Khi tuyển sinh theo chính quyền địa phương 2 cấp, áp dụng bản đồ GIS, nhiều phường ở TPHCM đã họp cùng với Sở GD&ĐT, các trường học để "xé rào" đảm bảo quyền lợi học tập cho học sinh.
"Xé rào" hỗ trợ học sinh
Năm học 2026-2027, phường Đông Hoà (TPHCM) có 14 trường công lập, gồm 3 trường mầm non, 7 trường tiểu học, 4 trường THCS, tổng số học sinh tiếp nhận là 1.065 trẻ mầm non; 2.015 học sinh lớp 1 và 1.910 học sinh lớp 6.

Phụ huynh xếp hàng xin đổi nguyện vọng trường tại phường Đông Hoà (Ảnh: Phụ huynh cung cấp)
Ngay sau khi công bố kết quả tuyển sinh, rất nhiều phụ huynh đã đến Phòng Văn hoá Xã hội phường Đông Hoà để thắc mắc về kết quả phân tuyến. Lý do nhiều phụ huynh đưa ra là con bị phân bổ vào trường xa nhà, có trường hợp 2 anh/chị em ruột nhưng lại học 2 trường khác nhau, gây khó khăn trong việc đưa đón.
“Áp dụng bản đồ GIS mà nhà tôi ở gần Trường tiểu học Đông Hoà nhưng lại được phân về Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm, cách nhà khoảng 3km. Do đó gia đình mong muốn được đổi nguyện vọng về trường gần nhà”, một phụ huynh bày tỏ.
Ngay sau khi nắm thông tin, lãnh đạo UBND phường Đông Hoà đã có mặt giải thích để phụ huynh hiểu về những chính sách giáo dục của địa phương, "mong phụ huynh học sinh chia khó…”.
Ông Nguyễn Văn Yêm, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Hoà lý giải, năm nay phường tuyển sinh đầu cấp theo mô hình chính quyền 2 cấp. Địa phương lần đầu tiên áp dụng bản đồ GIS để phân bổ trường học giúp giảm hồ sơ giấy tờ, hạn chế tối đa tiêu cực.
Bản đồ GIS phân bổ trường dựa trên toạ độ khu phố của học sinh để phân bổ ngẫu nhiên. Vì vậy, dẫn đến một số trường hợp học sinh được xếp trường quá đặc thù như trường cách xa nhà, trường khác trường anh/chị em ruột đang học.
Những trường hợp đặc thù trên đang được ban chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp phường tiến hành rà soát. Từ kết quả rà soát phường sẽ họp với hội đồng tuyển sinh của trường để thực hiện sắp xếp điều chỉnh, tạo điều kiện cho phụ huynh.
"Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có thể giải quyết được, bởi nếu phụ huynh nào cũng mong muốn con em mình được học trường gần nhà nhất thì sẽ gây ra tình trạng quá tải cục bộ ở một số trường tại khu vực dân cư đông”, ông Yêm thông tin.
Về phản ánh con bị sắp xếp học ở trường cách nhà 2-3km của phụ huynh, ông Yêm cho rằng mọi phân bổ đều dựa trên chỉ tiêu của các trường. Nếu chỉ tập trung vào một trường sẽ dẫn đến quá tải cục bộ, sĩ số lớp tăng.
Không chỉ lãnh đạo phường, một số trường học cũng chủ động "xé rào" để hỗ trợ phụ huynh, học sinh trong tuyển sinh đầu cấp. Sau khi có kết quả tuyển sinh, Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm, phường Tân Sơn Nhì, TPHCM vẫn ra thông báo tiếp nhận thêm học sinh lớp 1 có nhà gần trường nhưng ở địa bàn phường giáp ranh; học sinh có anh/chị em ruột đang học tại trường. Ngay sau thông báo, hàng chục trường hợp phụ huynh đã đề nghị xin được chuyển nguyện vọng về trường.
Theo thầy Trần Trọng Khiêm, Hiệu trưởng Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm các năm trước khi chưa sáp nhập, trường tiếp nhận học sinh ở nhiều phường khác nhau trên địa bàn quận Tân Phú cũ. Vì vậy, mùa tuyển sinh năm nay, nhiều gia đình ở các phường giáp ranh như Tây Thạnh, Phú Thọ Hoà có con em đang học tại trường nếu được phân tuyến về trường khác thì rất khó khăn cho phụ huynh trong đưa đón con em mình khi 2 con học 2 trường khác nhau.
“Năm học 2026-2027, trường được phân bổ 702 học sinh lớp 1, tương đương với 16 lớp, sĩ số khoảng 45 học sinh/lớp, tăng 2 lớp so với dự kiến ban đầu. Tuy nhiên, với các trường hợp đặc thù phụ huynh có nguyện vọng xin về nhà trường vẫn sẽ giải quyết. Nhà trường chấp nhận tăng sĩ số lên đến 50 học sinh/lớp, giảm bớt số lớp học bán trú để có thể tiếp nhận, tạo thuận lợi nhất cho phụ huynh học sinh”, thầy Khiêm nói.
Phường "trắng" trường THCS vẫn đảm bảo chỗ học cho học sinh
Phường Tân Sơn là một trong 4 địa phương đặc thù tại TPHCM địa bàn không có trường THCS song lại có tới 815 học sinh lớp 5 lên lớp 6 năm học 2026-2027. Sau giai đoạn 1 xác nhận đối tượng và chọn khu vực tuyển sinh, có 373 em chọn đối tượng 1 về phường Tân Sơn, còn lại phụ huynh chủ động chọn các địa bàn giáp ranh ngoài phường.
Điều này đồng nghĩa với việc dù không có trường THCS nhưng phường có trách nhiệm phải bố trí chỗ học trường THCS cho gần 373 học sinh.
Ông Nguyễn Trung Thành, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Sơn cho biết từ số học sinh thuộc diện đối tượng 1, sau khi rà soát khu phố của từng em, phường đã chủ động liên hệ với các phường lân cận để nhờ hỗ trợ chỗ học cho các em.
Các phường Bảy Hiền, Tân Hoà, Tây Thạnh và Đông Hưng Thuận đã đồng ý tiếp nhận và phân bổ chỗ học cho học sinh, riêng phường An Hội Tây do quá tải sĩ số, lại ít trường THCS nên không thể tiếp nhận thêm.

Ông Nguyễn Trung Thành, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Sơn kiểm tra kết quả phân bổ chỗ học sinh cho học sinh (Ảnh: Yến Hoa)
“Để "gửi" trường hợp lý nhất cho học sinh, phường khảo sát nguyện vọng của phụ huynh. Trong đó, phụ huynh được chọn 3 nguyện vọng phường ưu tiên. Đến thời điểm khi công bố kết quả tuyển sinh, học sinh đều đã được bố trí trường học về phường theo diện nguyện vọng 1/nguyện vọng 2...", ông Thành chia sẻ.
Theo ông Thành, khi triển khai tuyển sinh theo mô hình chính quyền 2 cấp, phường không có trường THCS nên phải chủ động tìm sự chia sẻ của các phường lân cận. Tuy vậy, ban đầu cũng gặp không ít khó khăn khi cả 4 phường giáp ranh đều đang chịu áp lực lớn về trường lớp và số học sinh.
Sau quá trình bàn bạc, nhằm đảm bảo quyền lợi cho học sinh, cả 4 phường chấp nhận “bung” sĩ số, cơi nới thêm phòng học. Thậm chí, phường Tây Thạnh đã gửi cả học sinh trên địa bàn qua những phường lân cận để san sẻ với phường Tân Sơn.
Cũng là địa phương "trắng" trường THCS, lãnh đạo phường Phú Thuận đã phải đưa ra nhiều giải pháp để “gửi” 576 học sinh lớp 5 lên lớp 6 đi các phường lân cận.
Bà Dương Thị Cẩm Hồng, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Thuận cho biết, ngay đầu mùa tuyển sinh, khi rà soát khu phố theo nơi ở hiện tại của học sinh, phường đã có công văn gửi Sở GD&ĐT TP đề nghị hỗ trợ phương án phân tuyến tuyển sinh lớp 6 đối với học sinh trên địa bàn vào các trường trên địa bàn phường Tân Mỹ và Tân Thuận.
Từ chủ trì của Sở, phường gửi công văn đề nghị 2 phường trên hỗ trợ phân tuyến cho học sinh lớp 6. Ngay sau đó, sau khi rà soát tiêu chí, phường Tân Thuận đã hỗ trợ phân tuyến cho 271 học sinh; phường Tân Mỹ hỗ trợ phân tuyến cho 305 học sinh.
“Năm đầu tiên tuyển sinh theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp rất cần đến sự chia sẻ của các phường lân cận. Đơn cử như địa bàn phường, vừa gửi học sinh lớp 6 sang địa bàn khác song cũng tiếp nhận thêm gần 200 học sinh lớp 1 thuộc diện đối tượng 2. Dự kiến các trường tiểu học trên địa bàn phường sẽ cải tạo thêm các phòng chức năng để đảm bảo chỗ học cho các em”, bà Hồng chia sẻ thêm.
Theo một lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM, Sở đã yêu cầu các trường rà soát và hỗ trợ các học sinh được phân trường quá xa nhà, khác địa bàn cư trú nhằm đảm bảo quyền lợi học tập cho học sinh.