Từ cô bán hoa quả ở Nha Trang: Bài học tiếng Anh bằng “trái tim”

Những ngày gần đây, đoạn video ghi lại cảnh dì Mai - một người phụ nữ bán hoa quả ở Nha Trang, Khánh Hoà - hát để giới thiệu sản phẩm, trò chuyện bằng tiếng Anh với du khách nước ngoài thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.

Dù chỉ là tiếng Anh "bồi", không chuẩn chỉnh ngữ pháp, nhưng sự duyên dáng và khả năng kết nối của bà đã khiến nhiều người phải trầm trồ.

Câu chuyện nhanh chóng trở thành chủ đề bàn luận: Vì sao một người lao động bình thường lại có thể phản xạ tiếng Anh nhanh và tự nhiên hơn nhiều học sinh, sinh viên đã học ngoại ngữ suốt hàng chục năm?

Ngôn ngữ là công cụ, không phải "xiềng xích"

Nhìn từ góc độ truyền thông, ông Phạm Công Nhật - Thạc sĩ quản lý truyền thông Anh Quốc, giảng viên thỉnh giảng hệ Deakin, Úc tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TPHCM - nhận định, sự thành công của người bán hoa quả nằm ở việc cô đã biến tiếng Anh thành một công cụ giao tiếp sinh tồn hiệu quả.

Theo ông Nhật, người Việt thường mang tâm lý "sợ sai", tự ti khi đối diện với người nước ngoài.

“Chúng ta cứ nghĩ gặp người Tây là phải nói đúng, nhưng thực tế nhiều du khách nước ngoài không dùng tiếng Anh là ngôn ngữ chính, phát âm của họ đôi khi còn sai nhiều hơn mình”, ông Nhật chia sẻ.

Theo ông Nhật, việc người nước ngoài không hiểu mình nói gì không đồng nghĩa là mình nói sai. Đừng để nỗi sợ bị phán xét kìm hãm sự tự tin của bạn trong giao tiếp đời sống.

Một trong những rào cản lớn nhất của người học tiếng Anh bài bản chính là quá coi trọng ngữ pháp. Ông Phạm Công Nhật phân tích, trong tiếng Anh giao tiếp đời sống, mục tiêu quan trọng nhất không phải là nói hoàn hảo mà là truyền đạt được ý. Nếu người đối diện hiểu được thông điệp, việc giao tiếp đã thành công.

Ông ví dụ trong báo chí, một bài viết đúng chính tả nhưng vô hồn, khô khan đôi khi không sức nặng bằng một tấm ảnh chạm đến trái tim.

“Trong giao tiếp cũng vậy. Cô bán hàng có thể phát âm chưa chuẩn, nhưng cô có ngôn ngữ cơ thể, có ánh mắt và sự thân thiện. Đó là “kỹ năng bán hàng mềm” tuyệt vời, khơi gợi được sự đồng cảm và thích nghi văn hóa khiến du khách cảm thấy gần gũi”, ThS Công Nhật nhấn mạnh.

ThS Phạm Công Nhật phân tích tiếp, người phụ nữ bán hoa quả trong đoạn video đã vô tình vận dụng khá hiệu quả những nguyên tắc trong truyền thông và bán hàng.

“Khi chúng ta dùng ngôn ngữ của người nước ngoài để tiếp cận họ, yếu tố thích nghi văn hóa sẽ tạo cảm giác gần gũi. Ví dụ như khi đến một quốc gia khác mà nghe ai đó chào mình bằng tiếng Việt, tự nhiên mình thấy rất vui và có thiện cảm”, ông nói.

Đồng quan điểm, ông Trần Thiện Minh - giáo viên IELTS tại Dol English - cho rằng đây là minh chứng rõ nhất cho tính công cụ của ngôn ngữ.

“Cô bán hàng đã sử dụng tiếng Anh như một phương tiện để đạt được mục đích cuối cùng: quảng bá và bán được hàng. Sự tự tin và tích cực này là điều mà giới trẻ rất cần để phá bỏ rào cản khi học ngoại ngữ”, ông Minh chia sẻ.

Hãy học cách "chờ đón" lỗi sai

Ở góc nhìn giáo dục, thầy giáo Trần Thiện Minh bổ sung thêm, video về dì Mai nói tiếng Anh thể hiện rõ một yếu tố quan trọng chính là sự tự tin khi sử dụng ngôn ngữ.

Vì không đứng trước bất kỳ áp lực chấm điểm hay đánh giá chính thức nào, người lao động có được tâm thế "Fearless" (không sợ hãi). Họ tự do sử dụng ngôn ngữ để truyền tải nội dung mình cần mà không bị gò bó trong các cấu trúc phức tạp.

“Trong môi trường của cô ấy, điều quan trọng nhất là truyền tải được thông tin. Chính vì không có sự đánh giá hay chấm điểm nên tâm lý khi nói trở nên rất tự do”, nam giáo viên phân tích.

Từ hiện tượng này, vấn đề dạy và học tiếng Anh trong nhà trường lại một lần nữa được mang ra “mổ xẻ”. Liệu chúng ta có đang quá máy móc?

Theo người từng 2 lần đạt IELTS 9.0 Trần Thiện Minh, vấn đề không phải là coi trọng ngữ pháp quá mức, mà là sử dụng ngôn ngữ đúng với mục đích giao tiếp.

“Ngữ pháp và từ vựng vẫn rất quan trọng trong những bối cảnh cần sự trang trọng và chuyên nghiệp. Nhưng trong những tình huống giao tiếp đời thường, điều quan trọng hơn là truyền đạt được thông điệp”, ông nói.

Từ “hiện tượng cô bán hoa quả”, các chuyên gia cho rằng có thể rút ra nhiều bài học cho việc học ngoại ngữ.

Trước hết, người học cần giảm nỗi sợ sai khi giao tiếp. Theo ông Trần Thiện Minh, môi trường học tập cần khuyến khích người học nói nhiều hơn, kể cả khi chưa hoàn toàn chính xác.

“Thay vì gán sự tiêu cực vào các lỗi sai, hãy biến chúng thành cơ hội để rút kinh nghiệm. Học sinh cần được tiếp xúc với ngôn ngữ ở mức độ hàng ngày, được nghe và nói nhiều hơn là chỉ liên tục đọc và viết”, ông Minh nói.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý, việc học tiếng Anh "bồi" là bước đệm cần thiết cho giao tiếp thực dụng, nhưng không nên xem nhẹ ngữ pháp trong các tình huống chuyên nghiệp và trịnh trọng. Điều quan trọng là biết sử dụng đúng "công cụ" cho đúng mục đích.