Gửi bình luận
Dù có hệ thống đại học liên ngành và nguồn lực lớn với hàng trăm chuyên gia công nghệ sinh học, lãnh đạo ĐH Quốc gia TPHCM vẫn trăn trở khi khả năng chuyển giao thành sản phẩm thương mại còn hạn chế.
Nội dung này được đề cập tại hội thảo khoa học quốc gia “Chiến lược phát triển công nghệ sinh học giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Hội thảo thực hiện mục tiêu Nghị quyết 36-NQ/TW nhằm đưa Việt Nam vào nhóm 10 quốc gia hàng đầu châu Á về công nghệ sinh học do Đại học (ĐH) Quốc gia TPHCM phối hợp cùng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM, thông tin thị trường công nghệ sinh học toàn cầu trong năm 2025 ước tính khoảng 1.800 tỷ đô la Mỹ và được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới, với con số gấp đôi vào năm 2030.
Theo một số thống kê, thị trường này tại Việt Nam hiện nay là khoảng 1,5 tỷ đô la, tức chỉ chiếm chưa đến 0,1% thị trường thế giới. Đối sánh với thị trường của các quốc gia trong khu vực châu Á, ước tính Trung Quốc gấp Việt Nam khoảng 100 lần, Nhật Bản khoảng 55 lần, Hàn Quốc 28 lần và Ấn Độ khoảng 25 lần.
“Chúng tôi rất trăn trở với những con số này. ĐH Quốc gia TPHCM có thế mạnh của một hệ thống đại học liên ngành, có nguồn lực dồi dào về trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học với hơn 250 chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực này. Tuy nhiên, việc chuyển giao thành sản phẩm thương mại còn rất hạn chế”, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai cho hay.
Theo bà Mai, cần tập trung nguồn lực để sánh kịp với các quốc gia trong khu vực để không lỡ nhịp với sự tăng trưởng thần tốc của lĩnh vực công nghệ sinh học.
Theo báo cáo của Đại học Quốc gia TPHCM, hiện đơn vị này có 175 tiến sĩ, 65 giáo sư và phó giáo sư trong lĩnh vực công nghệ sinh học. Giai đoạn 2020-2025, đại học này đào tạo hơn 4.700 sinh viên đại học, hơn 1.200 thạc sĩ và 125 tiến sĩ.
Từ năm 2023, số lượng và chất lượng công bố quốc tế tăng mạnh, riêng công nghệ sinh học và các ngành liên quan chiếm tới 30% tổng công bố của toàn ĐH Quốc gia TPHCM.
Ông Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương - chủ trì hội thảo - nhấn mạnh thực tiễn đặt ra yêu cầu và nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển lĩnh vực công nghệ sinh học.
Một số nội dung cần triển khai như thống nhất cách tiếp cận theo hướng lấy sản phẩm, thị trường và hệ thống tiêu chuẩn chất lượng làm trung tâm; nhận diện đầy đủ, thẳng thắn và không né tránh các “điểm nghẽn” đang cản trở sự phát triển của ngành công nghệ sinh học; giai đoạn 2026-2030; tập trung triển khai một số định hướng hành động trọng tâm theo hướng đồng bộ giữa làm chủ công nghệ lõi, hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn lực.
Về “điểm nghẽn” cản trở sự phát triển của ngành công nghệ sinh học, ông Huỳnh Thành Đạt cho hay chúng ta còn nhiều hạn chế về thể chế và thủ tục hành chính, cơ chế thử nghiệm và quản trị rủi ro chưa thực sự phù hợp với đặc thù của lĩnh vực công nghệ sinh học.
Sự liên kết giữa nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp chưa thật sự hình thành được các chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ nghiên cứu đến thương mại hóa. Hạ tầng và các nền tảng dùng chung như phòng thí nghiệm đạt chuẩn, trung tâm kiểm chuẩn, cơ sở thử nghiệm, hệ thống dữ liệu sinh học còn phân tán, thiếu tính đồng bộ và chưa đạt chuẩn quốc tế.
Nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là đội ngũ vừa giỏi nghiên cứu vừa có khả năng quản trị công nghệ, kết nối với khu vực công nghiệp, thực hiện thương mại hóa kết quả nghiên cứu vẫn còn thiếu.
Ông Huỳnh Thành Đạt đề nghị Đại học Quốc gia TPHCM phát huy vai trò hạt nhân trong nghiên cứu liên ngành, kết nối các lĩnh vực y - dược, nông nghiệp, môi trường với khoa học dữ liệu và công nghệ số; đẩy mạnh mô hình hợp tác đại học - doanh nghiệp; chủ trì các chương trình khoa học - công nghệ dài hạn gắn với sản phẩm cụ thể…
