‘3 Nhà’ hợp lực giải cơn khát nhân lực siêu cao tần ngành vi mạch

“Em thấy các bài báo khoa học quá chuyên sâu, các thầy có lời khuyên nào về lộ trình để chúng em nắm bắt được nền tảng thiết kế siêu cao tần cho vi mạch?”.

Câu hỏi đầy trăn trở của một sinh viên tại hội trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã nhận được sự chia sẻ ấm áp từ các chuyên gia quốc tế: “Hãy bắt đầu bằng việc xây dựng một nền móng kiến thức vững chắc và luôn giữ ngọn lửa đam mê, bởi chính sự kết nối giữa người với người sẽ giúp các em tiến xa hơn các trang giấy”.

Khoảnh khắc đối thoại trực tiếp này chính là minh chứng sống động cho tinh thần “3 Nhà”: Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp - tại Hội nghị quốc tế về Kỹ thuật Siêu cao tần và mở rộng thành viên (IEEE MTT-S BPC 2026) vừa diễn ra. Đây vừa là một sự kiện học thuật, vừa là nỗ lực khơi thông dòng chảy nhân lực cho RFIC - phân khúc được mệnh danh là “đỉnh núi” khó chinh phục nhất trong ngành công nghiệp vi mạch.

“3 Nhà” cùng bàn về “hệ thần kinh” của các thiết bị di động

Trong khuôn khổ Hội nghị, phiên thảo luận bàn tròn về mô hình “3 Nhà” đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý đặc biệt.

PGS. Lê Minh Thùy - Trưởng Ban Tổ chức Hội nghị chia sẻ ý tưởng mời các doanh nghiệp hàng đầu tham gia sự kiện xuất phát từ mong muốn tận dụng sự hiện diện của các chuyên gia quốc tế để tạo ra một không gian đối thoại thực chất, giúp nhu cầu của thị trường lao động gặp gỡ năng lực đào tạo của Nhà trường.

Cô Thùy cùng các cộng sự đã nỗ lực thiết lập chương trình để kết nối các chuyên gia từ IEEE - Hiệp hội Kỹ sư Điện và Điện tử thế giới - với hệ sinh thái công nghệ tại Việt Nam nhằm trả lời câu hỏi: Làm sao để sinh viên Việt Nam có thể tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu?

Sự hiện diện của ông Trịnh Khắc Huề (Qorvo Việt Nam), ông Hoàng Đinh Hải Truyền (Viettel), ông Vũ Trung Kiên (Samsung) cùng hãng công nghệ TEKTRONIX đã cụ thể hóa mô hình doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Theo Nghị quyết 57, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt, trong khi doanh nghiệp và nhà trường là hai thực thể tương hỗ để biến tri thức thành giá trị kinh tế.

Tại Hội nghị, TS. Vũ Trung Kiên - Trưởng Phòng Nghiên cứu và Phát triển phần cứng mạng, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung tại Việt Nam nhấn mạnh cơ hội thực tập và làm việc trong lĩnh vực đóng gói, kiểm thử vi mạch tại Việt Nam. TS. Kiên còn đặc biệt mở ra triển vọng về cơ hội cho các kỹ sư tham gia nghiên cứu phát triển trạm phát viễn thông 5G/5G-A.

Trong khi đó, ông Trịnh Khắc Huề - Giám đốc Qorvo Việt Nam và ông Hoàng Đinh Hải Truyền - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thiết bị VTBR, Viettel High Tech cùng các chuyên gia quốc tế đã “hiến kế” về giải pháp thu hút nhân lực trẻ vào các lĩnh vực kỹ thuật siêu cao tần - vốn được ví như “hệ thần kinh” của các thiết bị di động hiện đại, đóng vai trò cốt lõi cho các hệ thống 5G/6G, radar và vệ tinh.

Xóa nhòa khoảng cách giữa giảng đường và công nghiệp

Sức hấp dẫn của mô hình “3 Nhà” tại sự kiện nằm ở những màn đối thoại không rào cản giữa các giáo sư hàng đầu thế giới với những kỹ sư tương lai. Một sinh viên đặt câu hỏi kỹ thuật hóc búa về việc thiết kế bộ chia công suất cho hệ thống 100 anten trên bảng mạch in (PCB) ở tần số cao.

Đáp lại, các chuyên gia như TS. Debabani Choudhury - nhà khoa học hiện dẫn đầu các nghiên cứu tại Intel Labs (Hoa Kỳ), Giám đốc điều hành tại SeraTech LLC, Fellow IEEE đã phân tích sâu về thách thức mất mát năng lượng, đồng thời gợi ý về các cấu trúc lai (hybrid beamforming) giúp tối ưu hóa hệ thống. Những trao đổi này giúp sinh viên nhận ra rằng các bài toán trong sách vở khi đưa vào thực tế tại doanh nghiệp luôn đòi hỏi sự linh hoạt và tư duy hệ thống.

Không dừng lại ở lý thuyết, doanh nghiệp đã bắt đầu “nhúng tay” vào quá trình hỗ trợ nghiên cứu. Sáng kiến HEART là một ví dụ điển hình khi kết nối phần cứng và trí tuệ nhân tạo (AI). BTC đã triển khai hỗ trợ 50 đội sinh viên, mỗi đội 1.000 USD thiết bị để thực hiện các dự án nghiên cứu.

Đây chính là hình thức “doanh nghiệp cùng đầu tư phòng thí nghiệm” được đề cập trong các mô hình hợp tác hiện nay, giúp sinh viên có điều kiện thực hành trên các thiết bị chuẩn công nghiệp ngay tại Nhà trường.

Sự gắn kết này còn được mở rộng qua mạng lưới cố vấn toàn cầu. Chương trình “MTT-S Mentoring” cho phép sinh viên kết nối trực tuyến theo hình thức 1-1 với các chuyên gia giàu kinh nghiệm.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với các nhà khoa học trẻ tại Việt Nam, giúp họ tiếp cận chuẩn mực nghiên cứu quốc tế và nhận tư vấn về lộ trình nghề nghiệp từ chính những người đang vận hành các tập đoàn công nghệ lớn. Bên cạnh đó, chính sách giảm phí thành viên IEEE xuống mức 1 USD cho năm đầu tiên là nỗ lực cụ thể để sinh viên Việt Nam không bị bỏ lại phía sau trong việc tiếp cận kho tàng tri thức thế giới.

Những kết nối được hình thành giữa Samsung, Viettel, Qorvo, TEKTRONIX và các trường đại học vẫn đang tiếp tục lan tỏa. Thông điệp “Hãy mơ lớn, bắt đầu bằng những bước đi nhỏ và luôn giữ kết nối” của nhà khoa học Bách khoa Hà Nội - PGS.

Lê Minh Thùy - vừa dành cho sinh viên, vừa có lẽ là xương sống cho sự hợp tác bền vững giữa “3 Nhà”. Chính sự hợp lực này sẽ giúp thế hệ kỹ sư trẻ Việt Nam tự tin làm chủ RFIC, đưa đất nước tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị cao nhất của ngành công nghiệp vi mạch toàn cầu.