Việc thành phố siết chặt quản lý dạy thêm và xây dựng những sân chơi ngày hè thực sự bổ ích cho trẻ đang là điều được nhiều người quan tâm.

UBND TP Hà Nội vừa ban hành văn bản chỉ đạo khẩn, yêu cầu các trường học trên địa bàn tuyệt đối không được tổ chức dạy thêm, học thêm hoặc dạy trước chương trình trong thời gian nghỉ hè của học sinh. Quyết định này không chỉ tác động sâu sắc đến tâm lý, thói quen của người học, phụ huynh và nhà trường, mà còn mở ra một cuộc thảo luận để làm sao xây dựng được những sân chơi ngày hè thực sự bổ ích cho trẻ.
Từ thực tiễn quản lý cơ sở giáo dục, thầy Nguyễn Cao Cường - Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (phường Đống Đa) cho rằng, văn bản chỉ đạo này giống như một hồi chuông cảnh tỉnh, buộc cả xã hội phải nhìn nhận lại giá trị đích thực của một kỳ nghỉ hè. Sự thay đổi đột ngột này mang lại những tác động rõ rệt cho cả ba đối tượng cốt lõi của ngành Giáo dục.
Trong đó, tác động lớn nhất và trực tiếp nhất chắc chắn thuộc về các em học sinh. Trong suốt 9 tháng học tập căng thẳng, não bộ của trẻ luôn phải hoạt động hết công suất để tiếp thu lượng kiến thức khổng lồ. Việc ép trẻ tiếp tục "chạy đua" với các lớp học thêm, học trước chương trình trong mùa hè vô tình tước đoạt đi quyền được nghỉ ngơi chính đáng của các em.
Lệnh cấm dạy thêm ngày hè giúp học sinh thoát khỏi guồng quay áp lực, có thời gian để tái tạo năng lượng, ngủ đủ giấc, thư giãn tinh thần để chuẩn bị cho năm học mới với một tâm thế hứng khởi hơn. Có thời gian theo đuổi đam mê cá nhân như vẽ tranh, chơi đàn, tập thể thao – những điều mà lịch học chính khóa dày đặc đã đẩy lùi vào góc khuất.

Có con sắp vào học lớp 6 và lớp 10 ở phường Hà Đông, chị Nguyễn Thị Hà chia sẻ: "Quyết định của thành phố giúp chúng tôi - những người lao động tự do thở phào nhẹ nhõm vì áp lực tài chính và áp lực đưa đón con học thêm trong những ngày hè oi bức được trút bỏ. Bố mẹ không còn phải chạy đua theo tâm lý đám đông vì sợ con mình thụt lùi nếu không học trước. Mùa hè nay là khoảng thời gian để gia đình gắn kết thông qua những chuyến về quê cùng nhau".
Ở chiều hướng khác, chị Lê Thị Huệ trú phường Thanh Xuân (nhân viên văn phòng) băn khoăn, nếu con không đi học thêm thì ai trông khi bố mẹ vẫn phải đi làm từ sáng đến tối. Nếu để con ở nhà một mình đối diện với bốn bức tường, tivi và điện thoại thông minh tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ về sức khỏe tinh thần. Vì vậy, áp lực tìm kiếm một môi trường an toàn, lành mạnh để con được hoạt động trong dịp hè trở nên rất bức thiết.
Theo góc nhìn của cô Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (phường Hồng Hà), các nhà trường buộc phải thay đổi tư duy quản lý, chuyển trọng tâm từ việc dạy kiến thức sách vở sang việc quản lý, định hướng và hỗ trợ học sinh phát triển kỹ năng toàn diện. Hè cũng là khoảng thời gian cần thiết để giáo viên nghỉ ngơi, tự bồi dưỡng chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy mà không bị cuốn vào vòng xoáy của các lớp dạy thêm hè.

Khi cánh cửa của các lớp học thêm đóng lại, một khoảng trống lớn về mặt thời gian xuất hiện trong thời khóa biểu của trẻ. Nếu khoảng trống này không được lấp đầy bằng những hoạt động ý nghĩa, mùa hè của trẻ dễ rơi vào trạng thái vô định hoặc bị thống trị bởi các thiết bị điện tử. Lúc này, vai trò của việc tạo ra các sân chơi bổ ích ngày hè trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Cô Nguyễn Thị Thu Nga - Hiệu trưởng Trường THPT Thượng Cát (phường Thượng Cát) cho biết, trường học dạy học sinh kiến thức, nhưng cuộc sống và các hoạt động trải nghiệm mới là nơi dạy các em cách sinh tồn và trưởng thành. Những sân chơi ngày hè – từ các lớp học bơi, kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích, trại hè quân đội, cho đến các CLB tình nguyện, hoạt động thể dục thể thao mang lại những giá trị thiết thực.
"Nhà trường đã xây dựng kế hoạch cho học sinh tham gia nhiều hoạt động ý nghĩa trong hè như tri ân dịp 27/7 - ngày Thương binh liệt sĩ; thi đấu giải bóng đá cho khối 11 và 12 để tăng cường thể lực, thể chất... Tham gia vào các hoạt động tập thể, các em sẽ học được cách giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và biết sẻ chia với cộng đồng", cô Nguyễn Thị Thu Nga trao đổi thêm.
Theo cô Trịnh Thị Chung Thủy - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nam Trung Yên (phường Yên Hòa), khoa học đã chứng minh, bộ não của trẻ em phát triển tốt nhất thông qua các hoạt động vui chơi tự do và trải nghiệm thực tế. Khi được hòa mình vào thiên nhiên, tham gia các trò chơi dân gian hay các hoạt động sáng tạo nghệ thuật, trẻ được kích thích trí tưởng tượng và tư duy phản biện, giúp trẻ tìm lại niềm vui thuần khiết của tuổi thơ.
Một sân chơi hè an toàn, lành mạnh chính là lời giải hoàn hảo cho nỗi lo của các bậc phụ huynh. Khi biết con mình đang được tham gia vào các hoạt động bổ ích dưới sự giám sát của các tổ chức uy tín, cha mẹ có thể yên tâm công tác. Đồng thời, việc thu hút thanh thiếu niên vào các hoạt động tập thể lành mạnh cũng góp phần giảm thiểu các tệ nạn xã hội, tai nạn thương tích, đuối nước hay tình trạng bạo lực học đường trong dịp hè.
ThS Lê Trung Kiên - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Phùng Hưng thuộc Hệ thống Giáo dục Phù Đổng (Sóc Sơn, Hà Nội) nhìn nhận, lệnh cấm dạy thêm, học thêm trước chương trình của UBND TP Hà Nội là một quyết định đúng đắn, mang tính nhân văn sâu sắc. Để quyết sách này đi vào cuộc sống một cách hiệu quả cần có sự vào cuộc đồng bộ của nhiều ban ngành và toàn xã hội.
Chính quyền địa phương và Đoàn thanh niên cần chủ động mở cửa các nhà văn hóa, trung tâm thể dục thể thao, thư viện công cộng; thiết kế các chương trình sinh hoạt hè phong phú, hấp dẫn và miễn phí để mọi đối tượng học sinh có thể tiếp cận. Các nhà trường có thể mở cửa thư viện, sân thể thao, tổ chức các CLB kỹ năng, nghệ thuật dựa trên tinh thần tự nguyện của học sinh.
"Mùa hè nên và phải là mùa của những trải nghiệm, mùa của tiếng cười và sự trưởng thành tự nhiên của trẻ thơ. Quyết định siết chặt quản lý dạy thêm của UBND TP Hà Nội không nhằm mục đích hạn chế việc tiếp thu tri thức, mà là để trả lại cho học sinh một không gian sống đúng nghĩa với lứa tuổi. Đầu tư cho trẻ em một mùa hè bổ ích, an toàn và tràn ngập trải nghiệm chính là sự đầu tư bền vững nhất cho tương lai phát triển toàn diện của thế hệ trẻ" - ThS Lê Trung Kiên phân tích.