Gửi bình luận
Sức hút của nghề giáo đang trở lại, trong đó chính sách hỗ trợ người học là động lực quan trọng.
Tuy nhiên, Theo TS Trần Bá Trình - Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đầu vào cao mới chỉ là tiền đề; chất lượng đội ngũ giáo viên tương lai phụ thuộc quyết định vào quá trình đào tạo, năng lực nghề nghiệp và sự cam kết với nghề.
* Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã công bố điểm chuẩn đầu vào hệ đại học chính quy năm 2026. Nhìn từ kết quả tuyển sinh năm nay, ông đánh giá thế nào về xu hướng điểm chuẩn giữa các ngành?
- Điểm chuẩn năm 2026 đã được Trường Đại học Sư phạm Hà Nội công bố. Về cơ bản vẫn duy trì ở mức cao đối với các ngành đào tạo giáo viên. Đáng chú ý, nhóm ngành có điểm chuẩn cao không còn chỉ tập trung vào Sư phạm Toán, Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Tiếng Anh hay Sư phạm Lịch sử như những năm trước.
Năm nay, điểm chuẩn cao được mở rộng sang các ngành Sư phạm Vật lý, Sư phạm Hóa học, Sư phạm Sinh học, Sư phạm Địa lý và Giáo dục Tiểu học. Đây đều là những ngành có điểm chuẩn cao hơn so với năm ngoái.
Theo tôi, đây là tín hiệu đáng mừng và cho thấy sức hút của các ngành đào tạo giáo viên, đặc biệt là những môn học cơ bản trong hệ thống giáo dục phổ thông đang nhận được sự quan tâm của những học sinh có năng lực học tập tốt.
* Theo ông, đâu là nguyên nhân khiến sức hút của ngành sư phạm có xu hướng tăng trong những năm gần đây?
- Một trong những động lực lớn là chế độ, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với nhà giáo và sinh viên ngành sư phạm. Sự tôn vinh của xã hội đối với nghề giáo vốn là truyền thống, nhưng trong giai đoạn hiện nay đã được chuyển hóa thành những chính sách cụ thể.
Đặc biệt, chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm về học phí và chi phí sinh hoạt đã tạo điều kiện để học sinh giỏi, trong đó có học sinh ở những vùng khó khăn, có thêm cơ hội lựa chọn ngành sư phạm.
Khi những chính sách hỗ trợ được triển khai thực chất, người học có thể nhìn thấy rõ hơn con đường học tập và nghề nghiệp phía trước. Đây là yếu tố góp phần tạo sức hút đối với các ngành đào tạo giáo viên.
* Dù vậy có ngành điểm chuẩn giảm khá mạnh. Ông có thể lý giải như thế nào về hiện tượng này?
- Điểm chuẩn của một ngành được xác định trên nguyên tắc xét từ cao xuống thấp cho đến khi đủ chỉ tiêu. Vì vậy, trước hết phải xem chỉ tiêu của ngành đó nhiều hay ít. Một ngành tuyển nhiều sinh viên thì khả năng điểm chuẩn thấp hơn.
Thứ hai là số lượng nguyện vọng đăng ký vào ngành, đặc biệt là số thí sinh có điểm xét tuyển cao. Bên cạnh đó còn có thứ tự nguyện vọng của thí sinh.
Các biến số này khác nhau giữa từng ngành nên rất khó đưa ra một nguyên nhân chung cho việc điểm chuẩn tăng hoặc giảm.
Theo tôi, khi phân tích điểm chuẩn cần nhìn trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 năm mới có thể định hình được bức tranh chung về tuyển sinh. Nếu chỉ nhìn vào một năm thì rất khó đưa ra nguyên nhân thực sự thuyết phục.
* Đầu vào ngày càng cao sẽ tạo ra tác động như thế nào đối với chất lượng đội ngũ giáo viên trong tương lai?
- Đầu vào cao là tiền đề quan trọng, nhưng không có nghĩa là đầu ra sẽ tốt. Điểm đầu vào cao phản ánh năng lực học tập tốt của sinh viên. Tuy nhiên, quá trình đào tạo phải chuyển hóa năng lực học tập đó thành năng lực nghề nghiệp, đặc biệt là phẩm chất nhà giáo và sự cam kết với nghề.
Với các cơ sở đào tạo giáo viên, việc tiếp nhận những sinh viên có đầu vào cao vừa là niềm tự hào, vừa tạo áp lực trước sự tin tưởng, kỳ vọng của thí sinh, gia đình và xã hội.
Vì vậy, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đang tiếp tục đổi mới chương trình cũng như các điều kiện bảo đảm thực hiện chương trình. Mục tiêu là để những học sinh có đầu vào tốt, sau khi ra trường thực sự trở thành những giáo viên có năng lực chuyên môn, tình yêu và sự cam kết với nghề. Đó mới là thước đo cuối cùng của chất lượng đào tạo giáo viên.
* Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, giáo viên không chỉ cần chuyên môn mà còn phải có khả năng thích ứng với chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Chương trình đào tạo giáo viên sẽ thay đổi như thế nào để đáp ứng yêu cầu này – thưa ông?
- Một trong những giá trị cốt lõi của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội là sáng tạo và tiên phong. Vì vậy, nhà trường luôn đặt yêu cầu đi trước những xu hướng đổi mới của giáo dục phổ thông, hướng tới vai trò dẫn dắt trong hệ thống.
Trước yêu cầu chuyển đổi số và ứng dụng AI, nhà trường đã tiến hành rà soát tổng thể chương trình đào tạo của tất cả các ngành đào tạo giáo viên. Từ năm trước, nhà trường đã bổ sung môn Giáo dục số - môn học chung mà tất cả sinh viên các ngành đào tạo giáo viên đều phải học.
Bên cạnh đó, nhà trường đang tiếp tục rà soát chuẩn đầu ra, đồng thời tích hợp sâu năng lực số và AI trong toàn bộ chương trình đào tạo.
Lứa sinh viên trúng tuyển năm nay chính là lứa sinh viên đầu tiên được thụ hưởng chương trình đào tạo giáo viên có tích hợp năng lực số và trí tuệ nhân tạo. Chúng tôi kỳ vọng các em sẽ trở thành những hạt nhân đổi mới trong giai đoạn tới, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng AI trong giáo dục.
* Vậy cơ hội việc làm của sinh viên sư phạm hiện nay ra sao và nhà trường chú trọng vấn đề này như thế nào?
- Trường Đại học Sư phạm Hà Nội là cơ sở đào tạo. Vì vậy, điều tốt nhất nhà trường có thể làm là đào tạo sinh viên có năng lực chuyên môn tốt, chuẩn mực về đạo đức nghề nghiệp, đồng thời có tâm thế sẵn sàng và sự cam kết với các cơ sở giáo dục trong và ngoài công lập.
Qua khảo sát hằng năm, sinh viên các ngành cử nhân sư phạm, đặc biệt là Sư phạm Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý, có tỷ lệ việc làm rất cao, đúng chuyên môn.
Các em có khả năng phát huy năng lực và sớm khẳng định vị trí trong môi trường giáo dục. Đây cũng là kết quả của việc sinh viên được thụ hưởng những đổi mới, cập nhật trong chương trình đào tạo, trong đó có chuyển đổi số và tích hợp AI.
Tuy nhiên, để mở rộng hơn nữa cơ hội nghề nghiệp, chúng tôi mong muốn các sở GD&ĐT, các trường phổ thông cũng như doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện, mở ra những cơ hội việc làm ngày càng chất lượng và phong phú hơn cho sinh viên.
* Những chính sách mới liên quan đến nhà giáo, trong đó có Luật Nhà giáo, có tác động như thế nào đến tuyển sinh sư phạm trong thời gian tới?
- Các chính sách liên quan đến Luật Nhà giáo và những quy định pháp luật khác về giáo viên chắc chắn có tác động và hiện nay đang tạo những tác động tích cực đối với công tác tuyển sinh của nhà trường.
Tuy nhiên, bên cạnh chính sách hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập, chính sách tuyển dụng và đãi ngộ giáo viên sau khi tốt nghiệp cũng có ý nghĩa rất quan trọng.
Nếu sinh viên được thu hút bởi chính sách hỗ trợ học phí, sinh hoạt phí và sau khi ra trường tiếp tục nhận được chế độ đãi ngộ xứng đáng với nghề nghiệp thì những thực tế đó sẽ tiếp tục tạo sức hút đối với ngành sư phạm trong những năm tiếp theo.
Tuyển sinh sư phạm có điểm rất đặc biệt: những sinh viên tốt trúng tuyển vào ngành sư phạm sau 4-5 năm sẽ trở thành giáo viên. Chính họ sẽ là những người trực tiếp truyền cảm hứng và tư vấn nghề nghiệp cho học sinh của mình.
Nếu những giáo viên đó hạnh phúc với nghề, chắc chắn học sinh của họ cũng có thêm động lực để lựa chọn nghề giáo. Mỗi thầy cô giáo tốt không chỉ là hình mẫu về tri thức mà còn là hình mẫu về nhân cách để học sinh noi theo.
* Dư luận và các chuyên gia đang kỳ vọng có một kỳ thi chung dành cho khối ngành sư phạm. Ông nhìn nhận thế nào về khả năng này?
- Kỳ thi độc lập đánh giá năng lực (SPT) của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong năm vừa qua đã thu hút gần 40 cơ sở giáo dục đại học tin tưởng và sử dụng kết quả.
Hiện nay, nhà trường đang tiếp nhận thông tin từ các trường để thống kê tỷ lệ thí sinh trúng tuyển có sử dụng điểm thi SPT. Trên cơ sở dữ liệu đó, khoảng tháng 10/2026, nhà trường sẽ tiến hành sơ kết, từ đó đánh giá xem kỳ thi SPT trên thực tế có thể được coi là một kỳ thi chung của khối ngành sư phạm hay không.
Điểm đáng chú ý là SPT bám sát chương trình giáo dục phổ thông, có những nét tương đồng với kỳ thi tốt nghiệp THPT, đánh giá năng lực học sinh theo chuẩn đầu ra của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời bảo đảm khả năng phân hóa.
Không chỉ khối ngành sư phạm, kỳ thi SPT đang có sự lan tỏa sang các lĩnh vực khác như: y dược, kỹ thuật và công nghệ. Đặc biệt, trong năm học tới, khả năng cao các trường đại học y sẽ phối hợp với Trường Đại học Sư phạm Hà Nội để cùng xây dựng một phiên bản SPT phục vụ tuyển sinh y.
Điều đó cho thấy, một kỳ thi được xây dựng trên nền tảng chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm tính chuẩn mực và khả năng phân hóa có thể đáp ứng yêu cầu tuyển sinh của nhiều ngành đào tạo chủ chốt, trong đó có sư phạm và y - những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với nguồn nhân lực đất nước.
Xin cảm ơn ông!
Từ những thay đổi về chính sách và kết quả điểm chuẩn năm nay, trong thời gian tới, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội về cơ bản sẽ căn cứ vào quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT. Bên cạnh đó, nhà trường sẽ duy trì các phương thức tuyển sinh đã thực hiện trong 3-5 năm vừa qua, bởi các phương thức này đã tương đối ổn định và cho kết quả tốt cả về số lượng lẫn chất lượng đầu vào.
