Xây dựng lớp học thân thiện, khuyến khích sự sẻ chia và hợp tác

Theo đó, đội ngũ giáo viên tăng cường kết nối, đồng hành cùng học sinh trong suốt quá trình học tập. Các nhà trường chú trọng xây dựng môi trường học đường thân thiện, an toàn, tích cực; qua đó tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện.

Lớp học hòa hợp

Để xây dựng tập thể lớp đoàn kết, gắn bó, giúp đỡ nhau, cô giáo Trần Thị Hương, giáo viên Trường Trung học Phổ thông Giao Thủy C (xã Giao Hòa) đã nghiên cứu và áp dụng giải pháp xây dựng lớp học hòa hợp thông qua các hoạt động trí tuệ cảm xúc vào công tác chủ nhiệm lớp. Giải pháp này được đánh giá cao tại Hội thi Giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi cơ sở giáo dục trung học phổ thông cấp tỉnh năm 2026.

Hơn 20 năm gắn bó với nghề giáo cũng là chừng đó thời gian cô Hương đảm nhận công tác chủ nhiệm lớp. Cô Hương chia sẻ, trong công tác chủ nhiệm lớp, điều khó nhất không phải là bài toán quản lý lớp mà là phải làm sao để chạm được vào cảm xúc của học sinh. Các em học rất nhiều nhưng lại thiếu kỹ năng hiểu chính mình và hiểu người khác. Đôi khi chỉ một bình luận trên mạng cũng khiến các em tổn thương hoặc mâu thuẫn với nhau.

Do đó từ năm học 2023 - 2024, cô Hương đã phối hợp tổ chức cho phụ huynh xem video “thành tựu của con”; viết thư tay trao con để bày tỏ tình yêu thương, sự ghi nhận và thấu hiểu, qua đó giúp gắn kết tình cảm gia đình, đồng hành cùng các em trong việc ổn định tâm lý. Trên lớp, cô duy trì bầu không khí lớp học thân thiện, gắn kết, sẻ chia và hỗ trợ lẫn nhau; từ đó hình thành thói quen ứng xử tích cực trong học tập và sinh hoạt.

Cụ thể như: hoạt động “Check-in cảm xúc” được tổ chức đầu mỗi tiết học giúp học sinh thể hiện trạng thái tâm lý qua các biểu tượng tại “Góc hòa hợp”, hỗ trợ giáo viên nắm bắt và đồng hành kịp thời. Chuỗi “EQ đội nhóm” với các trò chơi như: nói cho nhau nghe, du hành cảm xúc, thẻ nhân quả giúp rèn kỹ năng lắng nghe, thấu hiểu và tư duy tích cực. Bên cạnh đó, cô hướng dẫn tổ chức các hoạt động phát động thiết kế video, poster tuyên truyền về văn hóa ứng xử, tình bạn, mạng xã hội và phòng, chống bạo lực học đường; góp phần lan tỏa giá trị sống tích cực.

Với giải pháp này, học sinh chuyển biến tích cực về nhận thức và hành vi; biết nhận diện, điều chỉnh cảm xúc, giao tiếp tốt hơn và giảm mâu thuẫn, hạn chế biểu hiện tiêu cực, nguy cơ bạo lực. Cùng với đó, giáo viên và phụ huynh nắm bắt tâm lý kịp thời, nâng cao hiệu quả quản lý và xây dựng quan hệ gần gũi, tin cậy với học sinh.

Em Lê Trịnh Ngọc Diệp (lớp 12A9, Trường Trung học Phổ thông Giao Thủy C) chia sẻ, ban đầu, chúng em chỉ nghĩ đơn giản là cố gắng học thật tốt để đạt điểm cao. Nhưng dần dần, nhờ cô giáo chủ nhiệm truyền cảm hứng, chúng em nhận ra lớp học không chỉ là nơi học tập mà còn giống như một xã hội thu nhỏ. Ở đó, mỗi người cần biết quan tâm, chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau. Cô đã giúp chúng em gắn kết hơn, đoàn kết hơn, để không chỉ cùng nhau tiến bộ trong học tập mà còn trưởng thành hơn trong cách sống và cách đối xử với mọi người.

Thầy Lưu Tiến Sự, Hiệu trưởng Trường Trung học Phổ thông Giao Thủy C đánh giá, giải pháp của cô giáo Trần Thị Hương thể hiện sự tâm huyết, tinh thần đổi mới và ý thức trách nhiệm cao trong việc tạo dựng môi trường giáo dục tích cực, thân thiện. Nhà trường luôn khuyến khích giáo viên tiếp tục nghiên cứu, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm; đồng thời, tạo điều kiện để nhân rộng những cách làm hay, sáng tạo, phù hợp với thực tế, nhằm xây dựng môi trường giáo dục ngày càng hiệu quả và nhân văn.

Trường học hạnh phúc

Với mục đích giảm áp lực thành tích, thúc đẩy sự sáng tạo và nuôi dưỡng cảm xúc tích cực cho học sinh, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã và đang hướng tới xây dựng trường học hạnh phúc, tạo môi trường giáo dục an toàn, tôn trọng và yêu thương, nơi học sinh, giáo viên cảm thấy vui vẻ, được lắng nghe và phát triển toàn diện.

Tại Trường Trung học cơ sở Hải Xuân (xã Hải Xuân), để tạo không gian học tập hiện đại, nhà trường chú trọng xây dựng khuôn viên xanh - sạch - đẹp, tạo môi trường học tập thân thiện, gần gũi với thiên nhiên. Trường xây dựng khu sân chơi, bãi tập rộng với tổng diện tích 2.000 m2, khu bãi tập có diện tích 800m2, sân bóng đá mini 7 người/đội, đường chạy ngắn, chạy bền, hố nhảy xa, 2 xà đơn, 1 bàn bóng bàn, đảm bảo cho nhu cầu vui chơi và học tập của học sinh. Khuôn viên trường được trồng nhiều cây xanh, cây bóng mát, thảm cỏ, có khu bồn hoa, cây cảnh bố trí hợp lý. Trường xây dựng thư viện xanh với thiết kế hài hòa với thiên nhiên, tạo không gian gần gũi, kích thích khả năng học hỏi, sáng tạo của học sinh.

Nhiều năm học qua, nhà trường thực hiện quy tắc “3 không, 3 có”: Không bạo lực ngôn ngữ, không áp đặt, không vi phạm đạo đức; Có yêu thương, có tôn trọng, có trách nhiệm. Quy tắc này đã trở thành hành động cụ thể trong từng tiết dạy, từng giờ sinh hoạt trong nhà trường...

Cô giáo Nguyễn Thị Yến, giáo viên Ngữ Văn, Trường Trung học cơ sở Hải Xuân chia sẻ, một môi trường học tập hạnh phúc không chỉ đến từ cơ sở vật chất khang trang mà còn từ sự yêu thương, thấu hiểu và tôn trọng học sinh mỗi ngày. Trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần lắng nghe cảm xúc của học sinh, tạo không khí lớp học thân thiện, khuyến khích sự sẻ chia và hợp tác. Khi và chỉ khi các em cảm thấy an toàn và được quan tâm, việc học sẽ trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

Thời gian qua, ngành giáo dục địa phương đã đẩy mạnh nhiều hoạt động thiết thực nhằm hướng tới xây dựng “Trường học hạnh phúc”. Các chương trình tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn về công tác xã hội, tư vấn tâm lý học đường được tổ chức cho cán bộ, giáo viên; đồng thời chú trọng nội dung xây dựng mối quan hệ tích cực giữa giáo viên và học sinh, nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm với chủ đề “Xây dựng lớp học hạnh phúc”. Các lớp tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ cho giáo viên làm công tác Đoàn, Đội cũng được triển khai đồng bộ. Cùng với đó, các đơn vị trường học tăng cường quản lý và tổ chức hiệu quả các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, hoạt động ngoài giờ chính khóa theo đúng quy định; phát triển đa dạng các câu lạc bộ trong nhà trường, góp phần tạo môi trường giáo dục toàn diện, tích cực, làm nền tảng cho việc hình thành những ngôi trường hạnh phúc.

Ninh Bình hiện có gần 1.500 trường đạt chuẩn quốc gia, chiếm 96%. Đây là nền tảng vững chắc để ngành giáo dục tỉnh phát triển theo hướng toàn diện, đồng bộ và hiện đại. Từ nền tảng đó, việc xây dựng “Trường học hạnh phúc” không chỉ là mục tiêu mà còn trở thành động lực thúc đẩy đổi mới giáo dục, lấy học sinh làm trung tâm, chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực và đời sống tinh thần của mỗi học sinh. Khi mỗi ngôi trường thực sự là nơi an toàn, thân thiện, tràn đầy yêu thương và tôn trọng, học sinh sẽ được phát triển toàn diện, giáo viên thêm gắn bó với nghề, góp phần tạo nên một môi trường giáo dục bền vững và giàu tính nhân văn.