Gửi bình luận
Nhiều giáo viên nhận định đề thi ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 có độ khó cao hơn những năm trước. Phổ điểm dự báo ở mức 6-8 điểm, trong khi số lượng bài thi đạt từ 8 điểm trở lên có thể giảm đáng kể.
Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 (Ảnh: Đỗ Ngọc Lưu).
Ngay sau khi kết thúc buổi thi môn ngữ văn chiều 10/6, nhiều giáo viên đã đưa ra những nhận định ban đầu về đề thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Điểm chung trong các đánh giá là đề thi vẫn bám sát cấu trúc mà Bộ GD&ĐT đã công bố trước đó nhưng yêu cầu cao hơn về khả năng đọc hiểu, tư duy phân tích và vận dụng kiến thức vào thực tiễn, thay vì chỉ tái hiện kiến thức hoặc trình bày những quan điểm mang tính chung chung.
Đề thi hay nhưng khó
Theo thầy Võ Minh Nghĩa, thành viên Hội đồng bộ môn ngữ văn TPHCM, Tổ trưởng chuyên môn ngữ văn Cụm chuyên môn số 6 THPT, giáo viên Trường THPT Nguyễn Du (TPHCM), đề thi năm nay là một bước tiến trong cách đánh giá năng lực học sinh.
Thầy Nghĩa nhận xét đề thi là một bước tiến của Bộ GD&ĐT khi đặt học sinh vào “Kỷ nguyên vươn mình”. Khi tăng độ khó của đề lên đáng kể, đề thi đánh vào thực lực của học sinh, đánh vào tri thức và cả quá trình rèn luyện", thay vì tạo cơ hội cho việc học thuộc hoặc trả lời theo những khuôn mẫu có sẵn.
Theo thầy Nghĩa, về cấu trúc, đề thi vẫn bám sát định dạng mà Bộ GD&ĐT đã công bố từ trước. Các lệnh hỏi rõ ràng, tường minh, giúp thí sinh xác định chính xác yêu cầu và phạm vi kiến thức cần vận dụng.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở nội dung và mức độ tư duy mà đề yêu cầu.
Ngữ liệu đọc hiểu là một văn bản nghị luận mới, được xuất bản trong năm 2026. Dù độ dài phù hợp quy định, cách viết mang tính học thuật, giàu tính văn chương và nghệ thuật khiến việc đọc để hiểu trở thành thử thách thực sự với nhiều thí sinh.
Ở phần đọc hiểu, 2 câu đầu được đánh giá tương đối dễ, chủ yếu nhằm đảm bảo yêu cầu cơ bản. Tuy nhiên, từ câu 3 đến câu 5, độ khó tăng lên rõ rệt.
Đặc biệt, câu 4 yêu cầu học sinh xác định luận đề, hệ thống luận điểm và nhận xét mối liên hệ giữa chúng. Theo thầy Nghĩa, đây là dạng câu hỏi đòi hỏi kỹ năng đọc hiểu văn bản nghị luận bài bản; chỉ cần xác định sai luận đề hoặc luận điểm, thí sinh rất dễ mất điểm.
Trong khi đó, câu 5 yêu cầu người học đề xuất giải pháp sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hiệu quả nhằm tạo ra sự cộng hưởng trí tuệ. Đây không phải câu hỏi nêu quan điểm đơn thuần mà đòi hỏi các giải pháp cụ thể, có tính ứng dụng cao.
"Những câu trả lời mang tính khẩu hiệu hoặc chung chung rất khó đạt điểm tối đa", thầy Nghĩa nhận định.
Đề thi ngữ văn hay nhưng khó là nhận định của nhiều giáo viên (Ảnh: Bảo Quyên).
Theo cô Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên ngữ văn, Trường THPT chuyên Chu Văn An, Hà Nội, nhìn chung đây là một đề thi hay và khó, đồng nghĩa với độ phân hóa cao và cũng là một thử thách không nhỏ với nhiều thí sinh trong cả nước.
“Tôi đánh giá cao sự kết hợp giữa cái mới của thời đại kỹ thuật công nghệ với những giá trị muôn đời trong cuộc sống con người. Từ sự phát minh máy in năm 1440, đề đặt ra những vấn đề về “cộng hưởng trí tuệ”, về giải pháp để tạo ra những Stevev Job Việt Nam… Đó là những cái mới, là sự cập nhật khơi thức hứng thú và khả năng sáng tạo cho học trò”, cô Tuyết nhận định.
Đối với câu hỏi liên quan đến vòng đời của những chiếc lá lại, theo nữ giáo viên, đây như một khoảng lặng của suy tư và cảm xúc, điều rất cần với tâm hồn, tình cảm của con người, đặc biệt trong thời đại mà khi đăng nhập vào 1 phần mềm, con người phải nhấn mã để xác minh: “Tôi không phải là robot”.
Đồng quan điểm, thầy Đỗ Đức Anh, giáo viên Trường THPT Bùi Thị Xuân (TPHCM), nhận định đề thi hay, vấn đề tiếp cận với xu hướng hiện đại (công nghệ và trí tuệ nhân tạo) nhưng khó, có tính phân hóa cao.
Ngữ liệu đọc hiểu là một văn bản nghị luận hay, độ dài vừa phải, hệ thống câu hỏi không thiên về thuộc lòng mà thí sinh phải hiểu mới làm tốt. Câu 5 phần đọc hiểu khá hay, là một dạng câu ở mức độ vận dụng, bắt buộc học sinh phải tư duy tốt mới xử lý được.
"Cấu trúc đề giống năm 2025 nhưng toàn bộ đề thi có nhiều thay đổi về cách chọn thể loại và hệ thống câu hỏi khiến nhiều thí sinh bất ngờ", thầy Đức Anh nhận định.
Phần làm văn là "bài kiểm tra" thực sự về năng lực
Một trong những điểm được nhiều giáo viên quan tâm là câu nghị luận xã hội 200 chữ với yêu cầu trả lời câu hỏi: "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?".
Theo thầy Đỗ Đức Anh, giáo viên Trường THPT Bùi Thị Xuân (TPHCM), đây là một đề hay nhưng cũng hơi vĩ mô, đòi hỏi lớn và có vẻ "quá sức" với lứa tuổi 18.
"Đây là vấn đề lớn, đòi hỏi tư duy xã hội và khả năng nhìn nhận thực tiễn sâu sắc", thầy Đức Anh cho biết.
Đề thi ngữ văn tốt nghiệp THPT năm 2026 (Ảnh: Nam Anh).
Thầy Võ Minh Nghĩa cũng cho rằng việc đề thi 2 lần yêu cầu thí sinh đề xuất giải pháp - ở cả phần đọc hiểu và nghị luận xã hội - cho thấy định hướng của Bộ GD&ĐT trong việc đánh giá khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế thay vì chỉ trình bày lý thuyết.
Ở câu nghị luận văn học, thí sinh phải phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của nhà thơ Nguyễn Đình Thi. Đây được xem là phần có khả năng phân hóa mạnh nhất.
Theo các giáo viên, bài thơ sử dụng nhiều hình ảnh mang tính biểu tượng, gợi suy tư về triết lý nhân sinh. Học sinh khó có thể hiểu hết chiều sâu tác phẩm chỉ sau một lần đọc.
"Nếu không nắm được tầng nghĩa biểu tượng và triết lý của bài thơ, nhiều em rất dễ sa vào việc kể lại hoặc diễn xuôi nội dung tác phẩm thay vì phân tích", thầy Nghĩa nhận xét.
Dự báo phổ điểm giảm, điểm 9 sẽ hiếm
Từ những yêu cầu về tư duy và kỹ năng mà đề thi đặt ra, nhiều giáo viên dự báo phổ điểm môn ngữ văn năm nay sẽ có sự phân hóa mạnh.
Theo cô Nguyễn Thị Quỳnh Anh, giáo viên môn ngữ văn tại Tuyensinh247.com, đề thi vẫn bảo đảm đánh giá được năng lực đại trà học sinh nhưng đồng thời đủ sức phục vụ mục tiêu tuyển sinh đại học.
Cô dự đoán phổ điểm trung bình của môn ngữ văn năm nay dao động 7,5-8,5 điểm, trong đó nhóm điểm xuất hiện nhiều nhất có thể nằm trong khoảng 7,5-8 điểm.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi, đông nhất lịch sử (Ảnh: Bảo Quyên).
Trong khi đó, thầy Đỗ Đức Anh cho rằng phổ điểm năm 2026 nhiều khả năng thấp hơn năm 2025.
"Dự đoán điểm 6-7 sẽ chiếm số lượng lớn. Điểm 8 sẽ ít hơn hẳn và sẽ không có “mưa điểm 9” như những năm trước", thầy nói.
Các giáo viên cùng nhận định rằng đề thi năm nay đánh dấu xu hướng tiếp tục nâng cao yêu cầu về năng lực đọc hiểu, tư duy phản biện và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Điều này không chỉ góp phần hạn chế học tủ, học thuộc lòng mà còn tạo ra sự phân hóa rõ rệt hơn trong quá trình xét tuyển đại học bằng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT.
