Theo một số chuyên gia, Bộ GD&ĐT cần chiến lược lâu dài về kỳ thi vào lớp 10, thay vì liên tục thay đổi hoặc tập trung lựa chọn thi 2 hay 3 môn.
Theo phương án Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến một số địa phương, kỳ thi vào lớp 10 công lập sẽ giảm từ 3 môn xuống 2, chỉ gồm toán và văn.
Nội dung được nêu trong Công văn số 4991/BGDĐT-GDPT ngày 31/7/2026, Bộ GD&ĐT đề nghị Sở GD&ĐT Hà Nội, TPHCM và Hải Phòng nghiên cứu, góp ý dự thảo Thông tư quy định về tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT.
Theo Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT đang áp dụng cho kỳ tuyển sinh năm học 2026-2027, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 gồm môn ngữ văn, toán và một môn thi/bài thi thứ ba do Sở GD&ĐT lựa chọn. Như vậy, điểm mới cốt lõi trong dự thảo là bỏ môn thi thứ ba này.

Học sinh thi vào lớp 10 THPT năm 2026 tại Hà Nội (Ảnh: Hải Long).
Chia sẻ với phóng viên Dân trí về dự kiến trên đây, ông Nguyễn Quang Tùng, Hiệu trưởng Trường THPT Lô mô nô xốp (Hà Nội), cho rằng nhà trường và phụ huynh học sinh cần chiến lược cụ thể, lâu dài, thay vì liên tục thay đổi.
“Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 14/2/2025, tới nay mới thực hiện được 2 năm, chưa đủ một vòng 3 năm chọn môn thi thứ 3.
Việc dự kiến thay đổi phương thức thi vào lớp 10 khiến phụ huynh và giáo viên lo lắng. Bộ GD&ĐT cần có chiến lược khoa học, bài bản, lâu dài”, theo ông Tùng.
Nếu được lựa chọn, ông Tùng mong muốn tiếp tục thi 3 môn như hiện nay.
Về thông tin Sở GD&ĐT Hà Nội dự kiến có lộ trình xét tuyển vào lớp 10 THPT công lập bằng hình thức xét tuyển thay cho việc thi tuyển như hiện nay, theo quan điểm của ông Tùng, việc này nên có lộ trình sau 2-3 năm nữa.
“Việc này hoàn toàn có thể thực hiện được khi các giải pháp lớn được thực hiện đồng bộ như: Xây thêm trường THPT; đánh giá ở khối THCS (có thể chỉ cần ở khối 8, 9 thay vì cả 4 năm THCS) được đồng đều và toàn thành phố chung một chuẩn kiến thức, kỹ năng trong các bài đánh giá; công tác truyền thông tốt để phụ huynh học sinh bớt kỳ vọng vào trường top”…, ông Tùng đề xuất.
Chuyên gia này cũng cho rằng, không nhất thiết toàn thành phố xét tuyển ngay, có thể lựa chọn thử nghiệm tại một số khu vực trung tâm.

Chuyên gia cho rằng, nên có cách tuyển sinh vừa công bằng, vừa giảm áp lực (Ảnh: Ngọc Lưu).
Ông Đào Tuấn Đạt, Hiệu trưởng Trường THPT Anhxtanh (Hà Nội) cho rằng, trong bối cảnh học sinh tốt nghiệp THCS tăng nhanh, số chỗ học ở THPT công lập có hạn, câu hỏi đặt ra không chỉ là thi môn nào, mà là làm thế nào để tuyển sinh vừa công bằng, khách quan, vừa giảm áp lực không cần thiết.
Tuy nhiên ở góc nhìn khác, ông Đạt cho rằng, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 chỉ nên gồm hai môn toán và ngữ văn, không nên có tiếng Anh.
Theo ông Đạt, toán và ngữ văn là hai môn học nền tảng, có khả năng đánh giá tương đối toàn diện năng lực tư duy của học sinh.
Toán kiểm tra khả năng suy luận, phân tích và giải quyết vấn đề; ngữ văn đánh giá năng lực đọc hiểu, lập luận và diễn đạt. Hai môn này đủ để tạo nên một thước đo chung phục vụ việc phân loại học sinh khi số lượng chỗ học có hạn.
Việc thêm môn tiếng Anh tuy cung cấp thêm thông tin về năng lực ngoại ngữ, nhưng đồng thời làm tăng đáng kể áp lực học tập và luyện thi.
Đặc biệt, khi tiếng Anh trở thành môn thi tuyển sinh, học sinh dễ bị cuốn vào các lớp học thêm, luyện đề, khiến mục tiêu học ngoại ngữ để giao tiếp và sử dụng thực tế bị thay thế bằng mục tiêu đạt điểm cao trong một kỳ thi.
“Không thi tiếng Anh không có nghĩa là xem nhẹ ngoại ngữ. Tiếng Anh vẫn cần được đánh giá trong quá trình học THCS và có thể sử dụng kết quả đó để phân lớp, lựa chọn chương trình tăng cường hoặc làm tiêu chí phụ khi cần thiết”, ông Đạt nêu quan điểm.
Chuyên gia này cho rằng, một kỳ thi tuyển sinh tốt không phải có nhiều môn nhất, mà là kỳ thi sử dụng số lượng môn vừa đủ để đánh giá đúng năng lực, đồng thời hạn chế tối đa áp lực không cần thiết cho học sinh. Vì vậy, toán và ngữ văn nên là hai môn thi cốt lõi để xét tuyển vào lớp 10.