Giữ an toàn từ mỗi bữa ăn của học sinh vùng biên

Minh bạch từ khâu lựa chọn nhà cung ứng

Những ngày đầu năm học mới, Trường PTNT TH&THCS Thanh Nưa, xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên, không chỉ tập trung ổn định hoạt động dạy học mà còn khẩn trương tổ chức đời sống cho học sinh nội trú.

Với mô hình trường PTNT liên cấp, nhiều học sinh ở xa gia đình, ăn, ở và học tập tại trường trong cả tuần. Vì thế, bữa ăn hằng ngày có ý nghĩa đặc biệt đối với sức khỏe và việc học tập của các em. Từ thực tế đó, nhà trường xác định an toàn thực phẩm phải được kiểm soát ngay từ khâu đầu tiên: lựa chọn đơn vị cung ứng.

Theo ông Nguyễn Đức Hồng, Hiệu trưởng Trường PTNT TH&THCS Thanh Nưa, nhà trường hiện có 1.011 học sinh với 567 em ở nội trú và 444 em bán trú, ăn trưa tại trường. Việc lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm cần bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định và đặt chất lượng, an toàn của học sinh lên trên hết.

“Đối với bếp ăn tập thể của trường nội trú, nguồn thực phẩm là khâu đặc biệt quan trọng. Nhà trường phải kiểm soát từ đầu, lựa chọn đơn vị có đủ điều kiện, nguồn hàng rõ ràng và đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm. Quá trình lựa chọn phải minh bạch để có cơ sở kiểm tra, giám sát trong suốt quá trình cung cấp”, ông Hồng chia sẻ.

Theo đó, nhà trường không chỉ quan tâm đến khả năng cung ứng đủ số lượng mà còn xem xét nguồn gốc thực phẩm, chất lượng hàng hóa, điều kiện vận chuyển, bảo quản và trách nhiệm của đơn vị cung cấp.

Việc minh bạch từ đầu cũng tạo điều kiện để các bên cùng tham gia giám sát. Khi đơn vị cung ứng được lựa chọn trên cơ sở rõ ràng, có tiêu chí và trách nhiệm cụ thể, nhà trường có thêm căn cứ để kiểm tra từng lần giao nhận.

Bà Phan Việt Anh, đại diện đơn vị cung cấp thực phẩm cho Trường PTNT TH&THCS Thanh Nưa, cho biết cung ứng thực phẩm cho học sinh là công việc đòi hỏi trách nhiệm cao.

“Thực phẩm đưa đến trường phải bảo đảm chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và được kiểm tra trước khi giao. Đơn vị cung cấp phải thực hiện nghiêm các yêu cầu về chủng loại, số lượng, thời gian giao nhận và điều kiện vận chuyển. Đây là bữa ăn của học sinh nên không thể chủ quan ở bất kỳ khâu nào”, bà Phan Việt Anh cho biết.

Từ nguồn cung, thực phẩm tiếp tục được kiểm tra khi nhập bếp. Những nguyên liệu không bảo đảm yêu cầu phải được loại bỏ, không đưa vào chế biến.

Cẩn trọng trong từng khâu chế biến

Sau khi thực phẩm được tiếp nhận, trách nhiệm bảo đảm an toàn tiếp tục được đặt lên vai nhà trường và đội ngũ trực tiếp làm công tác cấp dưỡng.

Tại Trường PTNT TH&THCS Thanh Nưa, căn bếp hoạt động theo một quy trình khép kín. Thực phẩm được tiếp nhận, kiểm tra rồi đưa vào sơ chế, chế biến. Khu vực bếp được vệ sinh thường xuyên; thực phẩm sống và chín được phân loại; dụng cụ chế biến được làm sạch trước và sau khi sử dụng.

Nhà trường hiện có 12 nhân viên cấp dưỡng. Công việc của các nhân viên bắt đầu từ khá sớm và lặp lại mỗi ngày. Số lượng suất ăn lớn khiến mỗi công đoạn đều phải được tính toán kỹ.

Chị Quàng Thị Nghĩa, nhân viên nấu ăn Trường PTNT TH&THCS Thanh Nưa, cho biết: “Thực phẩm nhận về phải kiểm tra kỹ rồi mới sơ chế. Trong quá trình nấu phải giữ vệ sinh, chú ý dụng cụ và khu vực chế biến. Thức ăn sau khi hoàn thành được chia suất, lưu mẫu theo quy định. Mình nấu cho học sinh nên lúc nào cũng phải đặt sự an toàn lên trước”, chị Nghĩa chia sẻ.

Theo chị Nghĩa, với người đứng bếp, mỗi ngày có thể hàng trăm suất ăn được chuẩn bị. Công việc vì thế không đơn giản là nấu đủ số lượng mà còn phải bảo đảm đúng quy trình. Một khâu nhỏ bị bỏ qua cũng có thể kéo theo nguy cơ đối với cả tập thể.

Đặc biệt, trường nội trú tổ chức nhiều bữa ăn trong ngày. Học sinh lại ở nhiều độ tuổi khác nhau, từ tiểu học đến THCS. Do đó, thực đơn cần được tính toán phù hợp với lứa tuổi, bảo đảm năng lượng và cân đối các nhóm chất.

Tại Trường PTNT TH&THCS Sam Mứn, ông Nguyễn Trọng Sơn, Hiệu trưởng nhà trường, cho rằng công tác chăm sóc học sinh nội trú phải được thực hiện đồng bộ, trong đó bữa ăn giữ vai trò quan trọng.

“Nhà trường không chỉ quản lý việc học của các em mà còn phải chăm lo đời sống hằng ngày. Bữa ăn phải vừa đủ dinh dưỡng, vừa an toàn. Vì vậy, từ nguồn thực phẩm, khâu tiếp nhận, chế biến đến lưu mẫu đều phải có người phụ trách và được kiểm tra thường xuyên”, ông Sơn nói.

Theo ông Sơn, khi học sinh ở xa gia đình, trách nhiệm của nhà trường càng lớn. Các quy trình liên quan đến bếp ăn phải được duy trì thường xuyên, tránh tình trạng làm chặt ở thời điểm đầu năm rồi lơ là trong quá trình thực hiện.

Tại Trường PTNT TH&THCS Petrovietnam - Phong Thổ (Lai Châu), ông Phùng Văn Ơn, Hiệu trưởng nhà trường, cũng xác định bếp ăn là một bộ phận quan trọng trong tổ chức hoạt động của trường nội trú.

Theo ông Ơn, việc tổ chức ăn, ở tập trung đòi hỏi nhà trường phải xây dựng nền nếp từ đầu. Cùng với kiểm soát thực phẩm, thực đơn phải phù hợp với học sinh và được điều chỉnh trên cơ sở thực tế.

“Các em ở xa gia đình, nhà trường phải thay gia đình chăm lo từng bữa ăn. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là đủ suất mà còn phải bảo đảm chất lượng, vệ sinh và an toàn. Mỗi bộ phận phải rõ trách nhiệm của mình để không xảy ra tình trạng chủ quan”, ông Ơn cho biết.

Để phụ huynh gửi con bằng niềm tin

Đối với những gia đình có con học nội trú, bữa ăn tại trường luôn là vấn đề được quan tâm. Việc các em được học tập, ăn ở tập trung giúp giảm áp lực đi lại, tạo điều kiện để duy trì việc học. Nhưng cùng với đó, phụ huynh cũng mong muốn con được chăm sóc tốt khi xa nhà.

Bà Vàng Thị Lia, người dân xã Thanh Nưa, có con trai là Vừ Trung Thành, lớp 7B3, cho biết gia đình quan tâm nhiều đến chất lượng bữa ăn của con.

“Con ở trường cả tuần nên gia đình mong các thầy cô chăm lo cho cháu chu đáo. Ngoài việc học, bữa ăn phải đủ chất và an toàn. Gia đình ở xa không thể ngày nào cũng lên trường, vì vậy nếu nhà trường kiểm soát tốt thực phẩm, công khai thực đơn và để phụ huynh cùng giám sát thì chúng tôi rất yên tâm”, bà Lia chia sẻ.

Từ góc nhìn phụ huynh, sự yên tâm được tạo nên không chỉ bởi món ăn ngon mà còn bởi cách nhà trường tổ chức, kiểm soát và công khai thông tin. Thực đơn rõ ràng, nguồn thực phẩm có thể truy xuất, đơn vị cung cấp được lựa chọn minh bạch, bếp ăn được kiểm tra, thực phẩm được lưu mẫu. Những yếu tố ấy tạo thành một chuỗi bảo vệ sức khỏe học sinh.

Đặc biệt, với các trường vùng biên, sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh càng có ý nghĩa. Khoảng cách địa lý khiến phụ huynh khó thường xuyên đến trường. Vì vậy, cơ chế công khai, tiếp nhận phản ánh và giám sát là cách để niềm tin được duy trì.

"Năm học 2026–2027, nhiều trường PTNT liên cấp tại các xã biên giới được đưa vào sử dụng, tạo thêm điều kiện để học sinh vùng khó được học tập và sinh hoạt trong môi trường tốt hơn. Giữ an toàn trong từng bữa ăn cũng chính là giữ sức khỏe, giữ nhịp học tập và giữ niềm tin của những gia đình đang gửi con cho nhà trường nơi biên giới" - ông Nguyễn Trọng Sơn chia sẻ.