Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng do khủng hoảng năng lượng và áp lực kinh tế toàn cầu, Bộ Giáo dục Thái Lan mới đây khởi động loạt biện pháp nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình có con em đi học.
Theo đó, Bộ trưởng Giáo dục Thái Lan Prasert Jantararuangtong, người vừa nhậm chức vào đầu tháng 4 khẳng định: các quy định hay chi phí “ẩn” không được trở thành rào cản khiến học sinh phải rời bỏ hệ thống giáo dục. Trên cơ sở đó, Bộ Giáo dục Thái Lan đã ban hành “chỉ thị đầu tiên” với ba nhóm giải pháp trọng tâm, tập trung xử lý các chi phí thiết yếu trong mùa tựu trường, bắt đầu vào giữa tháng 5 này.
1. Nới lỏng quy định đồng phục - giảm áp lực chi tiêu trước năm học
Biện pháp đầu tiên được triển khai là nới lỏng tối đa các quy định về đồng phục học sinh. Theo đó, học sinh được phép tiếp tục sử dụng đồng phục cũ ngay cả khi lên lớp hoặc chuyển trường, thay vì buộc phải may mới như trước.
Đáng chú ý, quy định về đồng phục hướng đạo - vốn được xem là gánh nặng tài chính với nhiều gia đình - cũng được điều chỉnh đáng kể. Lễ phục đầy đủ không còn bắt buộc; học sinh chỉ cần đeo khăn quàng và đội mũ kết hợp với đồng phục thường ngày hoặc trang phục thể dục.
Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục đề xuất thay việc thêu đầy đủ họ tên trên đồng phục bằng ký hiệu viết tắt của trường. Giải pháp này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn kéo dài thời gian sử dụng trang phục và phù hợp với quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Các trường học trên toàn quốc cũng được yêu cầu rà soát, cắt giảm các khoản thu không cần thiết, đồng thời cho phép phụ huynh thanh toán học phí theo hình thức trả chậm hoặc chia kỳ.
2. Kiểm soát giá sách vở và đồ dùng học tập
Ở nhóm giải pháp thứ hai, Bộ Giáo dục Thái Lan can thiệp trực tiếp vào giá các vật dụng học tập. Thông qua cơ quan phụ trách phúc lợi giáo viên và nhân sự giáo dục, việc mua sắm và phân phối sách giáo khoa, tài liệu học tập và văn phòng phẩm sẽ được thực hiện với mức giá “kiểm soát”.
Mục tiêu là bảo đảm phụ huynh có thể tiếp cận sản phẩm thiết yếu với chi phí hợp lý, đồng thời hạn chế tình trạng chênh lệch giá trên thị trường. Đây được xem là bước đi nhằm minh bạch hóa chi phí giáo dục và giảm áp lực tài chính trong mỗi kỳ tựu trường.
3. Phối hợp liên Bộ để giảm chi phí sinh hoạt
Không dừng lại ở phạm vi ngành giáo dục, Bộ Giáo dục Thái Lan còn phối hợp với Cục Thương mại Nội địa của Bộ Thương mại để xây dựng các chính sách giảm giá hàng hóa tiêu dùng thiết yếu.
Việc kết nối liên ngành này nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa, giúp giảm chi phí sinh hoạt ở quy mô rộng hơn, qua đó gián tiếp hỗ trợ các gia đình có con em đi học. Theo giới quan sát, đây là cách tiếp cận mang tính hệ thống, thay vì chỉ xử lý các vấn đề riêng lẻ trong lĩnh vực giáo dục.
Thái Lan hướng tới cải cách dài hạn: phát triển “vốn nhân lực”
Song song với các biện pháp ngắn hạn, Bộ trưởng Prasert cũng đưa ra tầm nhìn cải cách dài hạn thông qua việc thúc đẩy ban hành Luật Giáo dục Quốc gia mới trong nhiệm kỳ hiện tại. Mục tiêu là hiện đại hóa hệ thống giáo dục và tăng khả năng thích ứng với nhu cầu của thị trường lao động.
Một điểm nhấn đáng chú ý là đề xuất thành lập “Hội đồng siêu cấp về vốn nhân lực”, do Thủ tướng đứng đầu, với sự tham gia của nhiều Bộ, ngành và khu vực tư nhân. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ giúp xây dựng chương trình đào tạo sát thực tế, hướng tới mục tiêu đào tạo hơn 1 triệu lao động có kỹ năng cao trong vòng 5 năm.
Ngoài ra, hệ thống “Ngân hàng tín chỉ” cũng sẽ được triển khai, cho phép công nhận kinh nghiệm làm việc thực tiễn như một dạng bằng cấp, qua đó thúc đẩy học tập suốt đời và mở rộng cơ hội nâng cao trình độ cho người lao động.
Giảm gánh nặng cho giáo viên, tăng cường an toàn học đường
Để nâng cao chất lượng giảng dạy, Bộ Giáo dục Thái Lan dự kiến ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo nhằm giảm bớt công việc hành chính cho giáo viên. Đồng thời, mô hình “bếp ăn tập trung” sẽ được thí điểm, giúp giáo viên không còn phải trực tiếp phụ trách việc mua sắm nguyên liệu cho bữa ăn học sinh.
Chính sách phân bổ ngân sách cũng được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ mạnh hơn cho các trường nhỏ ở vùng sâu, vùng xa, thông qua việc thiết lập mức ngân sách tối thiểu. Điều này nhằm bảo đảm chính sách “giáo dục miễn phí” được thực thi thực chất, mà không buộc phải sáp nhập trường hàng loạt.
Về an toàn, Bộ sẽ thành lập Trung tâm Bảo vệ Quyền và Tự do của Học sinh, đồng thời huy động học sinh các trường nghề tham gia kiểm tra hệ thống điện trong trường học, nhằm bảo đảm môi trường học tập an toàn cả về thể chất lẫn tinh thần.
Khẳng định quyết tâm cải cách, những nỗ lực của tân Bộ trưởng Giáo dục Thái Lan được xem là phép thử quan trọng đối với nỗ lực đưa hệ thống giáo dục nước này vượt qua thách thức kinh tế và hướng tới phát triển bền vững trong dài hạn.
