Chiến tranh không chỉ tàn phá cơ sở hạ tầng và cuộc sống của người dân Ukraine, mà còn để lại những tổn thương tâm lý sâu sắc trong giới trẻ.

Hệ quả là tình trạng bắt nạt gia tăng đáng báo động tại nhiều trường học trên cả nước.
Những đoạn video ghi lại cảnh học sinh bị đánh đập, sỉ nhục và quay phim tung lên mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều tại Ukraine. Trong một video lan truyền trên Telegram và TikTok, một cậu bé đứng giữa vòng vây bạn học, mắt đỏ hoe, gần như không còn phản kháng.
Từng người một bước tới đấm vào mặt cậu, trong khi những người xung quanh cười cợt và dùng điện thoại ghi hình. Với nhiều chuyên gia giáo dục, đó không còn là những vụ việc cá biệt, mà là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng tâm lý âm thầm trong trường học Ukraine.
Bà Nadiya Leshik, chuyên gia giáo dục Ukraine, cho rằng tình trạng bạo lực học đường đã gia tăng rõ rệt kể từ sau xung đột giữa Nga và Ukraine. Ở giai đoạn đầu xung đột, toàn xã hội tập trung vào sự sống còn và an toàn, nên vấn đề bắt nạt chưa được chú ý đúng mức. Tuy nhiên theo thời gian, những tổn thương tinh thần tích tụ ở thanh thiếu niên bắt đầu bộc lộ bằng hành vi hung hăng và bạo lực.
“Nghe những tiếng súng nổ, bom rơi sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của tất cả mọi người, đặc biệt là trẻ em. Chúng tôi ghi nhận số thanh thiếu niên mắc chứng rối loạn lo âu và trầm cảm tăng mạnh từ sau xung đột”, bà Nadiya nói.
Một nghiên cứu của nhóm nghiên cứu thuộc Viện Giáo dục Mindset, Ukrane, cho thấy khoảng ba phần tư học sinh, sinh viên Ukraine đang có các triệu chứng căng thẳng tâm lý. Tuy nhiên, mỗi người phản ứng với áp lực theo những cách khác nhau. Có em thu mình và sợ hãi, nhưng cũng có em trở nên nóng nảy, dễ kích động và tìm cách khẳng định bản thân bằng việc hạ thấp người khác.
Em David, 14 tuổi, học sinh tại Trường Trung học số 45, Kyiv, kể lại nhiều bạn trẻ từng trải qua sang chấn tâm lý nên muốn chứng tỏ mình mạnh mẽ bằng cách làm tổn thương người khác.
Ở lớp em có nhiều bạn từng bị bắt nạt ở trường cũ và phải chuyển tới trường mới. Với nhiều học sinh phải di dời vì xung đột, việc thích nghi với môi trường mới đã khó khăn, nay còn đối mặt thêm sự cô lập và bạo lực tinh thần.
Theo bà Leshik, các trường học hiện đã quá tải và không thể tự giải quyết vấn đề nếu thiếu sự hỗ trợ từ gia đình. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh cũng đang phải vật lộn với mất mát, di dời hoặc áp lực chiến tranh nên khó theo sát con cái. Bà cảnh báo rằng cả một thế hệ trẻ em Ukraine đang lớn lên cùng những tổn thương tâm lý sâu sắc và xã hội không thể xem nhẹ tình trạng bạo lực giữa thanh thiếu niên.
Các cơ quan chức năng Ukraine bắt đầu chú trọng và tìm cách giải quyết vấn đề trên. Cảnh sát thường xuyên tới trường để hướng dẫn học sinh cách ứng phó với còi báo động không kích, nhận biết bom mìn và giữ an toàn. Bên cạnh đó là các buổi nói chuyện về bắt nạt học đường, đặc biệt là bắt nạt trên mạng.
Ông Yana Vitalievna, sĩ quan cảnh sát tại thủ đô Kyiv, Ukraine, cho biết: “Phần lớn các vụ bạo lực học đường hiện nay diễn ra trên không gian số. Những lời xúc phạm, đe dọa hay video làm nhục được lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, khiến nạn nhân chịu áp lực tâm lý kéo dài và khó thoát khỏi sự công kích”.