Tuyên Quang tạo dựng “đường đi” ngắn hơn từ lớp học nghề đến việc làm, giúp người lao động có cơ hội lập nghiệp trên chính quê hương.
Thay vì đào tạo nghề theo khả năng sẵn có, việc nắm bắt nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp để định hướng nghề nghiệp, tổ chức đào tạo đang được Tuyên Quang chú trọng. Đây được xem là một trong những giải pháp giúp người học sau đào tạo có cơ hội tìm được việc làm phù hợp, hạn chế tình trạng học nghề nhưng khó tìm việc.
Cùng với quá trình thu hút đầu tư, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang xuất hiện nhiều dự án, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong các lĩnh vực may mặc, chế biến lâm sản, sản xuất linh kiện điện tử, thương mại và du lịch. Sự phát triển của các ngành này kéo theo nhu cầu lớn về lao động ở nhiều vị trí khác nhau.
Đáng chú ý, nhu cầu nhân lực không chỉ tập trung ở khu vực sản xuất công nghiệp mà ngày càng mở rộng sang dịch vụ, du lịch, thương mại. Riêng Vinpearl Tuyên Quang có nhu cầu tuyển hơn 1.000 vị trí tại các phân khu như khu vui chơi, sân golf, khu suối khoáng và khách sạn; một số doanh nghiệp may mặc, sản xuất cũng có nhu cầu tuyển dụng từ hàng trăm đến khoảng 1.000 lao động.

Thực tế này đặt ra yêu cầu đối với giáo dục nghề nghiệp là chương trình, ngành nghề và quy mô đào tạo cần được điều chỉnh sát hơn với thị trường lao động.
Ông Nguyễn Đức Chính, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm và Lưu trữ lịch sử, cho biết đơn vị chủ động làm việc với các nhà đầu tư ngay từ khi dự án triển khai để nắm nhu cầu về số lượng và trình độ chuyên môn. Trên cơ sở đó, Trung tâm phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, hướng tới việc người lao động sau đào tạo có thể tham gia làm việc ngay.
Cách làm này cho thấy vai trò của giáo dục nghề nghiệp không dừng ở việc cung cấp một tấm chứng chỉ nghề. Quan trọng hơn, đào tạo phải giúp người học hình thành năng lực nghề nghiệp thực tế, đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm.
Đối với một tỉnh miền núi còn nhiều lao động ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, việc đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế càng có ý nghĩa. Người dân có thêm lựa chọn: học nghề để vào doanh nghiệp, chuyển đổi việc làm hoặc phát triển các hoạt động dịch vụ ngay tại địa phương.
Một trong những kết quả dễ nhận thấy của việc gắn đào tạo nghề với thị trường lao động là người dân có thêm cơ hội tìm việc mà không nhất thiết phải rời quê.
Trước đây, nhiều lao động trẻ ở các xã vùng cao Tuyên Quang phải tìm đến các tỉnh, thành khác để làm công nhân. Việc xa gia đình kéo theo nhiều chi phí sinh hoạt và áp lực trong cuộc sống. Khi các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, dịch vụ phát triển ngay trên địa bàn, khoảng cách từ nơi ở đến nơi làm việc được rút ngắn.
Anh Hoàng Văn Cảnh, ở phường Mỹ Lâm, hiện làm xây dựng tại Dự án Vinpearl Tuyên Quang cho biết, thu nhập trung bình của anh trên 15 triệu đồng/tháng. Với anh, việc quê hương có thêm các dự án, doanh nghiệp lớn đồng nghĩa người lao động có thêm cơ hội việc làm và cải thiện thu nhập mà không phải đi xa.
Từ góc độ địa phương, giải quyết việc làm cũng được xác định là một giải pháp quan trọng trong giảm nghèo. Ông Ma Công Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Bình An, cho biết địa phương phối hợp tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm, ưu tiên kết nối với các doanh nghiệp tuyển dụng lao động trong tỉnh; đồng thời khuyến khích người dân phát triển kinh doanh, dịch vụ để tạo việc làm tại chỗ.
Từ đầu năm đến nay, xã Bình An có hơn 200 lao động đi làm tại các khu, cụm công nghiệp trong và ngoài tỉnh, với thu nhập bình quân từ 7 đến trên 10 triệu đồng/người/tháng.

Để việc học nghề thực sự đến được với người dân, công tác tư vấn, hướng nghiệp và kết nối cung - cầu lao động cũng được tăng cường. Các phiên giao dịch việc làm định kỳ, lưu động được tổ chức đến xã, thôn, bản vùng sâu, vùng xa; qua đó giúp người lao động tiếp cận thông tin tuyển dụng và lựa chọn nghề nghiệp phù hợp.
Trong tháng 9/2026, toàn tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm, học nghề cho gần 45.000 lượt người lao động. Nhiều người có việc làm sau khi trực tiếp gặp gỡ nhà tuyển dụng.
Những con số này cho thấy đào tạo nghề chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong mối liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp - doanh nghiệp - người học - thị trường lao động.
Trong đó, doanh nghiệp cung cấp thông tin về nhu cầu nhân lực; cơ sở giáo dục nghề nghiệp đảm nhiệm đào tạo kỹ năng; cơ quan chức năng làm nhiệm vụ kết nối, tư vấn; còn người lao động chủ động lựa chọn nghề, nâng cao năng lực và tìm kiếm cơ hội việc làm.
Với Tuyên Quang, hướng đi này không chỉ góp phần giải quyết việc làm trước mắt mà còn tạo nền tảng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương. Khi người lao động được đào tạo đúng nghề, có việc làm và thu nhập ổn định, hiệu quả của giáo dục nghề nghiệp được thể hiện trực tiếp trong đời sống.
Từ lớp học nghề đến vị trí việc làm trong doanh nghiệp, từ những kỹ năng được đào tạo đến thu nhập của mỗi gia đình, giáo dục nghề nghiệp đang trở thành một mắt xích quan trọng trong bài toán phát triển nguồn nhân lực và giảm nghèo bền vững ở Tuyên Quang.