Quy trình 7 bước của ngân hàng và lỗ hổng trong vụ ‘siêu lừa’ Hà Thành

Theo Luật Các tổ chức tín dụng 2010, để có giá trị thi hành, NH phải gửi các quy định nội bộ về cho vay đến NH Nhà nước để cơ quan này kiểm tra, giám sát. Vì vậy, luật sư của bị cáo Quỳnh Hương đề nghị làm rõ việc báo cáo của VAB tới NH Nhà nước và việc phê duyệt của NH Nhà nước (nếu có) đối với các quy trình, nghiệp vụ có đúng quy định pháp luật.

Phạm tội vì tin tưởng khách hàng VIP

Trong phần tranh luận, bị cáo Hà Thành nhận tội nhưng xin giảm nhẹ hình phạt. Trong thời gian tạm giam, bị cáo đã nhận thức sai phạm của mình. Bị cáo có con gái mắc bệnh hiểm nghèo, mong được sớm trở về để chăm sóc cho con.

Đa phần các bị cáo xin giảm nhẹ hình phạt với lý do tin tưởng Hà Thành là khách hàng VIP hoặc chịu sự chỉ đạo, ép buộc từ cấp trên nên làm sai quy định.

Làm rõ quy định nội bộ

Cũng liên quan đến bị cáo Quỳnh Hương, công văn gửi tới cơ quan điều tra của VAB xác định khi cho vay cầm cố bằng sổ tiết kiệm, nhân viên NH phải tuân thủ các quy trình tại Quyết định 1760 và Quyết định 588.

Cáo trạng xác định Quỳnh Hương đã ký trên tờ trình thẩm định đề xuất cấp tín dụng ở mục Cấp kiểm soát đề xuất cấp tín dụng quy định nhưng đã không thực hiện đúng quy trình thẩm định; không thẩm định người có tài sản đảm bảo để đảm bảo người này đồng ý cho Hà Thành hoặc người của Hà Thành dùng sổ tiết kiệm làm tài sản đảm bảo để đảm bảo cho khoản vay hay không…

Luật sư bào chữa cho bị cáo Quỳnh Hương cho rằng sản phẩm cho vay cầm cố số dư tiền gửi là một sản phẩm đặc thù, chỉ áp dụng theo quy trình đã được quy định tại Quyết định 588 chứ không phải áp dụng cả Quyết định 588 và Quyết định 1760.

Điều này cũng thể hiện ở sự khác biệt ngay tại các bước thực hiện trong hai quy trình này. Ví dụ, quy trình cho vay bảy bước của Quyết định 588 nêu trách nhiệm của giao dịch viên tại quầy (tư vấn, tiếp nhận hồ sơ, định giá, thẩm định khách hàng) và kiểm soát viên (soạn thảo, ký kết hợp đồng). Thẩm quyền phê duyệt khoản vay thuộc giám đốc PGD/chi nhánh. Việc phong tỏa, hạch toán, nhập kho, giải trên hệ thống phần mềm Flexcube do giao dịch viên và kiểm soát viên tại quầy. Kiểm soát tín dụng hội sở thực hiện việc theo dõi sau cho vay…

Còn theo Quyết định 1760 thì chuyên viên quan hệ khách hàng là người trực tiếp làm việc với khách hàng, thẩm định hồ sơ, lập hồ sơ xét duyệt... Luật sư cho rằng bị cáo Quỳnh Hương là trưởng Phòng khách hàng cá nhân, không có chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn can thiệp vào nghiệp vụ cho vay, cầm cố số dư tiền gửi của quầy giao dịch.

Bị cáo Đức bị truy tố vì phát hành hợp đồng tiền gửi đồng sở hữu trái quy định của NH. Tuy nhiên, luật sư bào chữa cho bị cáo Đức cho biết NH này có giấy ủy quyền vào năm 2017 cho phó giám đốc chi nhánh, trưởng PGD ký các loại hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn hoặc không kỳ hạn với khách hàng cá nhân, tổ chức.