Âm nhạc cất tiếng hát vì một Việt Nam không khói thuốc

Cuộc thi sáng tác bài hát về phòng, chống tác hại của thuốc lá do Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế phối hợp với Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, không khói thuốc, âm nhạc tiếp tục chứng minh sức mạnh đặc biệt trong truyền thông thay đổi hành vi.

Lễ tổng kết và trao giải cuộc thi sáng tác bài hát về phòng, chống tác hại của thuốc lá đã khép lại hành trình bốn tháng phát động, thu hút sự tham gia của đông đảo tác giả, nhạc sĩ trên cả nước với hơn 100 tác phẩm dự thi, tạo nên một “kho âm nhạc” mới giàu giá trị tuyên truyền và có khả năng lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng.

Phát biểu tại buổi lễ, TS.BS. Hà Anh Đức, - Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa quốc gia, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Giám đốc Quỹ PCTH thuốc lá, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi, nhấn mạnh tình hình đáng lo ngại của việc sử dụng thuốc lá hiện nay, khi mỗi năm có hàng triệu người tử vong trên toàn thế giới vì các bệnh lý do hút thuốc, trong đó hơn 103.000 trường hợp là người Việt Nam.

TS.BS Hà Anh Đức khẳng định thuốc lá vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư, bệnh tim mạch và nhiều bệnh nguy hiểm khác, tiếp tục tạo gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, Việt Nam đã và đang trở thành một điểm sáng trong nỗ lực phòng, chống tác hại thuốc lá, đặc biệt với việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 173, quy định cấm thuốc lá điện tử từ năm 2025. Đây được xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc bảo vệ giới trẻ trước “làn sóng” sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

“Nhìn lại 30 năm trở lại đây, có thể tự tin rằng những nỗ lực vì môi trường không khói thuốc đã đem lại những thay đổi rõ rệt”, ông nhấn mạnh.

Đồng hành cùng xu hướng đó, âm nhạc trở thành phương tiện truyền tải thông điệp đầy cảm xúc và có sức thuyết phục cao. NSND Phạm Ngọc Khôi, Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam chia sẻ, Hội Nhạc sĩ luôn xem việc lan tỏa thông điệp về sức khỏe cộng đồng là trách nhiệm và sứ mệnh quan trọng.

Theo ông, nhiều năm qua, các nhạc sĩ đã chung tay cùng Bộ Y tế thực hiện các chiến dịch truyền thông, đưa những bài hát mang tinh thần nhân văn đến với đời sống, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, trong lành cho mọi người.

Trong bối cảnh số lượng người trẻ sử dụng thuốc lá mới gia tăng nhanh chóng, âm nhạc trở thành “chiếc cầu nối cảm xúc” hiệu quả để truyền tải thông điệp bảo vệ sức khỏe. Nhiều ca khúc dự thi không chỉ đề cập đến tác hại của thuốc lá truyền thống mà còn phản ánh kịp thời tính cấp bách của việc ngăn chặn các sản phẩm thuốc lá mới, phù hợp với định hướng của Nghị quyết 173/2024/QH15.

Theo Ban Tổ chức, các tác phẩm dự thi năm nay có sự đầu tư nghiêm túc cả về nội dung và hình thức. Nhiều bài hát sở hữu giai điệu trong sáng, dễ nghe, ca từ gần gũi, tạo cảm giác dễ nhớ, dễ hát, dễ lan tỏa. Chủ đề phản ánh cũng phong phú hơn, từ cảnh báo tác hại hút thuốc, lời nhắn gửi của gia đình, lời tâm sự của người trẻ cho đến khát vọng xây dựng một Việt Nam không khói thuốc.

Kết quả chung cuộc đã vinh danh những sáng tác tiêu biểu nhất. Giải Nhất thuộc về ca khúc “No smoking! Không hút thuốc!” (Nhạc và lời: Đào Minh Tâm). Hai giải Nhì được trao cho ca khúc “Vì một Việt Nam không khói thuốc” (Nhạc: Phan Huy Hà; Lời: Lê Phi Hùng) và “Lời của cha” (Nhạc và lời: Nguyễn Ngọc Hòa). Ở hạng mục Giải Ba, năm tác phẩm được công bố gồm “Chung tay đẩy lùi khói thuốc”, “Bỏ thuốc vì con”, “Bỏ thuốc lá cùng tôi”, “Bỏ thuốc bạn ơi” và “Hãy bỏ thuốc lá”. Ngoài ra, tám tác phẩm nhận Giải Khuyến khích và năm giải dành cho tác giả, nhóm tác giả có nhiều tác phẩm dự thi cũng được trao để ghi nhận nỗ lực sáng tạo của các nhạc sĩ.

Ban Tổ chức đánh giá, những ca khúc được vinh danh không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn mang tính ứng dụng cao trong tuyên truyền. Đây sẽ là nguồn tư liệu âm nhạc quan trọng, tiếp tục được sử dụng trong các chương trình truyền thông về sức khỏe học đường, sức khỏe thanh thiếu niên và phong trào xây dựng môi trường không khói thuốc tại các địa phương, cơ quan, trường học.

Sự lan tỏa của các ca khúc sẽ là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng mạnh mẽ, giúp cộng đồng nhận thức sâu hơn về tác hại của thuốc lá và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc bảo vệ bản thân và những người xung quanh.