thúc đẩy nghiên cứu khoa học và có chính sách thu hút thì lúc đó không phải lo thiếu nhân lực.
“Song song với đào tạo nhân lực KHCN, trường học cần liên kết chặt chẽ với khu vực doanh nghiệp để tạo điều kiện cho người học tham gia vào các dự án nghiên cứu. Chính họ là lực lượng tạo ra những sản phẩm nghiên cứu ứng dụng vào thực tế đáp ứng yêu cầu của thị trường với giá thành thấp nhưng hiệu quả kinh tế cao. Đặc biệt là đáp ứng mục tiêu đưa công nghệ vào hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh”, TS Trang nói.
TPHCM hiện đã xây dựng được hệ sinh thái hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường học và doanh nghiệp. Hệ sinh thái này nhằm hỗ trợ các bên trong việc thương mại hóa nghiên cứu cũng như thay đổi công nghệ khi có nhu cầu.
“Tính đến thời điểm này, TPHCM đã kết nối với trên 40 tổ chức hỗ trợ là các cơ sở ươm tạo thuộc khu công nghệ cao, Công viên phần mềm Quang Trung, các trường đại học, không gian làm việc chung, quỹ đầu tư... Các mô hình KHCN khả thi cũng được Sở KHCN TPHCM kết nối với các nhà cố vấn, quỹ đầu tư trong và ngoài nước để tư vấn hoàn thiện mô hình kinh doanh, tìm kiếm thị trường và rót vốn.
Sở cũng đặt hàng nhiệm vụ khoa học và thu hút nhiều tổ chức, cá nhân, đơn vị tham gia. Qua kết quả nghiệm thu, Hội đồng khoa học đánh giá rất cao các dự án, công trình nghiên cứu bởi tính khả thi, giá thành thấp. Đây cũng là hoạt động kết hợp gián tiếp xây dựng đội ngũ nhân lực cho TP”, ông Phạm Văn Xu, Trưởng phòng Quản lý khoa học, Sở KHCN TPHCM nói.
