Gửi bình luận
Thay vì Chuẩn quốc gia đối với cơ sở giáo dục đại học năm 2015 để xem xét việc công nhận cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn hay không, Dự thảo Thông tư lần này tiếp cận theo hướng xây dựng chuẩn cơ sở giáo dục đại học, bao gồm những yêu cầu tối thiểu mà mỗi cơ sở giáo dục đại học phải đáp ứng để củng cố, bảo đảm chất lượng và hiệu quả hoạt động.
Các tiêu chuẩn, tiêu chí của Chuẩn quốc gia đối với cơ sở giáo dục đại học năm 2015 yêu cầu cao hơn hẳn so với mặt bằng chung. Trong khi đó, tiêu chuẩn, tiêu chí của Dự thảo Thông tư lần này chỉ đặt ra yêu cầu ở mức tối thiểu, phù hợp với sự đa dạng của giáo dục đại học, khả thi để các cơ sở giáo dục đại học phát triển bền vững.
Việc đưa ra các yêu cầu về tiêu chuẩn và chỉ số ở mức cao hơn so với mặt bằng tối thiểu vào thời điểm ban hành Chuẩn quốc gia đối với cơ sở giáo dục đại học năm 2015 cũng chính là điểm hạn chế và chưa phù hợp với thực tiễn; đặc biệt là cách tiếp cận “đạt chuẩn quốc gia” giống như ở bậc học giáo dục phổ thông chưa phù hợp với giáo dục đại học.
Chính vì vậy, mặc dù cho đến nay Thông tư số 24/2015/TT-BGDĐT vẫn còn hiệu lực nhưng chưa từng có cơ sở giáo dục đại học nào nộp hồ sơ đề nghị công nhận. Trên cơ sở phân tích, đánh giá những hạn chế của Chuẩn quốc gia đối với cơ sở giáo dục đại học năm 2015, Bộ GD&ĐT đã xem xét nghiên cứu thay đổi cách tiếp cận khi xây dựng Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, bám sát chủ trương của Nghị quyết 29 và của Luật Giáo dục đại học năm 2018 là: Đổi mới theo hướng giao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đại học; trong đó có “tự chủ” về xếp hạng và uy tín chất lượng.
Dự thảo Thông tư chỉ yêu cầu đạt mức tối thiểu để cơ sở giáo dục đại học khi có đủ năng lực có thể phấn đấu đạt các mức xếp hạng trong nước hoặc quốc tế tùy theo chiến lược phát triển của đơn vị. Điều này thể hiện sự bình đẳng và phù hợp với quy luật phát triển và xu thế chung.
 |
Sinh viên Trường ĐH Công đoàn (Hà Nội) rạng rỡ trong ngày nhận bằng tốt nghiệp. |
- Bà có thể cho biết sự khác nhau giữa Chuẩn kiểm định cơ sở giáo dục đại học và Chuẩn cơ sở giáo dục đại học?
- Xét về góc độ pháp lý, Luật Giáo dục đại học quy định thẩm quyền của Bộ GD&ĐT ban hành Chuẩn cơ sở giáo dục đại học và các bộ tiêu chuẩn đánh giá, kiểm định cơ sở giáo dục đại học. Chuẩn cơ sở giáo dục đại học được sử dụng làm công cụ quản lý Nhà nước trong việc xem xét điều kiện hoạt động và giám sát thường xuyên các điều kiện bảo đảm chất lượng hoạt động cũng như kết quả hoạt động chính của cơ sở giáo dục đại học.
Còn bộ tiêu chuẩn đánh giá, kiểm định cơ sở giáo dục đại học được sử dụng để cơ sở giáo dục đại học xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong, tự đánh giá và cải tiến chất lượng theo sứ mạng, mục tiêu đã công bố, để tổ chức kiểm định đánh giá, xem xét công nhận chất lượng của cơ sở giáo dục đại học theo chu kỳ nhất định.
Chuẩn cơ sở giáo dục đại học là những yêu cầu tối thiểu để giám sát các hoạt động giáo dục đại học theo quy định của pháp luật và là việc làm thường niên; trong khi đó, tiêu chuẩn kiểm định để đánh giá công nhận chất lượng của một cơ sở giáo dục đại học theo chu kỳ 5 năm một lần.
Các bộ tiêu chuẩn đánh giá, kiểm định hiện nay thường được xây dựng theo cách tiếp cận nguyên lý (principle based), nguyên tắc “fit for purpose” nên mỗi cơ sở giáo dục đại học tuyên bố sứ mạng khác nhau sẽ có kết quả khác nhau. Nói cách khác, không đánh giá được các cơ sở giáo dục đại học theo một thước đo chung.
Ngoài ra, các bộ tiêu chuẩn đánh giá, kiểm định thường bao gồm rất nhiều tiêu chuẩn, tiêu chí (Bộ tiêu chuẩn hiện hành do Bộ GD&ĐT ban hành bao gồm 25 tiêu chuẩn, 111 tiêu chí), đi sâu vào từng quy trình trong hệ thống nhưng mang tính định lượng thấp, phụ thuộc nhiều vào năng lực, kinh nghiệm đánh giá của đội ngũ kiểm định viên.
Khác với bộ tiêu chuẩn đánh giá, kiểm định, Chuẩn cơ sở giáo dục đại học được xây dựng theo cách tiếp cận nguyên lý “rules based” với KPIs để đo lường, đánh giá các mặt hoạt động chính yếu của cơ sở giáo dục đại học hằng năm với tiêu chí theo yêu cầu tối thiểu, định lượng phản ánh chức năng chính của một cơ sở giáo dục đại học là đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao tri thức phục vụ cộng đồng.
Điều này cũng tương đồng với quy định của các nước trên thế giới hiện nay như Australia, Thái Lan, Indonesia…. Chuẩn cơ sở giáo dục đại học để các cơ sở giáo dục đại học thực hiện giải trình; quy định về chi phí đơn vị, xác định cơ chế phân bổ, xây dựng các tiêu chí kiểm định phải phù hợp với Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, chuẩn chương trình. Các cơ sở giáo dục đại học báo cáo thường niên cũng phải dựa trên yêu cầu của chuẩn; việc giải trình của cơ sở giáo dục đại học được thực hiện thông qua việc xem xét sự tuân thủ đối với Chuẩn…
Như vậy, có thể nói Chuẩn cơ sở giáo dục đại học và các bộ tiêu chuẩn đánh giá, kiểm định cơ sở giáo dục đại học là hai công cụ khác nhau về mục đích, nội dung và tính chất, bổ sung cho nhau.
- Xin trân trọng cảm ơn bà!
“Một số tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ số được xem xét quy định theo hướng áp dụng cho tất cả cơ sở giáo dục đại học. Bên cạnh đó, theo tính đặc thù của từng loại cơ sở giáo dục đại học, sẽ có một số tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ số đảm bảo phù hợp”, bà Nguyễn Thị Thu Thủy nhấn mạnh.
