Chính sách mở cơ hội, người dân chủ động học để phát triển sinh kế

Hỗ trợ học nghề thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia mở thêm cơ hội phát triển sinh kế cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo và người còn khó khăn. Làm thế nào để cơ hội ấy trở thành động lực tự vươn lên? Báo GD&TĐ đã có buổi trao đổi với ông Nguyễn Văn Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Kly và anh Y Miăk Byã (SN 1987, trú buôn Kla), học viên lớp nghề trồng, chăm sóc cà phê.

Học nghề bắt đầu từ mong muốn thay đổi

PV: Có hơn 1ha cà phê đã trồng được hơn 4 năm, điều gì khiến anh quyết định tham gia lớp học nghề về cà phê?

Anh Y Miăk Byã: Tôi muốn học để hiểu rõ hơn việc chăm sóc vườn cà phê của gia đình. Trực tiếp làm hằng ngày nhưng tôi nghĩ mình vẫn cần bổ sung kiến thức. Những việc đã quen cũng cần được đối chiếu với hướng dẫn kỹ thuật, xem cách làm nào phù hợp, việc nào cần điều chỉnh.

Điều tôi mong là khi chăm sóc cây sẽ hiểu vì sao cần làm như vậy, thời điểm nào phù hợp, thay vì chỉ làm theo thói quen. Gia đình có hơn 1ha cà phê đã trồng được hơn 4 năm nên tôi xác định phải dành công sức, học hỏi để chăm sóc lâu dài. Có cơ hội học nghề gắn với công việc đang làm, tôi muốn tận dụng để nâng kiến thức cho mình.

PV: Thưa ông, chủ trương hỗ trợ học nghề thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia mở ra cơ hội gì cho đồng bào dân tộc thiểu số, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo và người dân còn khó khăn tại địa phương?

Ông Nguyễn Văn Nam: Chủ trương của Đảng, Nhà nước thể hiện sự quan tâm đến việc nâng cao đời sống, tạo điều kiện để người dân có thêm năng lực phát triển sinh kế. Với những người còn khó khăn, được hỗ trợ học nghề là cơ hội tiếp cận kiến thức, kỹ năng phục vụ công việc.

Chúng tôi mong từ cơ hội được hỗ trợ, bà con có thêm động lực học tập, tự tin vào khả năng của mình và chủ động lựa chọn hướng phát triển sinh kế phù hợp.

PV: Vừa chăm sóc cà phê, vừa dành thời gian học, anh cân nhắc và thu xếp như thế nào?

Anh Y Miăk Byã: Điều tôi cần tính toán là sắp xếp thời gian để theo học, đồng thời bảo đảm công việc ở vườn. Tôi nghĩ việc học cũng phục vụ cho sản xuất của gia đình nên bản thân phải dành thời gian và nghiêm túc với lựa chọn đó.

Tôi xác định những nội dung chưa hiểu cần hỏi lại, nhất là vấn đề liên quan đến việc chăm sóc cây. Có kinh nghiệm làm vườn là thuận lợi, nhưng không có nghĩa mọi việc mình làm đều đã phù hợp.

Đi học cần sẵn sàng lắng nghe, xem lại cách làm của bản thân. Nếu chỉ nghe rồi để đó thì khó có thay đổi. Tôi muốn hiểu được kiến thức để khi về vườn có thể xem xét, vận dụng đúng với điều kiện của gia đình.

Chủ động học, kiên trì vận dụng

PV: Chính sách mở ra cơ hội học nghề. Theo ông, người dân cần phát huy vai trò chủ thể như thế nào để sự hỗ trợ ấy mang lại hiệu quả thiết thực?

Ông Nguyễn Văn Nam: Trước hết, mỗi người cần xác định học để làm gì, kiến thức và kỹ năng sẽ được sử dụng vào đâu. Mục tiêu có thể bắt đầu từ việc chăm sóc tốt hơn vườn cây, có thêm một nghề phụ hoặc chuẩn bị tìm việc làm.

Khi đã lựa chọn, người học cần sắp xếp thời gian, tham gia đầy đủ, mạnh dạn hỏi và thực hành. Sau khóa học vẫn phải tiếp tục rèn luyện, bởi sử dụng được nghề cần sự kiên trì.

Với nghề nông nghiệp, cần xem xét điều kiện sản xuất trước khi vận dụng. Với nghề dịch vụ, cần nâng tay nghề, tìm hiểu nhu cầu và lựa chọn cách bắt đầu vừa sức. Sự chủ động còn thể hiện ở việc cân nhắc nguồn lực gia đình, tiếp thu góp ý và có trách nhiệm với công việc. Đó là những việc cụ thể để biến cơ hội học tập thành năng lực phát triển sinh kế.

PV: Với vườn cà phê hiện có, anh xác định sẽ tiếp tục học hỏi và vận dụng kiến thức ra sao?

Anh Y Miăk Byã: Tôi muốn nắm chắc những nội dung cơ bản, liên hệ với vườn cây của mình để biết điều gì cần tìm hiểu thêm. Trong quá trình học, tôi cần ghi lại những điểm chưa rõ để hỏi, tránh hiểu chưa đầy đủ mà đã làm theo.

Khi về vườn, tôi sẽ xem lại từng công việc chăm sóc, đối chiếu với hướng dẫn. Nội dung nào còn băn khoăn thì tiếp tục hỏi người có chuyên môn.

PV: Địa phương cần đồng hành ra sao để chính sách đi vào cuộc sống, đồng thời khuyến khích người dân tự lực vươn lên, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Nam: Cần đưa thông tin chính sách đến người dân đầy đủ, dễ hiểu; lắng nghe nhu cầu và những trở ngại khiến bà con còn do dự. Việc tư vấn phải giúp người dân thấy rõ nghề nào phù hợp, cần chuẩn bị gì và có thể vận dụng ra sao.

Sự đồng hành cũng cần quan tâm quá trình sau học nghề, tạo điều kiện để bà con tiếp cận thông tin, kết nối với đơn vị chuyên môn khi gặp vướng mắc.

Chúng tôi mong người dân coi sự hỗ trợ là cơ hội nâng cao năng lực bản thân. Địa phương có trách nhiệm đồng hành, khích lệ; mỗi người cần chủ động học hỏi, kiên trì làm việc. Hai phía cùng nỗ lực sẽ góp phần đưa chính sách vào cuộc sống, tạo chuyển biến bền vững trong sinh kế.

PV: Xin trân trọng cảm ơn!