Cựu sinh viên Đại học trà Vinh, anh Trầm Minh Thuần cùng các cộng sự đang hái "quả ngọt" từ thương hiệu gạo Hạt Ngọc Rồng.

Năm 2018, khi đang ổn định công việc trong cơ quan Nhà nước, anh Trầm Minh Thuần (33 tuổi) quyết định nghỉ việc, rủ những người bạn cùng trang lứa về quê thành lập Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Long Hiệp.
Từ những thửa ruộng ở xã Long Hiệp, Vĩnh Long (huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh cũ), một thương hiệu gạo ra đời. Tám năm sau, hành trình đưa tri thức, công nghệ và tư duy quản trị vào nông nghiệp đã đưa anh đến danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới”.
Quyết định nghỉ việc để về quê làm nông nghiệp không phải lựa chọn dễ dàng với Trầm Minh Thuần. Nhưng thay vì tiếp tục một công việc ổn định, anh cùng một số người bạn cùng trang lứa khởi nghiệp.
“Lúc đó, tôi và các bạn xác định nếu làm nông nghiệp thì phải làm theo hướng khác, phải có thương hiệu, có chất lượng, truy xuất nguồn gốc, quy chuẩn và vùng trồng”, anh Thuần chia sẻ.

Từ cách nghĩ đó, thương hiệu gạo Hạt Ngọc Rồng được hình thành. HTX không chỉ tập trung vào sản xuất lúa mà từng bước xây dựng vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và hệ thống nhận diện cho sản phẩm. Gạo Hạt Ngọc Rồng sau đó được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh và đạt danh hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp Quốc gia năm 2023.
Hiện HTX có 72 thành viên, phần lớn là nông dân trên địa bàn. Hạt Ngọc Rồng được tiêu thụ qua các kênh trực tuyến, cửa hàng đặc sản vùng miền, cửa hàng OCOP, đại lý kinh doanh gạo và các đơn vị phân phối thực phẩm tại TPHCM. Sản phẩm cũng đang được chào bán tại một số thị trường nước ngoài.
Mỗi năm, HTX tiêu thụ khoảng 40 - 60 tấn gạo Hạt Ngọc Rồng. Theo anh Thuần, sản lượng không lớn như các loại gạo hàng hóa thông thường bởi sản phẩm được định vị ở phân khúc gạo chất lượng cao, đóng gói và bán dưới thương hiệu riêng.
Từ một người làm việc trong lĩnh vực đất đai, anh Thuần dần trở thành người tổ chức sản xuất, kết nối nông dân và xây dựng thị trường cho sản phẩm nông nghiệp quê nhà. Với anh, đó cũng là cách để chứng minh rằng người nông dân hôm nay không nhất thiết chỉ gắn với chiếc cuốc, thửa ruộng, mà có thể làm nông nghiệp bằng kiến thức, công nghệ và tư duy kinh doanh.
Một trong những thay đổi rõ nhất tại HTX Nông nghiệp Long Hiệp là việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất. HTX hiện có một máy bay phun thuốc chính của HTX và hai máy của thành viên, phục vụ diện tích khoảng 150ha của các thành viên HTX.
Cùng với máy bay không người lái, HTX đầu tư hệ thống gàu tải lúa tự động với công suất hơn 8 tấn/giờ, thiết bị đóng gói, hút chân không và từng bước ứng dụng AI trong phân tích thị hiếu thị trường, quản lý và phân quyền công việc.
Điều đáng nói là công nghệ không được anh Thuần xem như những thiết bị để tạo hình ảnh hiện đại cho HTX. Mục tiêu cuối cùng vẫn là giải quyết những bài toán cụ thể của sản xuất, từ giảm sức lao động, nâng cao hiệu quả canh tác đến kiểm soát chất lượng và đưa sản phẩm đến đúng thị trường.

“Làm nông nghiệp bây giờ không thể chỉ tính chuyện làm ra sản phẩm. Mình phải nghĩ đến chất lượng, thị trường, thương hiệu và cả câu chuyện phía sau sản phẩm”, anh Thuần nói.
Tư duy ấy cũng lý giải vì sao sau khi rời giảng đường, anh Thuần lại có một hành trình khác: trở về với giảng đường để chia sẻ kinh nghiệm cho thế hệ trẻ.
Là cựu sinh viên Đại học Trà Vinh, anh Thuần hiện tham gia Hội đồng cố vấn khởi nghiệp của trường. Anh thường xuyên chia sẻ với sinh viên về khởi nghiệp, lập nghiệp và phát triển nông nghiệp; dành học bổng, tham gia các chương trình thiện nguyện và đón các đoàn sinh viên đến HTX tham quan, trải nghiệm mô hình sản xuất.
Không dừng ở hoạt động giao lưu, anh Thuần còn chủ động kết nối HTX với các trung tâm thuộc Đại học Trà Vinh. Trong đó có Trung tâm Thích ứng biến đổi khí hậu, để phối hợp nghiên cứu khoa học và tham gia những vấn đề liên quan đến chính sách phát triển nông nghiệp của địa phương.
Từ vị trí một người học, anh Thuần dần trở thành người kết nối giữa nhà trường và thực tiễn sản xuất. Anh cũng tham gia một số buổi đứng lớp, chia sẻ với sinh viên về khởi nghiệp, lập nghiệp và tinh thần làm chủ doanh nghiệp.

Với anh Thuần, đó là một vòng tròn đẹp của tri thức: học từ giảng đường, mang kiến thức về ruộng đồng, rồi từ thực tiễn quay trở lại chia sẻ với những người đang chuẩn bị bước vào đời.
Không chỉ tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động có trình độ từ đại học trở lên và hơn 40 lao động thời vụ tại địa phương, HTX còn trở thành nơi để người trẻ nhìn thấy một hướng đi khác từ nông nghiệp.
Năm 2025, khi miền Trung chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, anh Thuần mở kho gạo của HTX, cung cấp hơn 180 tấn gạo chất lượng cao với giá hỗ trợ cho các đoàn cứu trợ, tổng trị giá khoảng 540 triệu đồng.
Từ những thửa ruộng ở Long Hiệp, anh Thuần đang theo đuổi một mô hình mà ở đó người nông dân không chỉ sản xuất ra hạt gạo, mà còn làm chủ công nghệ, thương hiệu và thị trường; đồng thời có trách nhiệm với cộng đồng và thế hệ trẻ.
Danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới” vì thế không chỉ ghi nhận những thành quả của một HTX, mà còn là sự ghi nhận cho hành trình một người trẻ chọn trở về quê, dùng tri thức của mình để làm khác đi trên chính mảnh đất quê hương.