Kế toán, kiểm toán viên tương lai phải giỏi công nghệ, ngoại ngữ

Ngày 28/7, phát biểu đề dẫn tại Hội thảo khoa học quốc gia "Kế toán, kiểm toán và tài chính Việt Nam trong kỷ nguyên mới", do Học viện Tài chính tổ chức tại phân hiệu ở tỉnh Hưng Yên, PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện nhấn mạnh, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, blockchain và các công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức vận hành của nền kinh tế cũng như lĩnh vực kế toán, kiểm toán và tài chính.

Xây dựng đội ngũ nhân lực làm chủ công nghệ số

Theo ông Thiều, kế toán không còn chỉ ghi nhận những gì đã xảy ra mà phải cung cấp thông tin theo thời gian thực, hỗ trợ dự báo và ra quyết định. Kiểm toán cũng không chỉ dừng ở việc xác nhận báo cáo tài chính mà phải đánh giá hệ thống kiểm soát trong môi trường số và quản trị rủi ro công nghệ.

Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, lĩnh vực kế toán, kiểm toán cần xây dựng đội ngũ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ số, khai thác dữ liệu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trước yêu cầu đó, ông cho rằng các cơ sở đào tạo cần đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo, phát triển nguồn nhân lực có năng lực số, tư duy liên ngành, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng với những biến động nhanh chóng của môi trường kinh doanh.

Theo lãnh đạo Học viện Tài chính, cùng với đổi mới đào tạo, cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, chuẩn mực kế toán, kiểm toán theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế.

Cũng nhấn mạnh đến bối cảnh chuyển đổi số khi trình bày tham luận tại hội thảo, TS Nguyễn Thị Cẩm Thúy, Phó trưởng khoa phụ trách Khoa Kế toán, Phân hiệu Học viện Tài chính tại tỉnh Hưng Yên, cho rằng nguồn nhân lực luôn là yếu tố quyết định chất lượng và năng lực cạnh tranh của ngành kế toán, kiểm toán.

"Muốn có đội ngũ đáp ứng yêu cầu thực tiễn, trước hết cần bắt đầu từ đổi mới công tác đào tạo", bà Thuý nêu rõ.

Đổi mới chương trình học gắn với thực tiễn doanh nghiệp

Dẫn Quyết định 633/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, TS Thuý cho biết việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực kế toán - kiểm toán cần gắn chặt giữa lý luận với thực tiễn, đồng thời tích hợp quá trình số hóa và chuyển đổi số vào chương trình đào tạo.

Theo mục tiêu đặt ra, đến năm 2030 sẽ có khoảng 15.000 người được cấp chứng chỉ kiểm toán viên. Cùng với đó, phương thức học tập, thi và cấp chứng chỉ hành nghề cũng cần được đổi mới để các chứng chỉ của Việt Nam từng bước được thừa nhận trong khu vực và quốc tế.

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng đào tạo, TS Thúy cho rằng cần có chính sách phù hợp để thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao thông qua chế độ lương, thưởng, cơ hội phát triển nghề nghiệp và môi trường làm việc.

Trong kỷ nguyên số, TS Nguyễn Thị Cẩm Thúy nhấn mạnh yêu cầu đối với kế toán viên và kiểm toán viên không chỉ dừng ở kiến thức chuyên môn mà còn phải có khả năng thích ứng với công nghệ và môi trường quốc tế.

Bà cho biết Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó định hướng hiện đại hóa giáo dục, lấy người học làm trung tâm, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và coi tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường.

Theo đó, việc đào tạo nhân lực kế toán, kiểm toán cũng cần chuyển mạnh theo hướng phát triển năng lực toàn diện. Người học phải được trang bị kiến thức chuyên môn vững chắc, thành thạo ngoại ngữ, làm chủ công nghệ, đặc biệt là AI, đồng thời thường xuyên cập nhật kiến thức về kế toán, tài chính, thuế, pháp luật, công nghệ và kiểm toán.

"Cùng với chuyên môn, ý thức kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp vẫn là những yêu cầu cốt lõi đối với kế toán viên, kiểm toán viên trong bối cảnh hội nhập quốc tế", TS Cẩm Thúy nhấn mạnh.

Theo TS Thúy, ngoài việc đầu tư hạ tầng công nghệ, bảo đảm an toàn dữ liệu và an ninh mạng, các cơ sở đào tạo cũng cần đổi mới chương trình học theo hướng tăng cường kỹ năng số, gắn với thực tiễn doanh nghiệp và xu hướng phát triển của nghề nghiệp.

Bên cạnh phát triển nguồn nhân lực, bà Thuý cũng đề xuất tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về kế toán, kiểm toán; nâng cao vai trò của các tổ chức nghề nghiệp; tăng cường hội nhập với chuẩn mực quốc tế và đẩy mạnh chuyển đổi số để xây dựng ngành kế toán, kiểm toán hiện đại, minh bạch và đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn mới.