Theo PGS.TS Nguyễn Duy Liêm, các yếu tố cho sự phát triển của đại học nghiên cứu là môi trường học thuật cởi mở, sáng tạo và kết nối quốc tế.

Trúng tuyển Chương trình thu hút các nhà khoa học trẻ xuất sắc, các nhà khoa học đầu ngành về công tác tại Đại học Quốc gia TPHCM - Chương trình VNU350 đợt 1 năm 2026, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm cho rằng, để phát triển một đại học nghiên cứu, điều cốt lõi là tạo dựng được môi trường học thuật cởi mở, sáng tạo và có tính kết nối quốc tế mạnh mẽ.
Ông là chuyên gia trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, Tiến sĩ Vi sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc.
Hiện ông giữ chức Phó Giáo sư tại Trường Y khoa thuộc Đại học Case Western Reserve, Cleveland (Ohio, Mỹ), đồng thời từng đảm nhiệm vai trò Giám đốc quản lý Phòng thí nghiệm Elizabeth A. Rich đạt chuẩn an toàn sinh học cấp độ 3 (BSL-3) tại University Hospitals Cleveland Medical Center.
PGS.TS Nguyễn Duy Liêm là tác giả và đồng tác giả của hơn 40 công bố khoa học quốc tế trong các lĩnh vực vi sinh học phân tử, di truyền học vi khuẩn và kháng kháng sinh.
Theo Chương trình VNU350, ông sẽ công tác tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TPHCM.

Với hơn 40 công bố quốc tế cùng nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm kỳ vọng đóng góp cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ tại đơn vị.
Điều ông mong muốn không chỉ là gia tăng các công bố khoa học, mà quan trọng hơn là góp phần xây dựng văn hóa nghiên cứu sáng tạo, liên ngành và hướng tới tác động thực tiễn cho xã hội.
Qua nhiều năm nghiên cứu và hợp tác quốc tế, ông nhận thấy những đột phá khoa học lớn thường xuất hiện ở giao điểm của nhiều lĩnh vực như sinh học, công nghệ dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, y học, kỹ thuật và quản trị đổi mới sáng tạo.
Vì vậy, ông kỳ vọng có thể góp phần thúc đẩy các nhóm nghiên cứu liên ngành tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TPHCM - nơi các nhà khoa học cùng hợp tác giải quyết những vấn đề lớn của xã hội, thay vì chỉ tập trung vào các nghiên cứu mang tính chuyên môn hẹp.
Bên cạnh đó, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm đặc biệt quan tâm đến việc kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp và nhu cầu thực tiễn.
Theo ông, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh không chỉ được đo bằng số lượng bài báo quốc tế, mà còn ở khả năng chuyển hóa tri thức thành công nghệ, sản phẩm và giải pháp phục vụ cộng đồng.
Ông mong muốn góp phần xây dựng cầu nối giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Ngoài nghiên cứu, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm cũng dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo thế hệ kế cận. Theo ông, thành công lớn nhất của một nhà khoa học không nằm ở số lượng công bố, mà ở khả năng truyền cảm hứng để các nhà khoa học trẻ tự tin theo đuổi những ý tưởng lớn, dám sáng tạo và sẵn sàng chấp nhận thử thách.
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Liêm, để thu hút và giữ chân các nhà khoa học giỏi, điều quan trọng không chỉ là chế độ đãi ngộ, mà còn là khả năng tạo dựng môi trường học thuật nơi họ cảm thấy được tôn trọng, được trao quyền và có cơ hội phát triển lâu dài.
Các nhà khoa học thường bị thu hút bởi ba yếu tố cốt lõi.
Thứ nhất là tự do học thuật và niềm tin từ tổ chức. Khi được khuyến khích theo đuổi những ý tưởng mới, kể cả các ý tưởng mang tính rủi ro cao, nhà khoa học sẽ có nhiều cơ hội tạo ra đột phá.
Thứ hai là hạ tầng nghiên cứu và cơ chế vận hành hiệu quả. Các nhà khoa học cần được hỗ trợ để tập trung cho nghiên cứu, đào tạo và hợp tác quốc tế thay vì dành quá nhiều thời gian cho các thủ tục hành chính.
Thứ ba là một cộng đồng học thuật mạnh, có sự kết nối giữa các nhà khoa học trong và ngoài nước, giữa các lĩnh vực khác nhau và giữa đại học với doanh nghiệp.
Theo ông, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để xây dựng mô hình đại học nghiên cứu thế hệ mới, nơi khoa học không chỉ phục vụ công bố quốc tế mà còn góp phần giải quyết các thách thức của quốc gia và khu vực.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các trường đại học cần có cơ chế linh hoạt hơn trong tuyển dụng, tài trợ nghiên cứu, sở hữu trí tuệ và hợp tác công - tư. Một môi trường có tinh thần đồng hành, chia sẻ tầm nhìn và khuyến khích sáng tạo đôi khi còn quan trọng hơn nhiều so với các yếu tố vật chất đơn thuần.
Tôi luôn tin rằng đổi mới sáng tạo không bắt đầu từ thiết bị hiện đại hay nguồn ngân sách lớn, mà khởi nguồn từ con người và tư duy. Khi xây dựng được một thế hệ nhà khoa học trẻ dám đặt ra những câu hỏi lớn, dám khác biệt và biết hợp tác để tạo ra giá trị chung, tương lai khoa học và công nghệ của Việt Nam sẽ rất triển vọng.
PGS.TS NGUYỄN DUY LIÊM
PGS.TS Nguyễn Duy Liêm bày tỏ sự lạc quan về thế hệ nhà khoa học trẻ Việt Nam. Theo ông, họ có nền tảng chuyên môn ngày càng tốt, khả năng hội nhập quốc tế cao hơn trước và đặc biệt là tinh thần học hỏi mạnh mẽ.
Nhiều nhà khoa học trẻ Việt Nam đã tham gia các mạng lưới nghiên cứu toàn cầu, công bố trên các tạp chí uy tín và nhanh chóng tiếp cận những công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học hay khoa học dữ liệu.
Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở năng lực cá nhân, mà còn ở môi trường để người trẻ phát huy tối đa tiềm năng.
Người trẻ Việt Nam sở hữu sự sáng tạo, nhanh nhạy cùng tinh thần dấn thân mạnh mẽ. Nếu được làm việc trong môi trường có đội ngũ cố vấn chất lượng, cơ chế hỗ trợ minh bạch và mạng lưới hợp tác quốc tế rộng mở, họ hoàn toàn có khả năng tạo ra những công trình nghiên cứu, công nghệ có sức ảnh hưởng lớn.
Ngày 22/5/2026, Đại học Quốc gia TPHCM công bố kết quả trúng tuyển Chương trình thu hút các nhà khoa học trẻ xuất sắc, nhà khoa học đầu ngành về công tác tại Đại học Quốc gia TPHCM (Chương trình VNU350) đợt 1 năm 2026.
Theo đó, có 10 nhà khoa học trúng tuyển vào các đơn vị thành viên và trực thuộc.
Danh sách trúng tuyển quy tụ nhiều nhà khoa học được đào tạo tại các trường đại học, viện nghiên cứu uy tín trên thế giới như Đại học Carnegie Mellon (Mỹ), Đại học Sorbonne và Đại học Paris-Saclay (Pháp), Đại học Tsukuba (Nhật Bản), Đại học Groningen (Hà Lan), Đại học Korea và Đại học Ulsan (Hàn Quốc)…
Trong số các đơn vị tuyển dụng, Trường Đại học Quốc tế có số lượng ứng viên trúng tuyển nhiều nhất với 4 nhà khoa học. Trường Đại học Bách khoa và Trường Đại học Khoa học tự nhiên cùng có 2 ứng viên; Trường Đại học Khoa học Sức khỏe và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TPHCM mỗi đơn vị có 1 ứng viên.