Trí tuệ nhân tạo (AI), y học chính xác và chăm sóc cá thể hóa đang tái định hình toàn diện ngành y tế, nên việc đào tạo nhân lực phải thay đổi.

Ngày 22/5, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU) đã tổ chức Hội nghị khoa học dược lần thứ IV với chủ đề “Dược học trong kỷ nguyên số: Đổi mới - Hội nhập - Phát triển bền vững”, với sự góp mặt của hàng trăm chuyên gia, giảng viên và sinh viên ngành dược. Sự kiện không chỉ là diễn đàn học thuật mà còn là nơi các nhà giáo dục xác lập lại "chuẩn năng lực" cho thế hệ dược sĩ tương lai
TS.DS Cao Hưng Thái, Chủ tịch Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam, đã đưa ra góc nhìn về tính tất yếu của chuyển đổi số. Theo TS Thái, các Nghị quyết của Bộ Chính trị (Nghị quyết 57, 71, 72) cho thấy chuyển đổi số là động lực quan trọng để đổi mới căn bản và toàn diện phương pháp dạy học.
Theo ông Thái, việc ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo sẽ giúp mô phỏng thực hành, kết nối nhà trường với các cơ sở y tế và doanh nghiệp. Điều này có ý nghĩa then chốt trong việc rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn. Đặc biệt, trong bối cảnh dịch bệnh và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, hệ thống y tế số sẽ giúp vận hành linh hoạt và thích ứng nhanh với các tình huống khẩn cấp.
Ông Thái cũng nhấn mạnh: chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở nghiên cứu mà còn giúp minh bạch hóa thông tin, tối ưu hóa nguồn lực đào tạo và hỗ trợ quản lý dược, kiểm nghiệm thuốc một cách hiệu quả hơn.

Tiếp nối quan điểm về sự thay đổi chuẩn năng lực, PGS.TS.DS Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, cho rằng diện mạo ngành dược đang thay đổi từng ngày. Bà Thủy khẳng định, môi trường học thuật hiện đại không chỉ nằm ở cơ sở vật chất mà phải là nơi nuôi dưỡng tinh thần nghiên cứu và trách nhiệm xã hội.
"Người dược sĩ của thế kỷ XXI không chỉ làm nhiệm vụ cung ứng thuốc thuần túy. Họ cần trở thành nhà tư vấn điều trị, nhà nghiên cứu và quản lý dữ liệu sức khỏe. Đây chính là cầu nối quan trọng giữa công nghệ và việc chăm sóc người bệnh thực tế", PGS.TS.DS Nguyễn Thị Thu Thủy nhấn mạnh.
Một trong những nội dung trọng tâm thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn là ứng dụng AI trong nghiên cứu dược phẩm. GS.TS Thái Khắc Minh đã chỉ ra AI đang hiện diện ở hầu hết các giai đoạn từ sàng lọc hoạt chất, thiết kế thuốc bằng học máy đến dự đoán độc tính.
Việc ứng dụng công nghệ này giúp rút ngắn đáng kể thời gian nghiên cứu và giảm chi phí thử nghiệm lâm sàng, vốn là rào cản lớn nhất của ngành dược bấy lâu nay. Tuy nhiên, GS Minh cũng lưu ý sinh viên và các nhà nghiên cứu cần nhận diện rõ những thách thức về chất lượng dữ liệu đầu vào và các vấn đề đạo đức y sinh khi công nghệ can thiệp sâu vào sức khỏe con người.

Ở góc độ quốc tế, ThS Marilou S. Basa, Đại học Tây Nam PHINMA (Philippines) chia sẻ kinh nghiệm về việc chuyển từ đào tạo dựa trên kiến thức sang đào tạo dựa trên năng lực. Trong môi trường y tế liên ngành, dược sĩ phải lấy người bệnh làm trung tâm, đòi hỏi năng lực thích ứng và khả năng làm việc nhóm rất cao.
Hội nghị ghi nhận gần 100 báo cáo khoa học, trong đó diễn đàn khoa học trẻ chiếm vị thế nổi bật với các đề tài gắn liền với thực tế dân sinh. Thay vì những nghiên cứu lý thuyết xa rời, các dược sĩ tương lai đã đi sâu vào những vấn đề thực tế tại các bệnh viện lớn từ Đồng Nai đến TPHCM.
Có những nhóm sinh viên dành thời gian phân tích danh mục thuốc tại bệnh viện tuyến tỉnh để tìm cách tối ưu hóa chi phí cho người nghèo. Có nhóm lại quan tâm đến mức độ hài lòng của bệnh nhân khi điều trị kết hợp giữa y học cổ truyền và hiện đại cho các bệnh xương khớp.
Về mặt bào chế, sức sáng tạo của giới trẻ cũng dựa trên nền tảng dược liệu bản địa. Những nguyên liệu dân gian quen thuộc như lá vối nay đã được nghiên cứu để tổng hợp thành các dạng gel nano bạc trị mụn hiệu quả.
Hay những loại thuốc thông dụng như paracetamol, ibuprofen cũng được tìm cách cải thiện độ hòa tan bằng kỹ thuật mới, giúp người bệnh hấp thụ thuốc tốt hơn và giảm tác dụng phụ.

Trong tiến trình hội nhập, tiềm năng dược liệu Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn. TS Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu, cho rằng đã đến lúc cần thay đổi từ việc khai thác thô sang phát triển chuỗi giá trị.
Việc tiêu chuẩn hóa chất lượng vùng trồng theo chuẩn GACP-WHO, ứng dụng công nghệ nano và sử dụng công nghệ số để truy xuất nguồn gốc chính là chìa khóa để dược liệu Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Hội nghị đã chỉ ra rằng đào tạo ngành dược trong kỷ nguyên số không chỉ là dạy về các hoạt chất, mà cần đào tạo ra những con người có tư duy hệ thống, biết làm chủ công nghệ và luôn đặt lợi ích người bệnh lên hàng đầu. Đây là hướng đi bắt buộc để nguồn nhân lực dược sĩ Việt Nam có thể đứng vững và hội nhập toàn cầu.
Năm học 2026–2027, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng áp dụng nhiều chính sách học bổng tuyển sinh. Đáng chú ý, thí sinh đăng ký ngành Dược có cơ hội tiếp cận học bổng Hippocrates với giá trị lên đến 100 triệu đồng toàn lộ trình đào tạo, bên cạnh các suất học bổng thủ khoa, IELTS và học bổng tài năng dành cho những hồ sơ có thành tích nổi bật.