Cách đăng ký nguyện vọng lớp 10 để “rớt vẫn đậu” vào trường công lập

Theo các chuyên gia tuyển sinh, học sinh cần có kế hoạch đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 hợp lý để nếu rớt nguyện vọng 1 vẫn còn cơ hội trúng tuyển ở nguyện vọng 2 hoặc nguyện vọng 3.

Ông Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành, TPHCM), cho rằng đăng ký nguyện vọng tuyển sinh lớp 10 không chỉ phụ thuộc vào điểm số mà còn là một “bài toán chiến lược”.

Theo ông, ngoài việc ôn tập kiến thức, cách đặt nguyện vọng phù hợp là yếu tố rất quan trọng trong giai đoạn nước rút của học sinh lớp 9.

Từ thực tế tư vấn tuyển sinh tại các trường THCS, ông cho biết có những học sinh điểm thi không quá cao nhưng vẫn đậu vào trường công lập mong muốn nhờ lựa chọn nguyện vọng hợp lý. Ngược lại, cũng có những học sinh học khá nhưng vẫn trượt công lập vì đặt nguyện vọng chưa phù hợp.

Vì vậy, bước đầu tiên học sinh cần làm là đánh giá đúng năng lực bản thân, dựa trên điểm thi thử, sự ổn định tâm lý khi làm bài và khả năng cải thiện trong thời gian còn lại của năm học.

Nếu điểm số ổn định và có xu hướng tăng qua các lần kiểm tra thử, học sinh có thể mạnh dạn đặt mục tiêu cao hơn một chút. Ngược lại, nếu kết quả còn dao động, cần cân nhắc những phương án an toàn hơn để tăng khả năng trúng tuyển.

Bên cạnh đó, ông Khương lưu ý học sinh cần tìm hiểu kỹ về trường THPT mình muốn đăng ký, không nên chọn trường chỉ vì danh tiếng hoặc vì bạn bè cùng chọn.

Các yếu tố cần cân nhắc gồm điểm chuẩn những năm trước, môi trường học tập, định hướng môn học và khoảng cách từ nhà đến trường. Theo ông, một ngôi trường phù hợp sẽ giúp học sinh phát triển tốt hơn so với một môi trường khiến các em luôn cảm thấy áp lực.

Về cách sắp xếp nguyện vọng, ông Nguyễn Hùng Khương khuyến nghị học sinh nên chia theo 3 mức rõ ràng.

Nguyện vọng 1 là ngôi trường mơ ước, có thể có điểm chuẩn cao hơn năng lực hiện tại một chút để tạo động lực phấn đấu.

Nguyện vọng 2 nên là trường có mức điểm phù hợp nhất với năng lực thực tế và khả năng đậu cao.

Nguyện vọng 3 là phương án an toàn nhằm đảm bảo cơ hội trúng tuyển công lập cao nhất.

Ông Khương cũng nhấn mạnh học sinh cần tránh đặt cả 3 nguyện vọng vào những trường có điểm chuẩn quá cao, đăng ký theo bạn bè hoặc đánh giá sai năng lực học tập của bản thân, vì điều này dễ làm mất cơ hội trúng tuyển vào lớp 10 công lập.

ThS Nguyễn Võ Đăng Khoa, Phó phòng Quản lý chất lượng Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết điểm chuẩn lớp 10 được tính toán dựa trên nhiều yếu tố như chỉ tiêu tuyển sinh, số lượng học sinh đăng ký ở cả 3 nguyện vọng và kết quả làm bài thi thực tế. Vì vậy, rất khó để đưa ra một lựa chọn hoàn toàn chắc chắn ngay từ đầu.

Tuy nhiên, theo ông, để có lựa chọn phù hợp và khả thi, phụ huynh và học sinh cần cân đối 4 yếu tố cốt lõi.

Thứ nhất là năng lực học tập của học sinh. Đây là nền tảng quan trọng nhất giúp định hướng mức độ kỳ vọng thực tế khi lựa chọn trường.

Thứ hai là điều kiện đi lại của gia đình. Khoảng cách và phương tiện di chuyển hằng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập lâu dài của học sinh trong suốt 3 năm THPT.

Thứ ba là định hướng học tập tại trường THPT. Phụ huynh và học sinh cần tìm hiểu các tổ hợp môn và chương trình đào tạo của từng trường để phù hợp với sở thích cũng như định hướng nghề nghiệp sau này. Ngay từ lớp 10, học sinh đã phải lựa chọn nhóm môn tự chọn để phục vụ cho định hướng thi tốt nghiệp THPT.

Thứ tư là điểm chuẩn hằng năm của các trường THPT. Đây là cơ sở tham chiếu quan trọng để phân bổ nguyện vọng hợp lý, hạn chế rủi ro.

Theo Sở GD&ĐT TPHCM, mỗi thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng lớp 10 vào tất cả các trường THPT công lập có tuyển sinh lớp thường trong năm học 2026-2027. Các nguyện vọng được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ trên xuống, trong đó nguyện vọng 1 là cao nhất.

Căn cứ vào chỉ tiêu tuyển sinh, số lượng thí sinh đăng ký ở từng nguyện vọng và tổng điểm 3 bài thi, Sở sẽ xét duyệt và công bố điểm chuẩn của từng trường theo nguyên tắc điểm chuẩn nguyện vọng 2 không thấp hơn điểm chuẩn nguyện vọng 1, điểm chuẩn nguyện vọng 3 không thấp hơn điểm chuẩn nguyện vọng 2.

Trong một số trường hợp, điểm chuẩn giữa 3 nguyện vọng có thể bằng nhau tùy thuộc vào số lượng thí sinh đăng ký ở từng nguyện vọng.

Thí sinh trúng tuyển nguyện vọng nào sẽ học nguyện vọng đó và không được giải quyết thay đổi thứ tự nguyện vọng sau khi đã hết thời gian đăng ký theo quy định.